Sukta 62
Sukta 1.62
Gautama (Gotamāsaḥ)
Indra (with Angiras lineage imagery)
Triṣṭubh
अयं त्रिष्टुभः सूक्तः इन्द्राय नवं कृतं ब्रह्म समर्पयति, आङ्गिरसविधिना तं स्तौति—श्रुततमं धिषणापतिं वृष्ण्यबलस्य जयिनं च। अत्र आङ्गिरसवंशीयं रूपकं प्रतीयते—ऋषिप्रशस्तिः, द्यावापृथिव्योः विश्वधारणं, इन्द्रस्य रश्मिमतां रथयुगानां च प्रभा—येन यजमानाः सम्यग्नेतृत्वं रक्षणं चोषसि जातां प्रेरणां च प्राप्नुयुः।
Mantras
Mantra 1
प्र मन्महे शवसानाय शूषमाङ्गूषं गिर्वणसे अङ्गिरस्वत् । सुवृक्तिभिः स्तुवत ऋग्मियायार्चामार्कं नरे विश्रुताय ॥
प्र मन्महे शवसानाय शूषमाङ्गूषं गिर्वणसे अङ्गिरस्वत् । सुवृक्तिभिः स्तुवत ऋग्मियायार्चामार्कं नरे विश्रुताय ॥
Mantra 2
प्र वो महे महि नमो भरध्वमाङ्गूष्यं शवसानाय साम । येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञा अर्चन्तो अङ्गिरसो गा अविन्दन् ॥
प्र वो महे महि नमो भरध्वम्, आङ्गूष्यं शवसानाय साम। येन नः पूर्वे पितरः पदज्ञा अर्चन्तोऽङ्गिरसो गा अविन्दन्॥
Mantra 3
इन्द्रस्याङ्गिरसां चेष्टौ विदत्सरमा तनयाय धासिम् । बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः समुस्रियाभिर्वावशन्त नरः ॥
इन्द्रस्याङ्गिरसां चेष्टौ विदत्सरमा तनयाय धासिम्। बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः समुस्रियाभिर्वावशन्त नरः॥
Mantra 4
स सुष्टुभा स स्तुभा सप्त विप्रैः स्वरेणाद्रिं स्वर्यो नवग्वैः । सरण्युभिः फलिगमिन्द्र शक्र वलं रवेण दरयो दशग्वैः ॥
स सुष्टुभा स स्तुभा सप्त विप्रैः स्वरेणाद्रिं स्वर्व्यो नवग्वैः। सरण्युभिः फलिगमिन्द्र शक्र वलं रवेण दरयो दशग्वैः॥
Mantra 5
गृणानो अङ्गिरोभिर्दस्म वि वरुषसा सूर्येण गोभिरन्धः । वि भूम्या अप्रथय इन्द्र सानु दिवो रज उपरमस्तभायः ॥
अङ्गिरोभिः सह गृणानो हे दस्मेन्द्र! उषसा सूर्येण गोभिश्च (ज्योतिर्गोभिः) अन्धो विवरुषाः। भूम्याः सानु विवर्धयः, इन्द्र; दिवो रजस उपरं लोकं दृढमस्तभायः।
Mantra 6
तदु प्रयक्षतममस्य कर्म दस्मस्य चारुतममस्ति दंसः । उपह्वरे यदुपरा अपिन्वन्मध्वर्णसो नद्यश्चतस्रः ॥
तदु प्रयक्षतममस्य कर्म; दस्मस्यैतच्चारुतमं दंसः। उपह्वरे यदुपरा अपिन्वन्, तदा मध्वर्णसो नद्यश्चतस्रः पूर्णा अवहन्।
Mantra 7
द्विता वि वव्रे सनजा सनीळे अयास्यः स्तवमानेभिरर्कैः । भगो न मेने परमे व्योमन्नधारयद्रोदसी सुदंसाः ॥
द्विता विवव्रे सनजा सनीळे, आयास्यः स्तवमानेभिरर्कैः। भग इव परमे व्योमन् न्यसीदत्; सुदंसाः स रोदसी अधारयत्।
Mantra 8
सनाद्दिवं परि भूमा विरूपे पुनर्भुवा युवती स्वेभिरेवैः । कृष्णेभिरक्तोषा रुशद्भिर्वपुर्भिरा चरतो अन्यान्या ॥
सनाद् द्यावापृथिव्यौ भिन्नरूपे पुनर्भूवे नित्यं नवीयेते; स्वैरेव प्रेरणैः संचरतः युवत्यौ इव। रात्रिः कृष्णैः तमोभिरक्ताऽभिषिक्ता, उषाश्च रुशद्भिर्वपुर्भिर्दीप्ताऽन्यान्यानुगामिन्यौ चरतः।
Mantra 9
सनेमि सख्यं स्वपस्यमानः सूनुर्दाधार शवसा सुदंसाः । आमासु चिद्दधिषे पक्वमन्तः पयः कृष्णासु रुशद्रोहिणीषु ॥
सख्यं सनेमि इति स्वपस्यमानः सूनुः शवसा सुदंसाः स्वं सौष्ठवं दाधार। आमास्वपि त्वं पक्वमन्तर्दधासि; कृष्णासु रुशद्रोहिणीषु च रूपासु पयः—ज्योतिः—प्रकाशते।
Mantra 10
सनात्सनीळा अवनीरवाता व्रता रक्षन्ते अमृताः सहोभिः । पुरू सहस्रा जनयो न पत्नीर्दुवस्यन्ति स्वसारो अह्रयाणम् ॥
सनात् सनीळाः अवनीरवाताः अमृताः सहोभिर्व्रतानि (ऋतस्य नियमाः) रक्षन्ति। पुरू सहस्राः जनयः पत्नीः इव, स्वसारः इव, अह्रयाणं (अक्लान्तं) तं दुवस्यन्ति।
Mantra 11
सनायुवो नमसा नव्यो अर्कैर्वसूयवो मतयो दस्म दद्रुः । पतिं न पत्नीरुशतीरुशन्तं स्पृशन्ति त्वा शवसावन्मनीषाः ॥
सनायुवो नमसा नव्यैरर्कैर्वसूयवो मतयो दस्म दद्रुः। पतिं न पत्नी रुशतीरुशन्तं स्पृशन्ति त्वा शवसावन्मनीषाः॥
Mantra 12
सनादेव तव रायो गभस्तौ न क्षीयन्ते नोप दस्यन्ति दस्म । द्युमाँ असि क्रतुमाँ इन्द्र धीरः शिक्षा शचीवस्तव नः शचीभिः ॥
सनादेव तव रायो गभस्तौ न क्षीयन्ते नोप दस्यन्ति दस्म। द्युमाँ असि क्रतुमाँ इन्द्र धीरः शिक्षा शचीवस्तव नः शचीभिः॥
Mantra 13
सनायते गोतम इन्द्र नव्यमतक्षद्ब्रह्म हरियोजनाय । सुनीथाय नः शवसान नोधाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
सनायते गोतम इन्द्र नव्यमतक्षद्ब्रह्म हरियोजनाय। सुनीथाय नः शवसान नोधाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात्॥
Frequently Asked Questions
It is a hymn of praise to Indra that presents the poet’s speech as a carefully crafted offering, while asking Indra for strength, protection, and right guidance—especially at dawn.
The hymn aligns its praise with the revered Angirasa seer-tradition, suggesting that inspired speech and seerly “crafting” of mantra is itself a power that draws Indra and opens higher vision.
It means the seer consciously composes a fresh, potent sacred formulation (brahman/mantra) to ‘yoke’ Indra’s power—inviting the deity to arrive and act effectively for the worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.