Sukta 79
Sukta 10.79
Not explicitly named in this single verse; appears to describe a mighty immortal force active among mortals (often interpreted in RV 10.79 as Agni or a consuming cosmic power—requires hymn-level identification)
Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಯಂಕರವಾದರೂ ಹಿತಕರವಾದ ಅಮರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ—ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತನ್ನ ಭಕ್ಷಕ, ರೂಪಾಂತರಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಅಗ್ನಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನುಂಗುವ “ಗರ್ಭ”ವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಎರಡು ತಾಯಂದಿರಾದ ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವಿ (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ಯಿಂದಲೇ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನು ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೂತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಶಿಸ್ತುಪಡಿಸುವ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಸುಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಋತ (ಸತ್ಯ–ಕ್ರಮ) ಯಲ್ಲಿ ಸಮರಸತೆ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु । नाना हनू विभृते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः ॥
ನಾನು ಈ ಮಹತ್ತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡೆನು—ಈ ಅಮರನು ಮರಣಶೀಲ ಜನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ದವಡೆಗಳು, ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸೇರಿಸಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಅವಳು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ—ಶ್ರಮಿಸಿ ಬಹಳವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 2
गुहा शिरो निहितमृधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वया वनानि । अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्ता नमसाधि विक्षु ॥
ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಶಿರಸ್ಸು ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ; ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ವಿಭಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಹೊರಗೆ ಒತ್ತಲ್ಪಡದೆ ಇದ್ದರೂ ಅವನು ತನ್ನ ಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ ವನಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗಾಗಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕುಲಗಳೊಳಗೆ ಅವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 3
प्र मातुः प्रतरं गुह्यमिच्छन्कुमारो न वीरुधः सर्पदुर्वीः । ससं न पक्वमविदच्छुचन्तं रिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः ॥
ತಾಯಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುಪ್ತವಾದುದನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಯುವಕನು, ಸಸ್ಯದಂತೆ, ವಿಶಾಲ ವಿಸ್ತಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಿದಾಡಿದನು. ಅವನು ಪಕ್ವವಾದ ದಂಡವನ್ನು—ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದುದನ್ನು—ಶತ್ರುವಿನ ಮಡಿಲಿನೊಳಗೆ ಅಂತರದಲ್ಲೇ ಲೇಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
Mantra 4
तद्वामृतं रोदसी प्र ब्रवीमि जायमानो मातरा गर्भो अत्ति । नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङ्ग विचेताः स प्रचेताः ॥
ಹೇ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ, ನಿಮ್ಮ ಈ ಋತವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ: ಜನ್ಮಗೊಳ್ಳುವ ಗರ್ಭವು ಆ ಎರಡು ಮಾತೃಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು, ಮರಣಶೀಲನು, ದೇವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅಗ್ನಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ವಿವೇಚಕನು—ಅವನೇ ಪ್ರಚೇತನು.
Mantra 5
यो अस्मा अन्नं तृष्वादधात्याज्यैर्घृतैर्जुहोति पुष्यति । तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षेऽग्ने विश्वतः प्रत्यङ्ङसि त्वम् ॥
ಯಾರು ಅವನಿಗಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ (ತ್ರಿಷ್ವಾ) ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ಆಜ್ಯ-ಘೃತದಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನತ್ತ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುವೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನೀನು ಅವನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿರುವೆ.
Mantra 6
किं देवेषु त्यज एनश्चकर्थाग्ने पृच्छामि नु त्वामविद्वान् । अक्रीळन्क्रीळन्हरिरत्तवेऽदन्वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದೇವರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಿರುವೆ? ನಾನು ಅರಿಯದೆ ಈಗ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆಟವಾಡದೆ—ಆದರೂ ಆಟವಾಡುವಂತೆ—ಹರಿವರ್ಣನಾದವನು (ಹರಿ) ಭಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಧಿ ಸಂಧಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಚಾಕು ಹಸುವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ.
Mantra 7
विषूचो अश्वान्युयुजे वनेजा ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान् । चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समानृधे पर्वभिर्वावृधानः ॥
ವನಜನಾದವನು (ವನೇಜಾ) ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂತಗಟ್ಟಿದನು, ಋಜುಗತಿಯ ರಶನಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿದ್ದವು. ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಜಾತನಾದ ಮಿತ್ರನು ನೋಡಿದನು; ಸಂಧಿ ಸಂಧಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಅವನು ಸಮಾನ ಋಧಿಗೆ—ಒಂದೇ ಯುಕ್ತತೆಯ ಕಡೆಗೆ—ಬಂದನು.
Frequently Asked Questions
The hymn’s imagery best fits Agni: an immortal power among mortals, a consuming and transforming fire, and a divine knower (vicetā/pracetā). The last verse also brings in Mitra, highlighting harmony as the outcome.
On the cosmic level, Agni (or the divine Fire) is born within the worlds and then transforms them by his heat and power. In inner terms, awakened spiritual fire reshapes both our physical nature and our mind that originally ‘bore’ it.
The ‘horses’ symbolize scattered drives and energies. The hymn says the divine force disciplines and guides them with straight ‘reins’ so they move toward a common rightness, culminating in concord associated with Mitra.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.