Sukta 79
Sukta 10.79
Not explicitly named in this single verse; appears to describe a mighty immortal force active among mortals (often interpreted in RV 10.79 as Agni or a consuming cosmic power—requires hymn-level identification)
Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
अयं सूक्तः मर्त्येषु सञ्चरन्तं भीषणं च हितकरं चामृतं शक्तिं चिन्तयति—यः सर्वभक्षी परिवर्तकस्वभावेन अग्निरिति सर्वाधिकं सम्यग् अवगम्यते। अत्राग्निः ‘गर्भ’ इव सर्वं ग्रसमानः स्वे द्वे मातरौ (द्यावापृथिव्यौ) भुङ्क्ते; ततः स योजकशक्तिरिव विप्रकीर्णान् ऊर्जः शमयन् नियच्छति, अन्ते च मित्रस्य वसूनां च अधीनं ऋतस्य सामञ्जस्यं सुसंस्थां च उपनयति।
Mantras
Mantra 1
अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु । नाना हनू विभृते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः ॥
अस्य महतो महिमानम् अपश्यम्—अमर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु सञ्चरन्तम्। नाना हनू विभृते सं भरेते; असिन्वती न विरमति, बप्सती भूर्यत्तः।
Mantra 2
गुहा शिरो निहितमृधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वया वनानि । अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्ता नमसाधि विक्षु ॥
गुहायां शिरो निहितं, द्वे चाक्षिणी पृथग् स्थिते। असिन्वन् अपि स जिह्वया वनानि अत्ति। तस्मै जनाः उत्तानहस्ताः नमसा पद्भिः समाहृत्य हविर्विक्षु स्थापयन्ति।
Mantra 3
प्र मातुः प्रतरं गुह्यमिच्छन्कुमारो न वीरुधः सर्पदुर्वीः । ससं न पक्वमविदच्छुचन्तं रिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः ॥
मातुः प्रतरं गुह्यम् इच्छन् कुमारो न वीरुधः दुर्वीः सर्पत्। ससं न पक्वं शुचन्तं रिरिह्वांसं रिपोरुपस्थे अन्तः अविदत्।
Mantra 4
तद्वामृतं रोदसी प्र ब्रवीमि जायमानो मातरा गर्भो अत्ति । नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङ्ग विचेताः स प्रचेताः ॥
तद्वामृतं रोदसी प्र ब्रवीमि—जायमानो गर्भो मातरा अत्ति। नाहं मर्त्यः देवस्य चिकेत; अग्निरेव विचेता, स प्रचेताः।
Mantra 5
यो अस्मा अन्नं तृष्वादधात्याज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति । तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षेऽग्ने विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम् ॥
यः अस्मै त्रिष्वाधारेषु अन्नं दधाति, आज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति च—तस्मै, अग्ने, सहस्राक्षैर्वि चक्षे त्वं; विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम्।
Mantra 6
किं देवेषु त्यज एनश्चकर्थाग्ने पृच्छामि नु त्वामविद्वान् । अक्रीळन्क्रीळन्हरिरत्तवेऽदन्वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः ॥
किं देवेषु त्यज एनश्चकर्त्थ, अग्ने? पृच्छामि नु त्वामविद्वान्। अक्रीळन् क्रीळन् हरिरत्तवेऽदन्, वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः।
Mantra 7
विषूचो अश्वान्युयुजे वनेजा ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान् । चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समानृधे पर्वभिर्वावृधानः ॥
विषूचो अश्वान् युयुजे वनेजा, ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान्। चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः, समानृधे पर्वभिर्वावृधानः।
Frequently Asked Questions
The hymn’s imagery best fits Agni: an immortal power among mortals, a consuming and transforming fire, and a divine knower (vicetā/pracetā). The last verse also brings in Mitra, highlighting harmony as the outcome.
On the cosmic level, Agni (or the divine Fire) is born within the worlds and then transforms them by his heat and power. In inner terms, awakened spiritual fire reshapes both our physical nature and our mind that originally ‘bore’ it.
The ‘horses’ symbolize scattered drives and energies. The hymn says the divine force disciplines and guides them with straight ‘reins’ so they move toward a common rightness, culminating in concord associated with Mitra.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.