Adhyaya 15: Gauramukha’s Recollection and the Hymn to Hari at Prabhāsa

Verse 1

श्रीवराह उवाच । एवं श्राद्धविधिं श्रुत्वा मार्कण्डेयान्महामुनिः । तदा गौरमुखो देव किमूर्ध्वं कृतवान्विभो ॥ १५.१ ॥

Śri Waraha rzekł: Tak więc, usłyszawszy procedurę Śraddhy, wielki mędrzec zapytał Markandeję: Wtedy, o bóstwo o jasnej twarzy, co uczyniłeś potem, o potężny?

Verse 2

एतच्छ्रुत्वा तदा धात्री पितृऋतन्त्रं महामुनिः । संस्मारितो जन्मशतं मार्कण्डेयेन धीमता ॥ १५.२ ॥

Usłyszawszy to w tamtym czasie, w kontekście doktryny dotyczącej przodków, pitr-tantry, wielki mędrzec został sprawiony przez mądrego Markandeję, by pamiętał sto narodzin.

Verse 3

धरण्युवाच । भगवन् गौरमुखः कोऽसौ अन्यजन्मनि कः स्मृतः । कथं च स्मृतवान् स्मृत्वा किं चकार च सत्तमः ॥ १५.३ ॥

Dharani, Ziemia, rzekła: O Błogosławiony, kim jest ta osoba o jasnej twarzy? Kim był pamiętany w innym wcieleniu? I jak doszedł do pamięci, a przypomniawszy sobie, co wtedy uczynił ten najznakomitszy człowiek?

Verse 4

श्रीवराह उवाच । भृगुरासीत् स्वयं साक्षाद् अन्यस्मिन् ब्रह्मजन्मनि । तदन्वयात्मजस्त्वेष मार्कण्डेयो महामुनिः ॥ १५.४ ॥

Śrī Varāha rzekł: "W innym wcieleniu Brahmy, Bhṛgu był obecny osobiście. Z tego rodu narodził się ten oto Mārkaṇḍeya, wielki mędrzec."

Verse 5

पुत्रैस्तु बोधिताः यूयं सुगतिं प्राप्स्यथेति यत् । प्रागुक्तं ब्रह्मणा तेन मार्कण्डेयेन बोधितः ॥ १५.५ ॥

Owo wcześniejsze oświadczenie złożone przez Brahmę: "Osiągniecie szczęśliwy los, gdy zostaniecie pouczeni przez synów" - to właśnie przekazuje on tutaj, pouczony przez Mārkaṇḍeyę.

Verse 6

सस्मार सर्वजन्मानि स्मृत्वा चैव तु यत्कृतम् । तच्छृणुष्व वरारोहे कथयामि समासतः ॥ १५.६ ॥

Przypomniał sobie wszystkie swoje narodziny i, mając w pamięci to, co zostało uczynione w przeszłości, rzekł: "Wysłuchaj tego, o piękna; opowiem ci to krótko."

Verse 7

एवं श्राद्धविधानॆन द्वादशाब्दं ततः पितॄन् । इष्ट्वा पश्चाद्धरेः स्तोत्रं स मुनिस्तूपचक्रमे ॥ १५.७ ॥

Tak więc, według przepisanej procedury śrāddha, po odprawianiu obrzędów dla Pitṛów przez dwanaście lat, mędrzec rozpoczął hymn uwielbienia dla Hariego.

Verse 8

प्रभासं नाम यत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तत्र दैत्यान्तकं देवं स्तोतुं गौरमुखः स्थितः ॥ १५.८ ॥

Owa święta przeprawa o nazwie Prabhāsa jest słynna w trzech światach. Tam Gauramukha stanął gotów wielbić boga Daityāntakę, pogromcę Daityów.

Verse 9

गौरमुख उवाच । स्तोष्ये महेन्द्रं रिपुदर्पहं शिवं नारायणं ब्रह्मविदां प्रतिष्ठितम् । आदित्यचन्द्राश्वियुगस्थमाद्यं पुरातनं दैत्यहरं सदा हरिम् ॥ १५.९ ॥

Gauramukha rzekł: "Będę wielbił Mahendrę, łamacza pychy wrogów - pomyślnego Nārāyaṇę, ustanowionego wśród znawców Brahmana; Hariego, pierwotnego i odwiecznego, trwającego w cyklach Słońca, Księżyca i Aśvinów, zawsze pogromcę Daityów."

Verse 10

चकार मात्स्यं वपुरात्मनो यः पुराकृतं वेदविनाशकाले । महामहीधृग्वपुरग्रपुच्छ-छटाहवार्च्छिः सुरशत्रुहाद्यः ॥ १५.१० ॥

Ten, który niegdyś w dawnych czasach, gdy Wedy były zagrożone zniszczeniem, przyjął własną postać Ryby (Matsya) - ów pogromca wrogów bogów nosi teraz postać wielkiego Dźwigającego Ziemię, promienny oślepiającym blaskiem swego wzniosłego ogona i grzywy podobnej do szczeciny.

Verse 11

तथाब्धिमन्थानकृते गिरिन्द्रं दधार यः कूर्म्मवपुः पुराणम् । हितेच्छया यः पुरुषः पुराणः प्रपातु मां दैत्यहरः सुरेशः ॥ १५.११ ॥

Niech ów odwieczny Pan mnie chroni - ten, który przyjąwszy pierwotną postać Żółwia (Kūrmy), dźwigał króla gór dla mieszania oceanu; który z dobroczynnej intencji jest pierwotną Osobą; który niszczy Daityów i jest Panem bogów.

