Sukta 45

Mantra 1

दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निरस्मद्द्वितीयं परि जातवेदाः । तृतीयमप्सु नृमणा अजस्रमिन्धान एनं जरते स्वाधीः ॥

ଦିବରୁ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମେ; ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ଜାତବେଦା ରୂପେ ଜନ୍ମେ। ତୃତୀୟଥର ଜଳମଧ୍ୟରେ—ମନୁଷ୍ୟର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କୁ ଅଜସ୍ର ଜ୍ୱଳାଏ; ସୁବୁଦ୍ଧି, ସଦା ଜ୍ୱଳାଇ, ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଷେ।

Mantra 2

विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ତ୍ରେଧା—ତିନି ରୂପର ତ୍ରିବିଧତା—ଆମେ ଜାଣୁ; ତୁମ ଧାମଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବିଭକ୍ତ—ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ। ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତ ତୁମ ପରମ ନାମ ଆମେ ଜାଣୁ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଉତ୍ସ (ମୂଳ ସ୍ରୋତ)ରୁ ତୁମେ ପ୍ରକଟ ହେଲ, ସେଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ।

Mantra 3

समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्वन्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् । तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन् ॥

ସମୁଦ୍ରର ଜଳମଧ୍ୟରେ, ଅନ୍ତରେ, ମନୁଷ୍ୟ-ସଙ୍କଳ୍ପ ତୁମକୁ ଜ୍ୱଳାଏ; ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦିବର ଊଧନ (ସ୍ତନ), ଋଷି-ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୃଶ୍ୟ। ତୃତୀୟ ରଜସ (ମଧ୍ୟଲୋକ)ରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ତୁମକୁ, ଜଳମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥରେ ମହିଷା—ମହାଶକ୍ତିମାନେ—ବର୍ଧନ କରନ୍ତି।

Mantra 4

अक्रन्ददग्निः स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः ॥

ଅଗ୍ନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ପରି କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ; ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାଟିଲେ ଏବଂ ବୀରୁଧଃ (ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କୁ) ନିଜ ସ୍ପର୍ଶରେ ଆବୃତ କଲେ। ସଦ୍ୟଃ ଜନ୍ମିତ, ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୋଇ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରସାରିଲେ; ନିଜ ଭାନୁ (କିରଣ) ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ—ଦୁଇ ଲୋକକୁ ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 5

श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः ॥

ସେ ଶ୍ରୀ (ତେଜ)ର ଉଦାର ଦାତା, ରୟି (ଧନ-ସମ୍ପଦ)ର ଧାରକ, ମନୀଷା (ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତନ)କୁ ଆଗକୁ ବହନ କରୁଥିବା, ଏବଂ ସୋମର ଗୋପା (ରକ୍ଷକ) ଅଟନ୍ତି। ବସୁ—ସହସ (ବଳ)ର ପୁତ୍ର—ଅପ୍ସୁ (ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ରାଜା ହୋଇ, ଉଷାମାନଙ୍କ (ଉଷା) ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 6

विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः । वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च ॥

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର କେତୁ (ଧ୍ୱଜ/ପ୍ରକାଶ-ଚିହ୍ନ), ଭୁବନର ଗର୍ଭ; ଜନ୍ମ ନେଇ ସହସା ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ—ଦୁଇ ଲୋକକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଆଗକୁ ଗମନ କରିବାବେଳେ ସେ ଦୃଢ଼ ଅଦ୍ରି (ଶିଳା/ପାହାଡ଼)କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦିଦିଅନ୍ତି—ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଚ ଜନାଃ (ପାଞ୍ଚ ଜନ) ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Mantra 7

उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन् ॥

ଉଶିକ୍ ପାବକ, ଅରତି—ସୁମେଧା, ଦୀପ୍ତ ବୁଦ୍ଧିରୂପ, ଅମୃତ ଅଗ୍ନି ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଧାରିତ ହୋଇଛି। ସେ ଅରୁଣ ଧୂମକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାଏ, ଭାର ବହି ନେଇ; ଏବଂ ନିଜ ଶୁକ୍ର ଶୋଚିଷା ଦ୍ୱାରା ଚେତନାର ଦ୍ୟୌକୁ ପହଞ୍ଚି ସ୍ପର୍ଶ କରେ।

Mantra 8

दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः । अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनयत्सुरेताः ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜରୂପେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇ, ସେ ଉର୍ବୀୟା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଦ୍ୟୁତିମାନ ହେଲା—ଶ୍ରୀ ପାଇଁ ରୁଚମାନ, ଏବଂ ଦୁର୍ମର୍ଷ ଆୟୁଃ (ଅଜେୟ ଜୀବନବଳ) ପାଇଁ ପ୍ରକାଶମାନ। ସୁରେତା ଦ୍ୟୌ ଯେତେବେଳେ ତାକୁ ଜନୟତ କଲା, ସେତେବେଳେ ବୟୋଭିଃ (ବୃଦ୍ଧିଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା) ଅଗ୍ନି ଅମୃତ ହେଲା।

Mantra 9

यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ ॥

ହେ ଭଦ୍ରଶୋଚେ ଦେବ, ହେ ଅଗ୍ନେ—ଯେ କେହି ଆଜି ତୋ ପାଇଁ ଘୃତବନ୍ତ ଅପୂପଂ (ଯଜ୍ଞକେକ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, ତାକୁ ତୁମେ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ: ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ଓ ବାଞ୍ଛନୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ, ଦେବଭକ୍ତ ସୁମ୍ନ (ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଭାଗୀଦାର କୃପା) ଦିଗକୁ—ହେ ଯବିଷ୍ଠ (ସର୍ବାଧିକ ଯୁବ, ପ୍ରବଳ ଜ୍ୱାଳା)।

Mantra 10

आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ସୌଶ୍ରବସ—ସତ୍ୟଶ୍ରବଣ—ଲାଭ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉକ୍ଥରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଶଂସିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ତୁମେ ନିଜ ପାଖକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରିୟ, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ହୁଏ; ଉଦ୍‌ଜାତ ଜନ୍ମରେ ସେ ଭେଦି ଖୋଲେ, ଉଦ୍‌ଜନିତ୍ୱମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

Mantra 11

त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯଜମାନମାନେ ଦିନକୁ ଦିନ ତୁମ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ବସୁ ଓ ବାର୍ୟ ଧନ ନିଧାନ କରିଛନ୍ତି। ତୁମ ସହ ଦ୍ରବିଣର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଉଶିଜମାନେ—ଜ୍ୱାଳାର ଅନ୍ୱେଷୀ—ଗୋମନ୍ତ (କିରଣସମୃଦ୍ଧ) ବ୍ରଜକୁ ବିସ୍ତାର କରି ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି।

Mantra 12

अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम् ॥

ନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଶେବ—ହିତକର—ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି, ସୋମଗୋପା ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅଦ୍ୱେଷରେ, ବୈରବିହୀନ ଭାବେ, ଆମେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ହୁଵାଉଛୁ; ହେ ଦେବମାନେ, ଆମ ଭିତରେ ସୁବୀର-ସମୃଦ୍ଧ ରୟି—ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।