Adhyaya 14: Ritual Procedure for Śrāddha: Sequence, Eligibility, and Offerings to Ancestors

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतन्मे कथितं पूर्वं ब्रह्मपुत्रेण धीमता । सनकानुजेन विप्रर्षे ब्राह्मणान् शृणु साम्प्रतम् ॥ १४.१ ॥

Mārkaṇḍeya rzekł: To zostało mi dawniej opowiedziane przez mądrego syna Brahmy, młodszego brata Sanaki. Teraz, o najlepszy z Brāhmaṇów, słuchaj tego, co dotyczy Brāhmaṇów.

Verse 2

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् । वेदवित् श्रोत्रियो योगी तथा वै ज्योष्ठसामगः ॥ १४.२ ॥

On jest tym, który opanował potrójny obrzęd Nāciketa, nauki 'trzech Madhu' i recytacje 'trzech Suparṇa'; zna sześć pomocniczych dyscyplin Wed, jest znawcą Wedy, odpowiednio wykształconym śrotriyą, joginem, a także najwybitniejszym śpiewakiem hymnów Sāman.

Verse 3

ऋत्विजं भागिनेयं च दौहित्रं श्वशुरं तथा । जामातरं मातुलं च तपोनिष्ठं च ब्राह्मणम् ॥ १४.३ ॥

Należy czcić i przyjmować kapłana odprawiającego obrzędy, syna siostry, syna córki, teścia, zięcia, wuja matczynego, a także Brāhmaṇę oddanego dyscyplinie ascetycznej.

Verse 4

पञ्चाग्न्यभिरतं चैव शिष्यं संबन्धिनं तथा । मातापितॄरतं चैव एताञ्छ्राद्धे नियोजयेत् ॥ १४.४ ॥

Na śrāddhę należy również powołać: osobę oddaną pięciu świętym ogniom, ucznia, krewnego, a także takiego, kto jest oddany służbie matce i ojcu.

Verse 5

मित्रध्रुक् कुनखी चैव श्यावदन्तस्तथा द्विजः । कन्यादूषयिता वह्निवेदोज्झः सोमविक्रयी ॥ १४.५ ॥

Ten, kto zdradza przyjaciela, ten z zniekształconymi paznokciami, dwukrotnie urodzony z przebarwionymi zębami, ten, kto bezcześci dziewicę, ten, kto zaniedbuje święte ognie i Wedę, oraz ten, kto sprzedaje somę, ci są tu wymienieni jako osoby godne potępienia.

Verse 6

अभिशप्तस्तथा स्तेनः पिशुनो ग्रामयाजकः । भृतकाध्यापकश्चैव भृतकाध्यापितश्च यः ॥ १४.६ ॥

Podobnie wymienia się tutaj: tego, kto jest pod klątwą, złodzieja, oszczercę, kapłana wiejskiego, który odprawia obrzędy za zapłatą, nauczyciela zatrudnionego za wynagrodzenie oraz tego, kto jest nauczany za zapłatę.

Verse 7

परपूर्वापतिश्चैव मातापित्रोस्तथोज्झकः । वृषलीसूतिपोष्यश्च वृषलीपतिर एव च । तथा देवलकश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १४.७ ॥

I podobnie: mąż kobiety wcześniej wydanej za innego; ten, kto porzuca lub zaniedbuje matkę i ojca; ten, kto jest utrzymywany przez potomstwo wṛṣalī; mąż wṛṣalī; a także devalaka - ci nie są godnymi przyjmującymi w obrzędzie śrāddha.

Verse 8

प्रथमेऽह्नि बुधः कुर्याद् विप्राग्र्याणां निमन्त्रणम् । आनिमन्त्र्य द्विजान् गेहमागतान् भोजयेद् यतीन् ॥ १४.८ ॥

Pierwszego dnia roztropna osoba powinna zaprosić wybitnych braminów; a po zaproszeniu dwukrotnych, którzy przybyli do domu, należy również dostarczyć pożywienie ascetom (jatis).

