Adhyaya 145: The Greatness of the Śālagrāma Sacred Region

Verse 1

अथ शालग्रामक्षेत्रमाहात्म्यम् ॥ धरण्युवाच ॥ भगवन्देवदेवेश सालङ्कायनको मुनिः ॥ किं चकार तपः कुर्वंस्तव क्षेत्रे विमुक्तिदे ॥

Wtedy rozpoczyna się opowieść o wielkości świętej krainy Śālagrāmy. Dharaṇī rzekł: 'O Błogosławiony, Panie panów bogów, co dokonał mędrzec Sālaṅkāyana, praktykując ascezę w Twojej krainie, tej, która daje wyzwolenie (mokṣa)?'

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ अथ दीर्घेण कालेन स ऋषिः संहितव्रतः ॥ तप्यमानो यथान्यायं पश्यन् वै सालमुत्तमम् ॥

Śrī Varāha rzekł: 'Po długim czasie ów mędrzec, niezłomny w swoich ślubach, gdy właściwie oddawał się ascezie, ujrzał istotnie wspaniałe drzewo śāla.'

Verse 3

अभिन्नमतुलच्छायं विशालं पुष्पितं तथा ॥ मनोज्ञं च सुगन्धं च देवानामपि दुर्लभम् ॥

Było ono nienaruszone w formie, o cieniu nieporównywalnym, rozległe i również w pełni kwitnienia; miłe dla umysłu i pachnące, coś trudnego do uzyskania nawet dla bogów.

Verse 4

ऋषिर्ज्ञानपरिश्रान्तः सालङ्कायनकोऽद्भुतम् ॥ ददर्श च पुनः सालं शुभानां शुभदर्शनम् ॥

Mędrzec Sālaṅkāyana, zmęczony swoim dążeniem do wiedzy, ponownie ujrzał cudowne drzewo śāla, pomyślny widok dla pomyślnych.

Verse 5

ततो दृष्ट्वा महासालं परिश्रान्तो महामुनिः ॥ विश्रामं कुरुते तत्र द्रष्टुकामोऽथ मां मुनिः ॥

Wtedy, ujrzawszy wielkie drzewo śāla, wielki mędrzec, znużony, odpoczął tam; a potem mędrzec pragnął mnie ujrzeć.

Verse 6

सालस्य तस्य पूर्वेण स्थितः पश्चान्मुखो मुनिः ॥ मायया मम मूढात्मा शक्तो द्रष्टुं न मामभूत् ॥

Mędrzec stał na wschód od tego drzewa śāla, zwrócony na zachód; przez moją māyę jego umysł był omamiony i nie był zdolny mnie ujrzeć.

Verse 7

ततः पूर्वेण पार्श्वेन तस्य सालस्य सुन्दरी ॥ वैशाखमासद्वादश्यां मद्दर्शनमुपागतः ॥

Wtedy, o piękna, dwunastego dnia (dvādaśī) miesiąca Vaiśākha, przybył na wschodnią stronę tego drzewa śāla i dostąpił mojego darśana, widzenia mnie.

Verse 8

दृष्ट्वा मां तत्र स मुनिस्तपस्वी संहितव्रतः ॥ तुष्टाव वैदिकैः सूक्तैः प्रणम्य च पुनःपुनः ॥

Ujrzawszy mnie tam, ów mędrzec asceta, niezłomny w swoich ślubach, wielbił mnie hymnami wedyjskimi, kłaniając się raz po raz.

Verse 9

मत्तेजसा ताडिताक्षः शनैरुन्मील्य लोचने ॥ यावत्पश्यति मां तत्र स्तुवन्स तपसान्वितः ॥

Jego oczy, oślepione moim blaskiem, powoli otworzył; i jak długo mnie tam oglądał, tak długo wielbił, obdarzony tapas, mocą ascezy.

Verse 10

स्थित्वा मत्प्रमुखे चैव स्तुवन्नेवं मम प्रियम् ॥ ततोऽहं स्तूयमानो वै ऋग्वेदस्यैव ऋग्गतैः ॥

Stojąc przede mną i wielbiąc w ten sposób, miły memu sercu, wtedy ja, będąc prawdziwie wielbiony wersami czerpanymi z Ṛgvedy, potem (odpowiedziałem/zadziałałem).

Verse 11

स्तोत्रैः सम्पूज्यमानो हि गतोऽहं पश्चिमां दिशम् ।। ततः पश्चिमपार्श्वे तु स्थितस्तत्रैव माधवि ।।

Należnie czczony hymnami, udałem się w kierunku zachodnim. Następnie, po stronie zachodniej, pozostałem tam stacjonowany, o Mādhavī.

Verse 12

यजुर्वेदोक्तमन्त्रेण संस्तुतः पश्चिमां गतः ।। स्तुवतीत्थं मुनौ देवि गतोऽहं चोत्तरां दिशम् ।।

Uwielbiony mantrą nauczaną w Jadżurwedzie, ruszyłem ku zachodowi. Tak więc, gdy mędrzec nadal wielbił, o Dewi, udałem się również w kierunku północnym.

Verse 13

तत्रापि सामवेदोक्तैर्मन्त्रैस्तुष्टाव मां मुनिः ।। ततोऽहं स्तूयमानो वै ऋषिमुख्येन सुन्दरि ।।

Tam również mędrzec wielbił mnie mantrami nauczanymi w Samawedzie. Wtedy, gdy byłem wychwalany przez tego najwybitniejszego z widzących, o Sundarī

Verse 14

प्राप्तश्च परमां प्रीतिं तमवोचमृषिं तदा ।। साधु ब्रह्मन्महाभाग सालङ्कायन सत्तम ।।

Osiągnąwszy najwyższe zadowolenie, przemówiłem wtedy do tego mędrca: "Wspaniale, o Braminie, o wielce szczęśliwy Sālaṅkāyana, najlepszy wśród cnotliwych."