Verse 12

महावराहः सततं पृथिव्यास्तलातलं प्राविशद्यो महात्मा । यज्ञाङ्गसंज्ञः सुरसिद्धवन्द्यः स पातु मां दैत्यहरः पुराणः ॥ १५.१२ ॥

Niech odwieczny, wielkoduszny Mahāvarāha mnie chroni - ten, który nieustannie wchodził do Talātala pod Ziemią, który jest znany jako sama kończyna ofiary (yajña), i który jest czczony przez bogów i Siddhów; niszczyciel Daityów.

Verse 13

नृसिंहरूपी च भवत्यजस्त्रं युगे युगे योगिवरोग्रभीमः । करालवक्त्रः कनकाग्रवर्चा रत्नाशयोऽस्मानसुरान्तकोऽव्यात् ॥ १५.१३ ॥

Niech pogromca Asurów - który przyjmuje postać Nṛsiṃhy - nieustannie nas chroni w każdym wieku: najwybitniejszy wśród joginów, groźny i potężny, o przerażającej twarzy, promienny blaskiem szczerego złota i skarbnica klejnotów.

Verse 14

बलिर्मखध्वंसकृते महात्मा स्वां गूढतां योगवपुःस्वरूपः । स दण्डकाश्ठाजिनलक्षणः पुनः क्षितिं च पदाक्रान्तवान् यः स पातु ॥ १५.१४ ॥

Niech to Wielkie Istnienie nas chroni, on, który by położyć kres ofierze Baliego przyjął swoją ukrytą formę jako ciało jogiczne; i który, nosząc ascetyczne oznaki laski, drewnianego przyrządu i skóry antylopy, ponownie przeszedł po ziemi swoją stopą.

Verse 15

त्रिःसप्तकृत्वो जगतीं जिगाय जित्वा ददौ कश्यपाय प्रचण्डः । स जामदग्न्योऽभिजनस्य गोप्ता हिरण्यगर्भोऽसुरहा प्रपातु ॥ १५.१५ ॥

Dwadzieścia jeden razy podbijając ziemię, groźny, po zwycięstwie nadał ją Kaśjapie. Niech ten potomek Dżamadagni, opiekun szlachetnego rodu, Hiranjagarbha, pogromca asurów, nas strzeże.

Verse 16

चतुःप्रकारं च वपुर्य आद्यं हैरण्यगर्भप्रतिमानलक्ष्यम् । रामादिरूपैर्बहुरूपभेदश्चकार सोऽस्मानसुरान्तकोऽव्यात् ॥ १५.१६ ॥

I to pierwotne ciało, czterorakie w charakterze i oznaczone miarą porównywalną z Hiranjagarbhą, przyjęło wiele zróżnicowanych form, poczynając od Ramy. Nież ten niszczyciel Asurów nas chroni.

Verse 17

चाणूरकंसासुरदर्पभीतेर्भीतामराणामभयाय देवः । युगे युगे वासुदेवो बभूव कल्पे भवत्यद्भुतरूपकारी ॥ युगे युगे कल्किनाम्ना महात्मा वर्णस्थितिं कर्त्तुमनेकमूर्त्तिः ॥ १५.१७ ॥

Aby usunąć strach zrodzony z pychy wrogów takich jak Czanura, Kamsa i asurowie, i aby dać nieustraszoność przerażonym dewom, Boski staje się Wasudewą w każdym wieku; w każdym cyklu kosmicznym przyjmuje cudowne formy. Znów i znów, jako wielkoduszny o imieniu Kalki, przybierając wiele manifestacji, działa by przywrócić ustalony porządek warn.

Verse 18

सनातनो ब्रह्ममयः पुराणो न यस्य रूपं सुरसिद्धदैत्याः । पश्यन्ति विज्ञानगतिं विहाय अथोप्यनेकानि समर्च्वयन्ति । मत्स्यादिरूपाणि चरणि सोऽव्यात् ॥ १५.१८ ॥

On jest wieczny, złożony z brahmana, Przedwieczny, którego prawdziwej formy bogowie, siddhowie i daitjowie nie postrzegają, odrzuciwszy ścieżkę poznania dyskryminatywnego; a jednak czczą wiele manifestacji. Niech nas chroni, on, którego formy zaczynają się od Matsji, Ryby, i którego stopy są czczone.

Verse 19

नमो नमस्ते पुरुषोत्तमाय पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते । नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नयस्व मां मुक्तिपदं नमस्ते ॥ १५.१९ ॥

Cześć, cześć Tobie, o Puruszottama; znowu i jeszcze raz, cześć Tobie. Cześć Tobie od przodu i także od tyłu; prowadź mnie do stanu wyzwolenia, cześć Tobie.

Verse 20

एवं नमस्यतस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः । प्रत्यक्षतां गतो देवः स्वयं चक्रगदाधरः ॥ १५.२० ॥

Gdy ten wielki mędrzec, którego umysł był zdyscyplinowany, tak składał pełne czci pokłony, Bóstwo, samo niosące dysk i maczugę, stało się bezpośrednio widoczne przed nim.

Verse 21

तं दृष्ट्वा तस्य विज्ञानं निस्तरङ्गं स्वदेहतः । उत्तस्थौ सोऽपि तं लब्ध्वा तस्मिन् ब्रह्मणि शाश्वते । लयं जगाम देवात्मा त्वपुनर्भवसंज्ञिते ॥ १५.२१ ॥

Widząc własną wiedzę, spokojną i bezfalową, powstającą z jego ucieleśnionego stanu, on również powstał; i osiągnąwszy ją, ta boska dusza wszedł w rozpuszczenie w wiecznym Brahmanie, w stan zwany 'niepowrotem'.