Verse 9

पादशौचादिना गृहमागतान् भोजयेद् द्विजान् । पवित्रपाणिराचान्तानासनेषूपवेशयेत् ॥ १४.९ ॥

Po wykonaniu zwyczajowych obrzędów począwszy od obmycia stóp, należy nakarmić dwukrotnych gości, którzy przybyli do domu; z oczyszczonymi rękami, po tym jak wykonali ācamanę (rytualne sączenie wody), należy posadzić ich na odpowiednich miejscach.

Verse 10

पितॄणामयुजो युग्मान् देवानामपि योजयेत् । देवानामेकमेकं वा पितॄणां च नियोजयेत् ॥ १४.१० ॥

Należy przypisać porcje ofiarne dla Pitṛów (przodków) w nieparzystych i parzystych parach, i podobnie dla Dewów; albo można je rozdzielić pojedynczo - zarówno dla Dewów, jak i dla Pitṛów.

Verse 11

तथा मातामहश्राद्धं वैश्वदेवसमन्वितम् । कुर्वीत भक्तिसम्पन्नः सक्तन्त्रं वा वैश्वदेविकम् ॥ १४.११ ॥

Podobnie należy wykonać obrzęd śrāddha dla dziadka matczynego, któremu towarzyszy ofiara Vaiśvadeva; albo, obdarzony pobożnością, można wykonać obrzęd Vaiśvadevika wraz z przepisaną procedurą rytualną.

Verse 12

प्राङ्मुखं भोजयेद्विप्रं देवानामुभयात्मकम् । पितृपैतामहानां च भोजयेच्चाप्युदङ्मुखान् ॥ १४.१२ ॥

Należy nakarmić brāhmaṇę zwróconego na wschód, jako tego, który ucieleśnia bogów w dwoisty sposób; i należy również ofiarować pożywienie w imieniu Pitṛów i Pitāmahas, gdy ci są zwróceni na północ.

Verse 13

पृथक् तयोः केचिदाहुः श्राद्धस्य करणं द्विज । एकत्रैकेन पाकेन वदन्त्यन्ये महर्षयः ॥ १४.१३ ॥

Niektórzy mówią, o dwukrotny, że obrzęd śrāddha powinien być wykonywany oddzielnie dla obu; inni, wielcy widzący, twierdzą, że może być on wykonany razem z jednym gotowaniem lub przygotowaniem.

Verse 14

विष्टारार्थं कुशान् दत्त्वा सम्पूज्यार्घविधानतः । कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां तदनुज्ञया ॥ १४.१४ ॥

Po rozłożeniu trawy kuśa w celu przygotowania przestrzeni rytualnej i po należnym uczczeniu ich zgodnie z przepisaną ofiarą arghya, mądry praktyk powinien wykonać wezwanie (āvāhanę) bóstw, za ich zgodą.

Verse 15

यवाम्बुना च देवानां दद्यादर्घ्यं विधानवित् । सुगन्धधूपदीपांश्च दत्त्वा तेभ्यो यथाविधि । पितॄणामपसकव्येन सर्वमेवोपकल्पयेत् ॥ १४.१५ ॥

Biegły we właściwej procedurze powinien złożyć arghyę dewom z wodą jęczmienną (yava-ambu); a po przedstawieniu im pachnącego kadzidła i lamp zgodnie z zasadą, należy podobnie przygotować wszystko dla pitṛów z ofiarą apasakavyā.

Verse 16

अनुज्ञां च ततः प्राप्य दत्त्वा दर्भान् द्विधाकृतान् । मन्त्रपूर्वं पितॄणां तु कुर्यादावाहनं बुधः । तिलाम्बुना चापसव्यं दद्यादर्घ्यादिकं बुधः ॥ १४.१६ ॥

Po otrzymaniu zgody i umieszczeniu źdźbeł trawy kuśa podzielonych na dwoje, mądry przewodnik powinien, przy użyciu przepisanych mantr, wykonać awahanę, czyli wezwanie Pitrysa, duchów przodków. Wodą zmieszaną z sezamem i z nićm sakralną noszoną w sposób apasawja, powinien złożyć arghję oraz inne zwyczajowe ofiary.

Verse 17

काले तत्रातिथिं प्राप्तमन्नकामं द्विजाध्वगम् । ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः कामं तमपि पूजयेत् ॥ १४.१७ ॥

Jeśli we właściwym czasie przybędzie tam gość, wędrujący dwidźa, który pragnie pożywienia, wtedy za zgodą braminów należy go chętnie uczcić.