Verse 15

तपसानेन सन्तुष्टः स्तुत्या चैवानया तव ।। वरं वरय भद्रं ते संसिद्धस्तपसा भवान् ।।

Jestem zadowolony z tej twojej ascezy oraz z tej właśnie pochwały. Wybierz błogosławieństwo, niech dobrostan będzie twój; przez ascezę osiągnąłeś sukces.

Verse 16

एवमुक्तः स तु मया सालङ्कायनको मुनिः ।। सालवृक्षं समाश्रित्य निभृतेनान्तरात्मना ।।

Tak zwrócony przeze mnie, mędrzec Sālaṅkāyana, znajdując schronienie przy drzewie śāla, stał się wewnętrznie opanowany, jego umysł powściągnięty.

Verse 17

ततो मां भाषते देवि स ऋषिः संहितव्रतः ।। तवैवाराधनार्थाय तपस्तप्तं मया हरे ।।

Wtedy ten ryszi, niezłomny w ślubach dobrze zebranych, przemówił do mnie, o Dewi: "Dla samej twojej czci, o Hari, praktykowałem tapas, surową dyscyplinę."

Verse 18

पर्यटामि महीं सर्वां सशैलवनकाननाम् ।। इदानीं खलु दृष्टोऽसि चक्रपाणे महाप्रभो ।।

"Wędrowałem po całej ziemi, z jej górami, lasami i dzikimi gajami. Teraz istotnie ujrzałem cię, o Ćakrapāṇi, o wielki Panie."

Verse 19

तदा देहि जगन्नाथ ममेश्वर समं सुतम् ।। एष एव वरो मह्यं दीयतां मधुसूदन ।।

"Wtedy obdarz mnie, o Dżagannātha, mój Panie, synem równym mi w panowaniu. To jedynie jest błogosławieństwo, którego pragnę, niech będzie dane, o Madhusūdana."

Verse 20

एवं वरं याचितोऽस्मि मुनिना भीमकर्मणा ।। पुत्रकामेन विप्रेण दीर्घकालं तपस्यता ।।

Tak zostałem poproszony o takie błogosławieństwo przez muni o groźnej ascezie, bramina pragnącego syna, który praktykował surową dyscyplinę przez długi czas.

Verse 21

एवं तस्य वचः श्रुत्वा ब्राह्मणस्य तपस्विनः ॥ मधुरां गिरमादाय प्रत्यवोचमृषिं प्रति ॥

Tak więc, usłyszawszy słowa tego ascetycznego bramina, przyjąłem łagodną mowę i odpowiedziałem mędrcowi ryszis.

Verse 22

चिरकालं व्रतस्थेन यत्त्वया चिन्तितं मुने ॥ स कामस्तव सञ्जातः सिद्धोऽसि तपसा भवान् ॥

O mędrcu, to, co kontemplowałeś przez długi czas, będąc niezachwianym w swojej ślubowaniu, to pragnienie teraz się w tobie zrodziło; dzięki swojej tapas osiągnąłeś spełnienie.

Verse 23

ईश्वरस्य परा मूर्तिर्नाम्ना वै नन्दिकेश्वरः ॥ त्वद्दक्षिणाङ्गादुद्भूतः पुत्रस्तव मुनीश्वर ॥

Najwyższa manifestacja Iśwary, nosząca imię Nandikeśwara, powstała z twojej prawej strony jako twój syn, o panie wśród mędrców.

Verse 24

संहरस्व तपो ब्रह्मञ्शान्तिं गच्छ महामुने ॥ अथ चैतस्य जातस्य कल्पा वै सप्त सप्त च ॥

Wycofaj swoją tapas, o braminie; idź ku pokojowi, o wielki mędrcu. A dla tego, który się narodził, kalpy wynoszą istotnie siedem i siedem, czyli czternaście.

Verse 25

त्वं न जानासि विप्रर्षे स जातो नन्दिकेश्वरः ॥ मायायोगबलोपेतो गोव्रजं स मया स्थितः ॥

O widzący wśród braminów, nie wiesz: Nandikeśwara się narodził. Obdarzony mocą mai i jogi, został przeze mnie umieszczony w Gowradży.

Verse 26

मथुरायाः समानीय आमुष्यायणसंज्ञितम् ॥ तव शिष्यं पुरस्कृत्य शूलपाणिरवस्थितः ॥

Sprowadziwszy go z Mathury, tego znanego pod imieniem Amuszjajana, Śulapani tam stanął, stawiając twojego ucznia na czele.

Verse 27

तत्राश्रमे महाभाग स्थित्वा त्वं तपसां निधे ॥ पुत्रेण परमप्रीतो मत्क्षेत्रेऽस्मत्समो भव ॥

O szczęśliwy, przebywając w tym pustelni, o skarbniku umartwień, będąc najwyżście zachwyconym swoim synem, w mojej świętej domenie stań się równy nam.

Verse 28

शालग्राममिति ख्यातं तन्निबोध मुने शुभम् ॥ योऽयं वृक्षस्त्वया दृष्टः सोऽहमेव न संशयः ॥

Jest to znane jako Śaligram, poznaj tę pomyślną sprawę, o mędrcu. To drzewo, które ujrzałeś: to jestem ja sam, nie ma wątpliwości.

