Sukta 45
Sukta 10.45
Agni (Jātavedas)
Trishtubh (likely)
अयं सूक्तः अग्निं जातवेदसं वैश्वानरं च स्तौति। अस्य त्रिविधं जन्म निरूप्यते—द्युलोकात्, मनुष्येषु, अप्सु च—यथा स सुमतिना कौशलेन च निरन्तरं समिध्यते। अग्निः पावकः, नेता, अमृतोऽन्तःस्थितः मर्त्येषु प्रतिष्ठितः; यस्य धूमः प्रभा च दिवं प्रति उद्यन्ति। अन्ते द्यावापृथिव्योः शान्तिमयमाह्वानं क्रियते, तथा वीर्यसमृद्धं रयिं (समृद्धिं) याचते।
Mantras
Mantra 1
दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निरस्मद्द्वितीयं परि जातवेदाः । तृतीयमप्सु नृमणा अजस्रमिन्धान एनं जरते स्वाधीः ॥
दिवः परि प्रथमं जातोऽग्निः; अस्मत्तु द्वितीयं जातवेदाः। तृतीयमप्सु नृमणा अजस्रमेनमिन्धते; स्वाधीः सदा समिन्धानोऽस्य स्वसामर्थ्येन वर्धयति।
Mantra 2
विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ ॥
विद्मा तेऽग्ने त्रेधा त्रयाणि; विद्मा ते धामानि विभृतानि पुरुत्रा। विद्मा ते नाम परमं गुहायाम्; विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ।
Mantra 3
समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्वन्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् । तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन् ॥
समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्वन्तर् नृचक्षा ईधे; दिवोऽग्ने ऊधः। तृतीये रजसि तस्थिवांसम् अपामुपस्थे महिषा अवर्धन्।
Mantra 4
अक्रन्ददग्निः स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः ॥
अक्रन्ददग्निः स्तनयन्निव द्यौः क्षामां रेरिहद्वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो विमिद्धोऽख्यद् आ रोदसी भानुना भात्यन्तः ॥
Mantra 5
श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः ॥
श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः ॥
Mantra 6
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः । वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च ॥
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः । वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च ॥
Mantra 7
उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन् ॥
उशिक्पावकोऽरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो निधायि। इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन्॥
Mantra 8
दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः । अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनयत्सुरेताः ॥
दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः। अग्निरमृतोऽभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनयत्सुरेताः॥
Mantra 9
यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ ॥
यस्तेऽद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने। प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ॥
Mantra 10
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः ॥
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्ने उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियोऽग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः ॥
Mantra 11
त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥
त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥
Mantra 12
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम् ॥
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम् ॥
Frequently Asked Questions
It presents Agni in three domains: first as a heavenly fire, second as the ritual fire kindled by humans (Jātavedas), and third as a hidden fire in the waters—showing Agni as a cosmic principle present everywhere.
Jātavedas means “knower of all births/creatures.” In the hymn it highlights Agni’s all-knowing, guiding nature and his fitness to carry offerings and intentions to the gods.
The hymn seeks peaceful well-being (without hostility) and asks the gods to establish “rayi”—plenitude/prosperity—described as suvīra, rich in heroic strength and vitality.
Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.