Verse 18

योगिनो विविधैरूपैर्नराणामुपकारिणः । भ्रमन्ति पृथिवीमेतामविज्ञातस्वरूपिणः ॥ १४.१८ ॥

Jogini, dobroczyńcy ludzkości, wędrują po tej ziemi w wielu postaciach, pozostając nierozpoznani w swojej prawdziwej naturze.

Verse 19

तस्मादभ्यर्चयेत् प्राप्तं श्राद्धकालेऽतिथिं बुधः । श्राद्धक्रियाफलं हन्ति द्विजेन्द्रापूजितोऽतिथिः ॥ १४.१९ ॥

Dlatego mądra osoba powinna należycie uczcić gościa, który przybywa w czasie śraddhy. Nieuczczony gość, zwłaszcza uważany za najwybitniejszego wśród dwidźów, niszczy zasługi płynące z obrzędu śraddhy.

Verse 20

जुहुयाद् व्यञ्जनं क्षारैर्वर्ज्यमन्नं ततोऽनले । अनुज्ञातो द्विजैस्तैस्तु त्रिः कृत्वा पुरुषर्षभ ॥ १४.२० ॥

Powinien złożyć w ogniu przygotowane potrawy, wykluczając te przyrządzone z substancji alkalicznych. Następnie, po uzyskaniu zgody tych braminów, powinien wykonać to trzykrotnie, o najlepszy wśród ludzi.

Verse 21

अग्नये काव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमा हुतिः । सोमाय वै पितृमते दातव्या तदनन्तरम् ॥ १४.२१ ॥

Pierwsza ofiara powinna być złożona ze słowem „swaha” Agniemu, nosicielowi ofiar. Następnie należy złożyć ofiarę Somie, który związany jest z Pitrysami, przodkami.

Verse 22

वैवस्वताय चैवान्या तृतीया दीयताहुतिः । हुतावशिष्टमल्पाल्पं विप्रपात्रेषु निर्वपेत् ॥ १४.२२ ॥

Trzecia ofiara powinna być podobnie złożona Waiwaswacie. Następnie, stopniowo, małe porcje pozostałości po ofierze należy umieścić w naczyniach braminów.

Verse 23

ततोऽन्नं मृष्टमत्यर्थमभीष्टमभिसंस्कृतम् । दत्त्वा जुषध्वमिच्छातो वाच्यमेतदनिष्ठुरम् ॥ १४.२३ ॥

Następnie, podawszy pożywienie dobrze przygotowane, nadzwyczaj wyborne i starannie oczyszczone, należy powiedzieć według życzenia: „Proszę, spożywajcie”, wypowiadając te słowa bez surowości.

Verse 24

भोक्तव्यं तैश्च तच्चित्तैर्मौनिभिः सुमुखैः सुखम् । अक्रुध्यता अत्वरता देयं तेनापि भक्तितः ॥ १४.२४ ॥

Powinno być ono spożywane z przyjemnością przez tych mędrców o spokojnym umyśle i łaskawym obejściu. Dający również powinien je ofiarować z nabożeństwem, bez gniewu i bez pośpiechu.

Verse 25

रक्षोघ्नमन्त्रपठनं भूमेरास्तरणं तिलैः । कृत्वाऽध्येयाश्च पितरस्त एव द्विजसत्तमाः ॥ १४.२५ ॥

Po odrecytowaniu mantry chroniącej przed szkodliwymi istotami i rozsypaniu nasion sezamu na ziemi, ci właśnie Pitrysi, przodkowie, mają być czcigodnie wezwani przez wybitnych dwidźów, braminów.

Verse 26

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य होमाप्यायितमूर्त्तयः ॥ १४.२६ ॥

Niech mój ojciec, mój dziadek i podobnie mój pradziadek osiągną dziś zadowolenie, ich formy nakarmione i umocnione przez ofiarę homa.

Verse 27

पितापितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य विप्रदेहेषु संस्थिताः ॥ १४.२७ ॥

Niech mój ojciec, mój dziadek i podobnie mój pradziadek, którzy przebywają dziś w ciałach braminów, osiągną przeze mnie zadowolenie.