Verse 29

एतत्कोऽपि न जानाति विना देवं महेश्वरम् ॥ माययाऽहं निगूढोऽस्मि त्वत्प्रसादात्प्रकाशितः ॥

Nikt o tym nie wie, z wyjątkiem boga Maheswary. Przez maję ja jestem ukryty; dzięki twojej łaskawości zostałem objawiony.

Verse 30

एवं तस्मै वरं दत्त्वा सालङ्कायनकाय वै ॥

Tak więc, udzieliwszy błogosławieństwa temu Szałankajanie, zaprawdę, narracja bieg swój toczy.

Verse 31

पश्यतस्तस्य वसुधे तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ वृक्षं दक्षिणतः कृत्वा जगाम स्वाश्रमं मुनिः ॥

O Ziemia, gdy on patrzył, zniknąłem właśnie tam. Następnie mędrzec, mając drzewo po swojej prawej stronie, udał się do własnego pustelni.

Verse 32

मम तद्रोचते स्थानं गिरिकूटशिलोच्चये ॥ शालग्राम इति ख्यातं भक्तसंसारमोक्षणम् ॥

To miejsce mnie pociąga, na wzniosłym szczycie gór i skał. Jest znane jako Śālagrāma, mówią, że wyzwala wielbicieli z saṃsāry.

Verse 33

तत्र गुह्यानि मे भूमे वक्ष्यमाणानि मे शृणु ॥ तरन्ति मनुजा येभ्यो घोरं संसारसागरम् ॥

Tam, o Ziemia, posłuchaj moich poufnych nauk, które mam wygłosić, dzięki którym ludzie przekraczają straszliwy ocean saṃsāry.

Verse 34

गुह्यानि तत्र वसुधे तीर्थानि दश पञ्च च ॥ नाद्यापि किञ्चिज्जानन्ति मुच्यन्ते यैरिह स्थिताः ॥

O Ziemia, znajduje się tam piętnaście świętych brodów, utrzymywanych w tajemnicy. Nawet teraz są one ledwo znane; dzięki nim ci, którzy tam pozostają, zostają uwolnieni.

Verse 35

तत्र बिल्वप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं मम प्रियम् ॥ कुञ्जानि तत्र चत्वारि क्रोशमात्रे यशस्विनि ॥

Istnieje tam ukryte święte miejsce zwane Bilvaprabha, drogie memu sercu. O sławna, znajdują się tam cztery gaje, w obrębie jednego krośa.

Verse 36

हृद्यं तत्परमं गुह्यं भक्तकर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥

Jest ono rozradujące serce, najwyższą tajemnicą i daje szczęście z oddanej praktyki religijnej. Człowiek powinien się tam wykąpać po pozostaniu przez dzień i noc.

Verse 37

अश्वमेधफलं भुक्त्वा मम लोके स मोदते ॥ चक्रस्वामीति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

Po uzyskaniu owocu ofiary Aśvamedha, raduje się w moim świecie. W tym świętym miejscu moja najwyższa manifestacja jest znana jako Cakrasvāmin.

Verse 38

चक्राङ्कितशिलास्तत्र दृश्यन्ते च इतस्ततः ॥ चक्राङ्कितशिला यत्र वरवर्णिनि तिष्ठति ॥

Tam, kamienie oznaczone dyskiem są widoczne tu i ówdzie. O o pięknej cerze, to miejsce, gdzie stoi ten kamień oznaczony dyskiem.

Verse 39

तदेतद्विद्धि वसुधे समन्ताद्योजनत्रयम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥

Wiedz to, o Ziemia: rozciąga się ono na trzy jodżany w każdym kierunku. Człowiek powinien się tam wykąpać po poście trwającym trzy noce.

Verse 40

त्रयाणामपि यज्ञानां फलं प्राप्नोति निश्चितम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्म परायणः ॥

Z pewnością osiąga owoc trzech ofiar. A następnie, tutaj, oddany moim praktykom oddaje tchnienie życia.

Verse 41

वाजपेयफलं भुक्त्वा मम लोकं च गच्छति॥ तत्र विष्णुपदं नाम क्षेत्रं गुह्यं परं मम॥

Po osiągnięciu zasługi z rytuału Vājapeya, człowiek udaje się do mojego świata. Tam znajduje się święte miejsce zwane Viṣṇupada, moje najwyższe i tajemne kṣetra.

Verse 42

तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र हिमकूटं समाश्रिताः॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्रिरात्रोपोषितो नरः॥

Tutaj spływają trzy strumienie, związane z Himakūṭą. Człowiek, który pościł przez trzy noce, powinien tam dokonać ablucji.

Verse 43

त्रयाणामपि रात्रीणां फलं प्राप्नोति निष्कलम्॥ तथैव मुञ्चते प्राणान्मुक्तसङ्गो गत क्लमः॥

Osiąga on, w całości, owoc tych trzech nocy; i podobnie opuszcza oddech życiowy, uwolniony od przywiązania i z ustępującym zmęczeniem.

Verse 44

अतिरात्रफलं भुक्त्वा मम लोके महीयते॥ तत्र कालीह्रदं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम॥

Po osiągnięciu zasługi z rytuału Atirātra, człowiek jest czczony w moim świecie. Jest tam również święte miejsce zwane Kālīhrada, moje najwyższe i tajemne kṣetra.

Verse 45

अत्र चैव ह्रदस्रोतो बदरीवृक्षनिःसृतः॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्टिकालोषितो नरः॥

Również tutaj, nurt jeziora wypływa z drzewa badarī (zizyfus). Człowiek, który zachował dyscyplinę ṣaṣṭikāla, powinien tam się kąpać.

