Sarga 95

Verse 1

अथ शैलाद्विनिष्क्रम्य मैथिलीं कोसलेश्वरः।अदर्शयच्छुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीम्।।।।

अथ शैलात् विनिष्क्रम्य कोसलेश्वरः रामः शुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीं मैथिलीं अदर्शयत्।

Verse 2

अब्रवीच्च वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननाम्।विदेहराजस्य सुतां रामो राजीवलोचनः।।।।

ततः राजीवलोचनः रामः वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननां विदेहराजसुतां सीताम् अब्रवीत्।

Verse 3

विचित्रपुलिनां रम्यां हंससारससेविताम्।कमलैरुपसम्पन्नां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्।।।।

पश्य प्रिये मन्दाकिनीं नदीं रम्यां विचित्रपुलिनां हंससारससेविताम्। कमलैरुपसम्पन्नां मनोहरां सरितां शुभाम्॥

Verse 4

नानाविधैस्तीररुहै र्वृतां पुष्पफलद्रुमैः।राजन्तीं राजराजस्य नलिनीमिव सर्वतः।।।।

नानाविधैस्तीररुहैः पुष्पफलद्रुमैर्वृता। सर्वतः राजन्ती राजराजस्य नलिनीमिव शोभते॥

Verse 5

मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम्।तीर्थानि रमणीयानि रतिं सञ्जनयन्ति मे।।।।

मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम्। तथापि तीर्थानि रमणीयानि मे रतिं सञ्जनयन्ति॥

Verse 6

जटाजिनधराः काले वल्कलोत्तरवाससः।ऋषय स्त्ववगाहन्ते नदीं मन्दाकिनीं प्रिये।।।।

प्रिये, काले नियते जटाजिनधराः वल्कलोत्तरवाससः ऋषयः मन्दाकिनीं नदीम् अवगाह्य स्नानाय प्रविशन्ति।

Verse 7

आदित्यमुपतिष्ठन्ते नियमादूर्ध्वबाहवः।एते परे विशालाक्षि मुनय स्संशितव्रताः।।।।

विशालाक्षि, नियमात् ऊर्ध्वबाहवः सन्तः आदित्यम् उपतिष्ठन्ते; एते परे मुनयः संशितव्रताः।

Verse 8

मारुतोद्धूतशिखरैः प्रनृत्त इव पर्वतः।पादपैः पत्रपुष्पाणि सृजद्भिरभितो नदीम्।।।।

मारुतोद्धूतशिखरैः पर्वतः प्रनृत्त इव दृश्यते, पादपैः पत्रपुष्पाणि सृजद्भिः नदीम् अभितः।

Verse 9

चिन्मणिनिकाशोदां क्वचित्पुलिनशालिनीम्।क्वचित्सिद्धजनाकीर्णां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्।।।।

क्वचित् चिन्मणिनिकाशोदां, क्वचित् पुलिनशालिनीम्, क्वचित् सिद्धजनाकीर्णां—मन्दाकिनीं नदीं पश्य।

Verse 10

निर्धूतान्वायुना पश्य विततान्पुष्पसञ्चयान्।पोप्लूयमानानपरान्पश्य त्वं जलमध्यगान्।।।।

वायुना निर्धूतान् विततान् पुष्पसञ्चयान् पश्य; अपरान् च पुष्पसमूहान् जलमध्यगान् पोप्लूयमानान् अपि त्वं पश्य।

Verse 11

तांश्चातिवल्गुवचसो रथाङ्गाह्वयना द्विजाः।अधिरोहन्ति कल्याणि निष्कूजन्त श्शुभा गिरः।।।।

कल्याणि, तान् पुष्पसञ्चयान् रथाङ्गाह्वयना द्विजाः अतिवल्गुवचसः अधिरोहन्ति; शुभा गिरः निष्कूजन्ति।

Verse 12

दर्शनं चित्रकूटस्य मन्दाकिन्याश्च शोभने।अधिकं पुरवासाच्च मन्ये तव च दर्शनात्।।।।

शोभने, तव दर्शनात् चित्रकूटस्य मन्दाकिन्याश्च दर्शनं पुरवासात् अपि अधिकं रमणीयं मन्ये।

Verse 13

विधूतकलुषै स्सिद्धैस्तपोदमशमान्वितैः।नित्यविक्षोभितजलां विगाहस्व मया सह।।।।

विधूतकलुषैः सिद्धैस्तपोदमशमान्वितैः। नित्यविक्षोभितजलां विगाहस्व मया सह॥

Verse 14

सखीवच्च विगाहस्व सीते मन्दाकिनीं नदीम्।कमलान्यवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि।।।।

सखीवच्च विगाहस्व सीते मन्दाकिनीं नदीम्। कमलान्यवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि॥

Verse 15

त्वं पौरजनवद्व्यालानयोध्यामिव पर्वतम्।मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवदिमां नदीम्।।।।

त्वं पौरजनवद्व्यालानयोध्यामिव पर्वतम्। मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवदिमां नदीम्॥

Verse 16

लक्ष्मणश्चापि धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः।त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम।।।।

लक्ष्मणश्चापि धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः। त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम॥

Verse 17

उपस्पृशंस्त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः।नायोध्यायैन राज्याय स्पृहयेऽद्य त्वया सह।।।।

उपस्पृशंस्त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः। नायोध्यायैन राज्याय स्पृहयेऽद्य त्वया सह॥

Verse 18

इमांहि रम्यां मृगयूथशालिनीं निपीततोयां गजसिंहवानरैः।सुपुष्पितां पुष्पभरैरलङ्कृतां नसोऽस्ति य स्स्यान्न गतक्लम स्सुखी।।।।

इयं हि मन्दाकिनी रम्या मृगयूथशालिनी, निपीततोया गजसिंहवानरैः। सुपुष्पितवृक्षपुष्पभरैरलङ्कृता; तां दृष्ट्वा कः क्लमं त्यक्त्वा न सुखी स्यात्?

Verse 19

इतीव रामो बहुसङ्गतं वचः प्रियासहाय स्सरितं प्रति ब्रुवन्।चचार रम्यं नयनाञ्जनप्रभं स चित्रकूटं रघुवंशवर्धनः।।।।

इति रामो बहुसङ्गतं वचः प्रियासहायः सरितं प्रति ब्रुवन्। रघुवंशवर्धनः स नयनाञ्जनप्रभं रम्यं चित्रकूटं विचचार॥