Verse 28

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु पिण्डेषु मया दत्तेषु भूतले ॥ १४.२८ ॥

Niech mój ojciec, mój dziadek i podobnie mój pradziadek osiągną zadowolenie przez ofiary pinda, które złożyłem na ziemi.

Verse 29

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु मे भक्त्या यन्मयैतदुदाहृतम् ॥ १४.२९ ॥

Niech mój ojciec, mój dziadek i podobnie mój pradziadek osiągną zadowolenie przez moje nabożeństwo, ponieważ te słowa zostały wypowiedziane przeze mnie.

Verse 30

मातामहस्तृप्तिमुपैतु तस्य तथा पिता तस्य पिता ततोऽन्यः । विश्वेऽथ देवाः परमां प्रयान्तु तृप्तिं प्रणश्यन्तु च यातुधानाः ॥ १४.३० ॥

Niech jego dziadek matczyny osiągnie zadowolenie; podobnie jego ojciec, ojciec jego ojca i inni przodkowie. I niech Wiswedeowie osiągną najwyższe spełnienie; a niech jatudhany, szkodliwe duchy, stracą swoje zadowolenie i zostaną odpędzone.

Verse 31

यज्ञेश्वरो हव्यसमस्तकाव्यभोक्ता । अव्ययात्मा हरिरीश्वरॊऽत्र । तत्सन्निधानादपयान्तु सद्यो रक्षांस्यशेषाण्यसुराश्च सर्वे ॥ १४.३१ ॥

Hari, Pan ofiary, który spożywa hawja i wszystkie rytualne dary, przebywa tu jako niezniszczalna Dusza. Przez Jego samą obecność niech wszystkie rakszasy bez wyjątku i wszyscy asurowie natychmiast odejdą.

Verse 32

तृप्तेष्वेतेषु विप्रेषु किरेदन्नं महीतले । दद्यादाचमनार्थाय तेभ्यो वारि सकृत्सकृत् ॥ १४.३२ ॥

Gdy ci bramińscy goście zostaną zadowoleni, należy rozsypać jedzenie na ziemi; a dla celów rytualnego obmycia należy dać im wodę raz po raz.

Verse 33

सुतृप्तैस्तैरणुज्ञातः सर्वेणान्नेन भूतले । सलिलेन ततः पिण्डान् समागृह्य समाहितः ॥ १४.३३ ॥

Gdy zostali oni zadowoleni i udzielili pozwolenia przez ofiarowanie całego jedzenia na ziemi, on wtedy, o spokojnym umyśle, zebrał ofiary pinda wraz z wodą.

Verse 34

पितृतीर्थेन सलिलं तथैव सलिलाञ्जलिम् । मातामहेभ्यस्तेनैव पिण्डांस्तीर्थेन निर्वपेत् । दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु पुष्पधूपादिपूजिताम् ॥ १४.३४ ॥

Używając pitri-tirtha, pozycji rąk dla przodków, należy ofiarować wodę i podobnie libację wodną ze złożonymi dłońmi. Tą samą metodą należy również złożyć ofiary pinda dla dziadków matczynych, umieszczając je na trawie kusza, której końce skierowane są na południe, i czcząc je kwiatami, kadzidłem i pokrewnymi ofiarami.

Verse 35

स्वपित्रे प्रथमं पिण्डं दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ । पितामहाय चैवान्यं तत्पित्रे च तथापरम् ॥ १४.३५ ॥

Należy ofiarować pierwszą pindę własnemu ojcu, w obecności pozostałości posiłku lub rytuału. Inną pindę należy ofiarować dziadkowi, a podobnie kolejną jego ojcu, pradziadkowi.

Verse 36

दर्भमूले लेपभुजः प्रीणयेल्लेपघर्षणात् । पिण्डे मातामहे तद्वद्गन्धमाल्यादिसंयुतैः ॥ १४.३६ ॥

U podstawy trawy darbha należy zadowolić istoty, które spożywają maść, delikatnie pocierając nałożoną pastę; podobnie dla dziadka ze strony matki ofiarę piṇḍa należy przedstawić, ozdobioną wonnościami, girlandami i tym podobnymi.