Verse 46

नरमेधफलं भुक्त्वा मम लोके च मोदते॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि महाश्चर्यं वसुन्धरे॥

Po osiągnięciu zasługi z rytuału Naramedha, człowiek raduje się w moim świecie. I powiem ci coś innego, coś niezwykle cudownego, o Vasundharā (Ziemia).

Verse 47

तत्र शङ्खप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम॥ श्रूयते शङ्खशब्दश्च द्वादश्यामर्द्धरात्रके॥

Jest miejsce zwane Śaṅkhaprabha, moje najwyższe i tajemne kṣetra. Dźwięk muszli konchowej jest również słyszany dwunastego dnia księżycowego, o północy.

Verse 48

गदाकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम॥ यत्र वै कम्पते स्रोतः दक्षिणां दिशमाश्रितम्॥

W tym miejscu, moim najwyższym kṣetra, znajduje się święte źródło wodne znane jako Gadākuṇḍa, gdzie nurt rzeczywiście drży, zmierzając w kierunku południowym.

Verse 49

तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्रिरात्रोपोषितो नरः॥ वेदान्तगानां विप्राणां फलं प्राप्नोति मानवः॥

Człowiek, który pościł przez trzy noce, powinien tam dokonać ablucji; istota ludzka osiąga zasługę porównywalną z tą braminów, którzy recytują Vedāntę.

Verse 50

अथ वै मुञ्चते प्राणान्कृतकृत्यो गुणान्वितः॥ गदापाणिर्महाकायो मम लोकं प्रपद्यते॥

Wtedy rzeczywiście opuszcza oddech życiowy, spełniwszy to, co miało być uczynione i obdarzony cnotami; osiąga mój świat, krainę wielkiego nosiciela maczugi (gadā).

Verse 51

पुनश्चाग्निप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥ धारा पतति तत्रैका पूर्वोत्तरसमा श्रिता ॥

Ponadto istnieje moje najwyższe, tajemne święte miejsce zwane Agniprabha. Tam spada pojedynczy strumień wody, zwrócony w kierunku północno-wschodnim.

Verse 52

यस्तत्र कुरुते स्नानं चतुरात्रोषितो नरः ॥ अग्निष्टोमात्पञ्चगुणं फलं प्राप्नोति मानवः ॥

Ktokolwiek, przebywszy tam przez cztery noce, dokonuje rytualnej kąpieli, taka osoba osiąga owoc pięciokrotnie większy niż ofiara Agniṣṭoma.

Verse 53

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ अग्निष्टोमफलं भुक्त्वा मम लोकं प्रपद्यते ॥

A jeśli, utwierdzony w moich przepisanych obrzędach, ktoś odda tam swoje tchnienia życiowe, wtedy, po zaznaniu owocu ofiary Agniṣṭoma, osiąga mój świat.

Verse 54

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ हेमन्ते चोष्णकं तीर्थं ग्रीष्मे भवति शीतलम् ॥

Posłuchaj, o szczęśliwy, o cudzie tam opisywanym przeze mnie: zimą miejsce święte jest ciepłe, a latem staje się chłodne.

Verse 55

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत सप्त रात्रोषितो नरः ॥ राजा भवति सुश्रोणि सवार्युधकलान्वितः ॥

Osoba, która dokonuje tam kąpieli po siedmiu nocach pobytu, staje się królem, o piękna, obdarzona jazdą konną, orężem i sztukami wojennymi.

Verse 56

अथ वै मुञ्चते प्राणान्मम कर्माविनिश्चितः ॥ स भुक्त्वा राज्यभोज्यानि मम लोकं च गच्छति ॥

I zaprawdę, jeśli ktoś odda tam swoje tchnienia życiowe, niezachwiany w moich przepisanych obrzędach, wtedy, po zaznaniu rozkoszy panowania, udaje się również do mojego świata.

Verse 57

तत्र देवप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥ धाराः पञ्चमुखास्तत्र पतन्ति गिरिसंश्रिताः ॥

Istnieje tam również moje najwyższe, tajemne święte miejsce zwane Devaprabha. Tam spływają strumienie o pięciu ujściach, oparte na górze.

Verse 58

तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्वष्टकालोषितो नरः ॥ चतुर्णामपि वेदानां याति पारं न संशयः ॥

Lecz osoba, która kąpie się tam po pobycie trwającym okres Tvaṣṭakāla, osiąga daleki brzeg nawet czterech Wed, bez wątpliwości.

Verse 59

अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥ वेदकर्म समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥

A jeśli ktoś odda tam swoje tchnienia życiowe, wolny od chciwości i ułudy, wtedy, porzuciwszy czyny rytualne związane z Wedami, jest czczony w moim świecie.

Verse 60

गुह्यं विद्याधरं नाम तत्र क्षेत्रं परं मम ॥ पञ्च धाराः पतन्त्यत्र हिमकूटविनिःसृताः ॥

Tam znajduje się moje najwyższe tajemne święte miejsce zwane Vidyādhara. Tutaj spływają pięć strumieni, wytryskujących z Himakūṭa.

Verse 61

यस्तत्र कुरुते स्नानं मेकरात्रोषितो नरः ॥ याति वैद्याधरं लोकं कृतकृत्यो न संशयः ॥

Człowiek, który kąpie się tam i pozostaje przez jedną noc, istotnie udaje się do świata Widjadharów; spełniwszy to, co miało być spełnione, o tym nie ma wątpliwości.

Verse 62

अथात्र मुंचते प्राणान्वीतरागो गतक्लमः ॥ भुक्त्वा वैद्याधरान्भोगान्मम लोकं स गच्छति ॥

Wtedy, jeśli ktoś porzuci tam tchnienia życia, wolny od przywiązania i znużenia, po doznaniu rozkoszy Widjadharów, udaje się do mojego świata.

Verse 63

तत्र पुण्यनदी नाम गुह्यक्षेत्रे परे मम ॥ शिलाकुञ्जलताकीर्णा गन्धर्वाप्सरसेविता ॥

Tam jest rzeka o imieniu Punnjanadi w tajemnej świętej krainie, która jest moją najwyższą domeną, usłana skalistymi gajami i pnączami, odwiedzana przez Gandharwów i Apsary.

Verse 64

अथात्र मुंचते प्राणान्मम कर्मानुसारकः ॥ सप्तद्वीपान् समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥

Wtedy, jeśli ktoś porzuci tam tchnienia życia, ten, który postępował według moich nakazów, opuściwszy siedem kontynentów, udaje się do mojego świata.

Verse 65

गन्धर्वेति च विख्यातं तस्मिन् क्षेत्रं परं मम ॥ एकधारा पतत्यत्र पश्चिमां दिशमाश्रिता ॥

W tym miejscu moja najwyższa święta kraina słynie jako Gandharwa; tam spada pojedynczy strumień, zwrócony w kierunku zachodnim.

Verse 66

तत्र स्नानं तु कुर्वीत चतुरात्रोषितो नरः ॥ मोदते लोकपालेषु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

Człowiek, który kąpie się tam i pozostaje przez cztery noce, raduje się wśród Strażników Świata, przebywając w siedzibie, gdzie poruszanie się jest swobodne.

Verse 67

अथात्र मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः ॥ लोकपालान्परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥

Wtedy, jeśli ktoś porzuci tam tchnienia życia, oddany moim przepisanym obowiązkom, opuściwszy nawet Strażników Świata, udaje się do mojego świata.

Verse 68

तत्र देवह्रदं नाम मम क्षेत्रं वसुन्धरे ॥ यत्र कान्तासि मे भूमे बलिर्यज्ञविनाशनात् ॥

Tam znajduje się moja święta kraina zwana Dewahrada, o Wasundharo, gdzie ty, o Ziemi, stałaś mi droga z powodu zniszczenia ofiary Baliego.

Verse 69

स ह्रदो वरदः श्रेष्ठो मनोज्ञः सुखशीतलः ॥ अगाधः सौख्यदश्चापि देवानामपि दुर्लभः ॥

To jezioro jest dające błogosławieństwa, wzniosłe, miłe dla umysłu, łagodnie chłodne i wygodne, bezdenne, darujące pomyślność i trudne do osiągnięcia nawet dla bogów.

Verse 70

तस्मिन् ह्रदे महाभागे मम वै नियमोदके ॥ मत्स्याश्चक्रांकिताश्चैव पर्यटन्ते इतस्ततः ॥

W tym najbardziej szczęśliwym jeziorze, istotnie w mojej wodzie przestrzegania, ryby naznaczone dyskiem wędrują tu i ówdzie.

Verse 71

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुंधरे ॥ महाश्चर्यं विशालाक्षि यत्र तत्परिवर्तते ॥

I jeszcze coś ci ogłoszę, więc posłuchaj, o Vasundharo. Wielki cud tam się znajduje, o szerokooka, gdzie to się dzieje i obraca.

Verse 72

पश्येति श्रद्धधानस्तु न पश्यत्पापपूरुषः ॥ तस्मिन्देवह्रदे पुण्यं चतुर्विंशतिर्द्वादश ॥

Widzisz! - wierny widzi; grzeszna osoba nie widzi. W tym boskim jeziorze (devahrada) zasługa jest liczona jako dwadzieścia cztery i dwanaście.

Verse 73

यत्र स्नाता दिवं यान्ति शुद्धा वाक्कायजैर्मलैः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत दशरात्रोषितो नरः ॥

Gdzie, po kąpieli, ludzie idą do nieba - oczyszczeni z nieczystości powstałych z mowy i ciała - tam człowiek, który przebywał w dyscyplinie przez dziesięć nocy, powinien dokonać kąpieli.

Verse 74

दशानामश्वमेधानां प्राप्नोत्यविकलं फलम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम चिन्ताव्यवस्थितः ॥

Osiąga nienaruszony owoc dziesięciu ofiar Aśvamedha. A potem, tutaj, opuszcza swoje oddechy życiowe, trwając w kontemplacji mnie.

Verse 75

अश्वमेधफलं भुक्त्वा भूमे मत्समतां व्रजेत् ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं गुह्यं परं मम ॥

Po doświadczeniu owocu Aśvamedha, o Ziemio, osiągnąłby równość ze mną. I jeszcze coś ci powiem o świętym regionie - tajemnym i najwyższym - należącym do mnie.

Verse 76

सम्भेदो देवनद्योस्तु समस्तसुखवल्लभः ॥ दिवोऽवतीर्य तिष्ठन्ति देवा यत्र सहप्रियाः ॥

Jest tam zbieg boskich rzek, umiłowany jako źródło wszelkiej szczęśliwości. Zstępując z nieba, bogowie przebywają tam razem ze swymi umiłowanymi towarzyszami.

Verse 77

गन्धर्वाप्सरसश्चैव नागकन्याः सहोरगैः ॥ देवर्षयश्च मुनयः समस्तसुरनायकाः ॥

Są tam Gandharvowie i Apsarasy, oraz dziewice Nāga wraz z wężami; boscy widzący i mędrcy, oraz wszyscy przywódcy bogów są tam obecni.

Verse 78

सिद्धाश्च किन्नराश्चैव स्वर्गादवतरण्ति हि ॥ नेपाले यच्छिवस्थानं समस्तसुखवल्लभम् ॥

Siddhowie i Kinnarowie również zstępują z nieba - do tej świątyni Śiwy w Nepāli, umiłowanej jako źródło wszelkiej szczęśliwości.

Verse 79

तेभ्यस्तेभ्यश्च स्थानेभ्यस्तीर्थेभ्यश्च विशेषतः ॥ महादेवजटाजूटान्नीलकण्ठाच्छिवालयः ॥

Z tych miejsc - a szczególnie z tych tīrth, miejsc pielgrzymkowych - jest siedziba Śiwy, związana z splecionymi włosami Mahādevy i skojarzona z Nīlakaṇṭhą, Niebieskogardłym.

Verse 80

श्वेतगङ्गेति या प्रोक्ता तया सम्भूय सादरम् ॥ नाना नद्यः समायाता दृश्यादृश्यतया स्थिताः ॥

Ta rzeka, która jest nazywana Śveta-Gaṅgā - połączywszy się z nią z czcią - wiele rzek zebrało się tam, trwając w formach zarówno widzialnych, jak i niewidzialnych.

Verse 81

गण्डक्याः कृष्णया चैव या कृष्णस्य तनूद्भवा ॥ तया सम्भेदमापन्ना या सा शिवतनूद्भवा

Strumień zwany Kryszną, o którym mówi się, że powstał z własnego ciała Kryszny, wraz z Gandaki; oraz ten nurt, o którym mówi się, że powstał z ciała Śiwy: wszystkie te zlały się z nią w jedno.

Verse 82

मम क्षेत्रे समाख्यातं पुण्यं परमपावनम् ॥ वसुधे त्वं विजानीहि देवानामपि दुर्लभम्

W mojej domenie obwieszczono święte miejsce, zasługujące i najwyżściej oczyszczające. O Wasudho, wiedz, że jest ono trudne do uzyskania nawet dla bogów.

Verse 83

यच्च सिद्धाश्रम इति विख्यातः पुण्यवर्द्धनः ॥ शम्भोस्तपोवनं तत्र सर्वाश्रमवरं प्रति

I znajduje się tam miejsce słynące jako Siddhaśrama, pomnażające zasługi; tam również znajduje się gaj umartwień Śambhu, czczony jako najwybitniejszy spośród wszystkich pustelni.

Verse 84

नानापुष्पफलोपेतं कदलीषण्डमण्डितम् ॥ निचुलैश्चैव पुन्नागैः केसरैश्च विराजितम्

Obfitujące w różnorodne kwiaty i owoce, przyozdobione gęstwinami bananowców; lśniące drzewami nikula, punnaga oraz kesara.

Verse 85

खर्जूराशोकबकुलैश्चूतैश्चैव प्रियालकैः ॥ नारिकेलैश्च पूगैश्च चम्पकैर्जम्बुभिर्धवैः

Z palmami daktylowymi, drzewami aśoka i bakula, mango i prijalaka; z palmami kokosowymi i arekowymi, drzewami czampaka, dżambu i dhawa.

Verse 86

नारङ्गैर्बदरिभिश्च जम्बीरैर्मातुलुङ्गकैः ॥ केतकीमल्लिकाजातीयूथिकाराजिराजितम्

Z drzewami pomarańczowymi i badari, z dżambira i matulunga; przyozdobione szeregami kwiatów ketaki, mallika, dżati i jutika.

Verse 87

कुन्दैः कुरवकैर्नागैः कुटजैर्दाडिमैरपि ॥ आगत्य यत्र क्रीडन्ति देवानां मिथुनानि च

Z drzewami kunda, kurawaka, naga, kutaża oraz granatu, gdzie przybywszy, boskie pary dewów się bawią.

Verse 88

तस्मिन्ह्रदे महापुण्ये पुण्यनद्यॊस्तु संगमे ॥ स्नानाच्छताश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः

W tym niezwykle zasługującym jeziorze, przy złączeniu świętych rzek, człowiek przez kąpiel otrzymuje owoc równy stu rytuałom Aśwamedha.

Verse 89

स्नात्वा तत्र तु वैशाखे गोसहस्रफलं भवेत् ॥ माघमासे पुनः स्नात्वा प्रयागस्नानजं फलम्

Wykąpawszy się tam w miesiącu Waiszakha, zyskuje się owoc porównywalny z darem tysiąca krów. Ponownie, kąpiąc się w miesiącu Magha, zyskuje się owoc płynący z kąpieli w Prajadź.

Verse 90

कार्त्तिके मासि यः स्नाति तुलासंस्थे दिवाकरे ॥ विधिना नियतः सोऽपि मुक्तिभागी न संशयः

Ktokolwiek kąpie się w miesiącu Karttika, gdy słońce znajduje się w znaku Wagi, zdyscyplinowany zgodnie z przepisaną procedurą, on również staje się uczestnikiem wyzwolenia; nie ma w tym wątpliwości.

Verse 91

यज्ञस्तपोऽथवा दानं श्राद्धमिष्टस्य पूजनम् ॥ यत्किञ्चित्क्रियते कर्म तदनन्तफलं भवेत् ॥

Czy to będzie ofiara (jadźnia), asceza (tapas), jałmużna (dana), obrzęd ku czci przodków (sraddha) albo uwielbienie wybranego bóstwa - jakikolwiek czyn zostaje tu spełniony, staje się uczynkiem o nieskończonym owocu.

Verse 92

भूमे तस्यापराधांश्च सर्वानेव क्षमाम्यहम् ॥ गङ्गायमुनयोऱ्यद्वत्सङ्गमो मर्त्यदुर्लभः ॥

O Ziemio, przebaczam wszystkie występki tej osoby. Tak jak złączenie Gangi i Jamuny jest trudne do osiągnięcia dla śmiertelników, tak samo jest z tym spotkaniem.

Verse 93

तथैवायं देवनद्यो सङ्गमः समुदाहृतः ॥ एतद्गुह्यं परं देवि मम क्षेत्रे वसुन्धरे ॥

Podobnie to złączenie boskich rzek jest głoszone. O Bogini, o Vasundharo, to jest najwyższa tajemnica w mojej świętej domenie.

Verse 94

अहमस्मिन्महाक्षेत्रे धरे पूर्वमुखः स्थितः ॥ शालग्रामे महाक्षेत्रे भूमे भागवतप्रियः ॥

W tym wielkim świętym regionie, o Ziemio, stoję zwrócony na wschód. W wielkim świętym miejscu Salagrama, o Ziemio, jestem drogi czcicielom tradycji Bhagawata.

Verse 95

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अन्तर्गुह्यं परं श्रेष्ठं यन्न जानन्ति मोहिताः ॥

I powiem ci coś innego - słuchaj, o Vasundharo: wewnętrzną tajemnicę, najwyższą i wspaniałą, której ci, którzy są zwiedzeni, nie rozumieją.

Verse 96

शिवो मे दक्षिणस्थाने तिष्ठन्वै विगतज्वरः ॥ लोकानां प्रवरः श्रेष्ठः सर्वलोकवरो हरः ॥

Siwa stoi w mojej południowej stronie, prawdziwie wolny od udręki. On jest najwybitniejszy i najlepszy pośród światów - Hara, dający dobra wszystkim światom.

Verse 97

तं ये विन्दन्ति ते देवि नूनं मामेव विन्दति ॥ ये मां विदन्ति देवेशि ते विदन्ति शिवं परम् ॥

Ci, którzy go odnajdują, o Bogini, z pewnością odnajdują również mnie. Ci, którzy mnie znają, o Pani bogów, znają Siwę, Najwyższego.

Verse 98

अहं यत्र शिवस्तत्र शिवो यत्र वसुन्धरे ॥ तत्राहमपि तिष्ठामि आवयोर्नान्तरं क्वचित् ॥ शिवं यो वन्दते भूमे स हि मामेव वन्दते ॥ लभते पुष्कलां सिद्धिमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ॥

Gdzie ja jestem, tam jest Siwa; a gdzie jest Siwa, o Vasundharo, tam też ja przebywam - między nami nie ma nigdzie oddzielenia. Kto czci Siwę, o Ziemio, ten rzeczywiście czci mnie; kto to rozumie w prawdzie, osiąga obfite spełnienie.

Verse 99

मुक्तिक्षेत्रं प्रथमतॊ रुरुखण्डं ततः परम् ॥ सम्भेदो देवनद्यॊश्च त्रिवेणी च ततः परम् ॥

Najpierw jest Mukti-ksetra; potem następuje Rurukhanda; potem złączenie boskich rzek; a po tym Triveni.

Verse 100

क्षेत्रं प्रमाणं विज्ञेयं गण्डकी सङ्गतं परम् ॥ एवं सा गण्डकी देवि नदीनामुत्तमा नदी ॥

Miara i określenie świętego regionu powinny być rozumiane jako skupione na Gandaki - na jej najwyższych złączeniach. Tak więc, o Bogini, ta Gandaki jest najwspanialszą pośród rzek.

Verse 101

गङ्गया मिलिता यत्र भागीरथ्या महाफला ॥ अपरं तन्महत्क्षेत्रं हरिक्षेत्रमिति स्मृतम् ॥

Gdzie Ganga łączy się z Bhagirathi, dając wielkie duchowe owoce, tamten inny wielki święty region jest pamiętany jako Harikszetra.

Verse 102

आदौ सा गण्डकी पुण्या भागीरथ्या च सङ्गता ॥ तस्य तीर्थस्य महिमा ज्ञायते न सुरैरपि ॥

Najpierw święta Gandaki spotyka się z Bhagirathi; wielkość tego tirtha nie jest w pełni znana nawet dewom.

Verse 103

एतत्ते कथितं भद्रे शालग्रामस्य सुन्दरी ॥ गण्डक्याश्चैव माहात्म्यं सर्वकल्मषनाशनम् ॥

O pomyślna, o piękna, opowiedziałem ci thus historię Saligramy oraz wielkość Gandaki, która niszczy wszelkie skazy.

Verse 104

पूर्वपृष्टं तया यच्च पुण्यं भागवतप्रियम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं द्युतीनां परमा द्युतिः ॥

To, o co ona wcześniej pytała, ta zasłużona opowieść droga czcicielom Bhagawana, jest wielką narracją pośród narracji, najwyższym blaskiem pośród świateł.

Verse 105

पुण्यानां परमं पुण्यं तपसां च महत्तपः ॥ गुह्यानां परमं गुह्यं गतीनां परमा गतिः ॥

Jest najwyższą zasługą pośród zasług, największą ascezą pośród ascez; najwyższą tajemnicą pośród tajemnic i najwyższą drogą pośród dróg.

Verse 106

महालाभस्तु लाभानां नास्त्यस्मादपरं महत् ॥ पिशुनाय न दातव्यं न शठाय गुरुद्रुहे ॥

To jest największy zysk pośród zysków; nic nie jest większe niż to. Nie należy tego dawać oszczercy, ani człowiekowi przewrotnemu, ani temu, kto zdradza nauczyciela.

Verse 107

लोभमोहमदाद्यैर्ये वर्जिताः पुण्यबुद्धयः ॥ य एतत्पठते नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः ॥

Ci o pobożnym usposobieniu, którzy są wolni od chciwości, ułudy, pychy i tym podobnych, kto recytuje to codziennie, wstając o świcie, otrzymuje wspomniane korzyści.

Verse 108

कुलानि तारितान्येवं सप्त सप्त च सप्त च ॥ एवं मरणकाले तु न कदाचिद्विमुह्यते ॥

Tak rody zostają przeprowadzone na drugi brzeg, siedem i siedem, i siedem; i podobnie w chwili śmierci człowiek nie popada w zaślepienie.

Verse 109

यदीच्छेत्परामां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ क्षेत्रस्य शालग्रामस्य माहात्म्यं परमं मया ॥

Jeśli ktoś pragnie najwyższej doskonałości, ta osoba udaje się do mojej siedziby. Najwyższą wielkość świętego regionu Saligramy ogłosiłem przeze mnie.

Verse 110

कथितं ते महादेवि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

O wielka bogini, zostało ci opowiedziane; co innego pragniesz usłyszeć?

Verse 111

वृक्षस्य दक्षिणे पार्श्वे गतस्तावदहं धरे ॥ पूर्वस्थानं परित्यज्य स ऋषिः संशितव्रतः

O Dharo, Ziemio, udałem się wtedy na południową stronę drzewa. Opuszczając swoje dawne miejsce, ten mędrzec, niezłomny w swoich ślubach, ruszył naprzód.

Verse 112

यस्त्रिरात्रमुषित्वा तु नियते नियता शनः ॥ राजसूयफलं प्राप्य मोदते देववद्दिवि

Lecz kto pozostaje przez trzy noce z uregulowanym postępowaniem i zdyscyplinowanym powściągnięciem, ten stopniowo, osiągnąwszy owoc Rājasūyi, raduje się w niebie jak bóg.

Verse 113

एवमेतन्महाभागे क्षेत्रं हरिहरात्मकम् ॥ मृताः येऽत्र गतिं यान्ति मम कर्मानुसारिणः

Tak jest, o szlachetna: ten święty region ma naturę Hariego i Hary razem. Ci, którzy tu umierają, osiągają swój przeznaczony los zgodnie ze swoimi czynami.

Verse 114

ये च पापाः कृतघ्नाश्च द्विजदेवापराधिनः ॥ कुशिष्याय न दातव्यं न दद्याच्छास्त्रदूषके ॥१ १९॥ नीचाय न च दातव्यं ये न जानन्ति सेवितुम् ॥ सुशिष्याय च दातव्यं धीराय शुभबुद्धये

A grzesznikom, niewdzięcznym i tym, którzy obrażają braminów i bogów, nie należy dawać. Nie należy dawać złemu uczniowi ani temu, kto skaża naukę śāstry. Nie należy też dawać osobie niskiej, tym, którzy nie wiedzą, jak właściwie służyć. Lecz należy dawać dobremu uczniowi, statecznemu i o cnotliwym zrozumieniu.

Verse 115

यदि तुष्टोऽसि मे देव सर्वशान्तिकरः परः ॥ यदि देयो वरो मह्यं तपसाराधितेन च

Jeśli jesteś zadowolony ze mnie, o Boże, najwyższy, przynoszący wszelki pokój, to jeśli łaska ma mi być dana, udziel jej, gdyż zostałeś przebłagany moją ascezą (tapas).

Verse 116

अन्यच्च गुह्यं वक्ष्यामि सालङ्कायन तच्छृणु ॥ तव प्रीत्या प्रवक्ष्यामि येनैतत्क्षेत्रमुत्तमम्

I powiem inną tajemnicę; o Sālaṅkāyano, posłuchaj tego. Dla twojego zadowolenia wyjaśnię to, dzięki czemu ten święty region jest znany jako doskonały.

Verse 117

चतुर्णामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः

Człowiek otrzymuje owoc czterech ofiar Aśvamedha; a następnie, jeśli odda tu oddech życiowy, niezłomny w moich obrzędach i czynach, osiąga ten rezultat.

Verse 118

नरमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मुक्तरागो गतक्लमः

Człowiek otrzymuje owoc ofiary Naramedha; a jeśli odda tu oddech życiowy, wolny od przywiązania, z usuniętym zmęczeniem, osiąga ten rezultat.

Verse 119

गुह्यं सर्वायुधं नाम तत्र क्षेत्रे परं मम ॥ पतन्ति सप्त स्रोतांसि हिमवन्निःसृतानि वै

Tam, w tym świętym regionie, znajduje się moje najwyższe miejsce zwane 'Sarvāyudha', tajemniczy punkt. Siedem strumieni zaprawdę spływa tam, wypływając z Himavat.

Verse 120

तत्र स्नानं तु कुर्वीत अष्ट रात्रोषितो नरः ॥ सप्तद्वीपेषु भ्रमति स्वच्छन्दगमनालयः

Tam należy wykonać ablucję; człowiek, który przebywał tam przez osiem nocy, wędruje przez siedem kontynentów, posiadając stan nieograniczonego poruszania się.

Verse 121

सौवर्णानि च पद्मानि दृश्यन्ते भास्करोदये ॥ तावत्पश्यन्ति भूतानि यावन्मध्यन्दिनं भवेत् ॥

O wschodzie słońca widoczne są złote lotosy; istoty żywe oglądają je tylko tak długo, jak długo nie nadeszło jeszcze południe.

Verse 122

त्रिशूलगङ्गेति आख्याता सापि तत्र महानदी ॥ एवं नदीसमुद्भेदः सर्वतीर्थकदम्बकम् ॥

Tam również znajduje się wielka rzeka znana jako Triśūla-Gaṅgā. Tak opisana jest manifestacja rzeki, skupiająca wszystkie święte przeprawy.