Verse 37

पूजयित्वा द्विजाग्र्याणां दद्यादाचमनं बुधः । पैत्रेभ्यः प्रथमं भक्त्या तन्मनस्को द्विजेश्वर ॥ १४.३७ ॥

Uczciwszy najwybitniejszych spośród dwukrotnie narodzonych, mądra osoba powinna zaoferować wodę do popijania (ācamana). Najpierw, z oddaniem i skupioną uwagą, powinna złożyć ofiarę istotom przodków, o panie dwukrotnie narodzonych.

Verse 38

सुस्वधेत्याशिषा युक्तां दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् । दत्त्वा च दक्षिणां तेभ्यो वाचयेद्वैश्वदेविकान् । प्रीयन्तामिति ये विश्वे देवास्तेन इतीरयेत् ॥ १४.३८ ॥

Towarzysząc temu błogosławieństwem „su-svadhā”, należy zgodnie ze swoją możliwością dać honorarium (dakṣiṇā). A po daniu dakṣiṇā im, należy sprawić, by odrecytowano formuły Vaiśvadeva, wypowiadając: „Niech wszyscy bogowie Viśve Devas będą przez to zadowoleni.”

Verse 39

तथेति चोक्ते तैर्विप्रैः प्रार्थनीयास्तथाशिषः । पश्चाद्विसर्जयेद्देवान् पूर्वं पैत्रान्महामते ॥ १४.३९ ॥

Gdy ci bramini powiedzą „Niech tak się stanie”, należy podobnie poprosić o błogosławieństwa (od nich). Następnie, o mądry, bóstwa powinny być uroczyście pożegnane, najpierw (pożegnanie) istoty przodków.

Verse 40

मातामहानामप्येवं सह देवैः क्रमः स्मृतः । भोजने च स्वशक्त्या च दाने तद्वद्विसर्जने । आपादशौचनात् पूर्वं कुर्यादेव द्विजन्मसु ॥ १४.४० ॥

W ten sam sposób, zapamiętana kolejność obowiązuje również dla dziadków ze strony matki, wraz z bóstwami. W karmieniu i w dawaniu, zgodnie ze swoją możliwością, i podobnie w końcowym pożegnaniu, należy wykonać to dla osób z klas dwukrotnie narodzonych, przed obmyciem stóp.

Verse 41

जानन्तं प्रथमं पित्र्यं तथा मातामहेषु च । विसर्जयेत् प्रीतिवचः सम्मान्याभ्यर्थितांस्ततः । निवर्त्तेताभ्यनुज्ञात आद्वारान्तमनुव्रजेत् ॥ १४.४१ ॥

Najpierw należy z szacunkiem pożegnać uczonych starszych po stronie ojca, a podobnie tych z rodu dziadka ze strony matki, zwracając się do nich miłymi słowami i należną czcią. Następnie, po uzyskaniu ich pozwolenia, należy powrócić po odprowadzeniu ich aż do progu drzwi.

Verse 42

ततस्तु वैश्वदेवाख्यां कुर्यान्नित्यक्रियां ततः । भुञ्जीयाच्च समं पूज्य भृत्यबान्धुभिरात्मना ॥ १४.४२ ॥

Następnie należy wykonać codzienny obrzęd zwany Vaiśvadeva. Potem, okazawszy właściwą cześć, należy spożyć posiłek razem, samemu w towarzystwie swoich podopiecznych i krewnych.

Verse 43

एवं श्राद्धं बुधः कुर्यात् पितृयं मातामहं तथा । श्राद्धैराप्यायिता दद्युः सर्वान् कामान् पितामहाः ॥ १४.४३ ॥

Tak mądra osoba powinna wykonać obrzęd śrāddha, zarówno ofiarę przodków (pitṛya), jak i tę dla dziadków ze strony matki (mātāmaha). Zadowoleni i nakarmieni ofiarami śrāddha, przodkowie obdarzą wszystkimi pożądanymi celami.

Verse 44

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । रजतस्य तथा दानं तथा संदर्शनादिकम् ॥ १४.४४ ॥

W obrzędzie śrāddha trzy rzeczy są opisane jako oczyszczające: syn córki (dauhitra), wełniana szata zwana kutapa i nasiona sezamu (tilāḥ). Podobnie darowizna srebra oraz czyny zaczynające się od pełnego szacunku uczestnictwa i oglądania (saṃdarśana-ādikam) są również uznawane za zasługujące w tym kontekście.

Verse 45

वर्ज्यस्तु कुर्वता श्राद्धं क्रोधोऽध्वगमनं त्वरा । भोक्तुरप्यत्र विप्रेन्द्र त्रयमेतन्न संशयः ॥ १४.४५ ॥

Kto wykonuje śrāddha, powinien unikać gniewu, wyruszania w podróż i pośpiechu. A ten, kto tutaj spożywa posiłek, również, o najlepszy z braminów, powinien unikać tych trzech rzeczy, bez wątpliwości.

Verse 46

विश्वेदेवाः सपितरस्तथा मातामहाः द्विज । कुलं चाप्यायते पुंसां सर्वं श्राद्धं प्रकुर्वताम् ॥ १४.४६ ॥

O dwukrotnie zrodzony, Wiśwedewowie wraz z Pitrami i podobnie dziadkowie ze strony matki są zadowoleni; a cały ród tych mężczyzn, którzy należycie wykonują wszystkie rytuały śraddha, jest karmiony i kwitnie.

Verse 47

सोमाधारः पितृगणो योगाधारश्च चन्द्रमाः । श्राद्धं योगिनियुक्तं तु तस्मद्विप्रेन्द्र शस्यते ॥ १४.४७ ॥

Soma jest oparciem dla zastępa przodków, a Księżyc jest oparciem dla pomyślnych jog, czasowych koniunkcji. Dlatego, o najwybitniejszy z braminów, śraddha wykonane w połączeniu z odpowiednią jogą jest godne pochwały.

Verse 48

सहस्रस्यापि विप्राणां योगी चेत् पुरतः स्थितः । सर्वान् भोक्तॄंस्तारयति यजमानं तथा द्विज ॥ १४.४८ ॥

Nawet pośród tysiąca braminów, jeśli jogin jest obecny na czele, mówi się, że duchowo wyzwala wszystkich, którzy spożywają ofiarę, i podobnie dżajamanę, o dwukrotnie zrodzony.

Verse 49

मह्यं सनत्कुमारेण पूर्वकल्पे द्विजोत्तम । कथितं वायुना चापि देवानां शम्भुना तथा ॥ १४.४९ ॥

O najlepszy z dwukrotnie zrodzonych, zostało mi to opowiedziane przez Sanatkumarę w dawnej epoce; zostało to również przekazane przez Waju, i podobnie przez Śambhu pośród bogów.

Verse 50

इयं सर्वपुराणेषु सामान्यापैत्रिकी क्रिया । एतत् क्रमात् कर्मकाण्डं ज्ञात्वा मुच्येत बन्धनात् ॥ १४.५१ ॥

To jest wspólny rytuał przodków opisany we wszystkich Puranach. Zrozumiawszy tę procedurę rytualną karmakandy we właściwej kolejności, można zostać uwolnionym z więzienia.

Verse 51

एतदाश्रित्य निर्वाणं ऋषयः संशितव्रताः । प्राप्ता गौरमुखेदानीं त्वमप्येवं परो भव ॥ १४.५२ ॥

Opierając się na tej nauce, mędrcy, niezłomni w swoich zdyscyplinowanych ślubach, osiągnęli wyzwolenie. Teraz, o o promiennej twarzy, ty również powinieneś stać się podobnie wywyższony w duchowym osiągnięciu.

Verse 52

इति ते कथितं भक्त्या पृच्छतो द्विजसत्तम । पितॄन्यष्ट्वा हरिं ध्यायेद्यस्तस्य किमतः परम् । न तस्मात् परतः पित्र्यं तन्त्रमस्तीति निश्चयः ॥ १४.५३ ॥

Tak więc, o najlepszy z dwukrotnie zrodzonych, wyjaśniłem ci to z oddaniem, ponieważ pytałeś. Po należytym oddaniu czci Pitrom, ktoś kto następnie medytuje nad Harim, co może być dla niego wyższe? Jest ustalonym wnioskiem, że nie ma systemu rytualnego związanego z przodkami wyższego niż ten.

Verse 53

धरण्युवाच ॥

Dharaṇī (Ziemia) przemówiła: