Upanishads - Paramahansa
SannyasaAtharva Veda4 Verses

Paramahansa

SannyasaAtharva Veda

Upaniszada Paramahaṃsa, tradycyjnie związana z Atharvawedą i zaliczana do Upaniszad Saṃnjāsa, przedstawia najwyższy ideał wyrzeczenia: paramahaṃsę, ascetę, który rozróżnia to, co rzeczywiste, od tego, co nierealne. Jej centralnym twierdzeniem jest to, że wyzwolenie rodzi się z bezpośredniej wiedzy o nieróżności Jaźni od brahmanu; gdy taka wiedza zaświta, zewnętrzne oznaki, wsparcia rytualne i tożsamości społeczne mogą stać się podporami dla ego i dlatego są porzucane. Paramahaṃsa żyje skromnie z jałmużny, zachowuje równowagę wśród pochwał i nagany oraz innych przeciwieństw, i trwa w wizji jednego atmana we wszystkich istotach.

Start Reading

Key Teachings

Paramahaṃsa ideal: the highest renouncer who discriminates the Real (brahman) from the unreal (nāma-rūpa)

Jñāna as the direct means to mokṣa; inner realization supersedes external ritual supports

Tyāga of identifiers: abandonment of sacred thread, tuft, staff, and fixed marks when they become ego-supports

Equanimity (samatva) toward heat/cold, honor/dishonor, gain/loss; freedom from praise and blame

Non-possessiveness and non-agency: relinquishing “I” and “mine,” resting in the witness Self

Universal vision: seeing the same ātman in all beings; compassion and non-injury as natural expressions of knowledge

Mendicant simplicity: alms, homelessness, minimal needs; wandering without attachment to place or community

“Bāla-unmatta” trope: social nonconformity as a sign of inner freedom, not moral laxity

Verses of the Paramahansa

4 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

अथ योगिनं परमहंसं कोऽयं मार्गस्तेषां का स्थितिरिति नारदो भगवन्तमुपगत्योवाच । तं भगवानाह । योऽयं परमहंसमार्गो लोके दुर्लभतरो न तु बाहुल्यो; यद्येको भवति स एव नित्यपूतस्थः, स एव वेदपुरुष इति विदुषो मन्य...

Wtedy Nārada zbliżył się do Błogosławionego i rzekł: 'Kim jest jogin zwany Paramahaṃsą? Jaka jest jego ścieżka i jakie jest jego stan?' Błogosławiony odpowiedział: 'Ta ścieżka Paramahaṃsy jest na świecie niezwykle rzadka i nie jest rozpowszechniona. Jeśli istnieje choćby jedna taka osoba, ona sama trwa jako wiecznie oczyszczona; znawcy uważają ją za Osobę Wedy, ucieleśnienie wedyjskiej realizacji. Wielka istota, której umysł zawsze spoczywa we Mnie, dlatego i Ja spoczywam tylko w niej. Porzuciwszy syna, przyjaciół, żonę, krewnych i tym podobnych; kępkę włosów i świętą nić; wedyjską recytację i wszystkie rytuały; oraz porzuciwszy to kosmiczne jajo, może przyjąć przepaskę biodrową, laskę i okrycie, tylko dla utrzymania ciała i dla dobra świata; jednak te nie są istotną cechą. Jeśli pyta się: Co jest istotą?, oto jest istota.'

Sannyāsa and the rarity of the Paramahaṃsa; inner purity and Brahman-abidance beyond external marks

Verse 2

न दण्डं न शिखां न यज्ञोपवीतं न चाच्छादनं चरति परमहंसः । न शीतं न चोष्णं न सुखं न दुःखं न मानावमानौ च; षडूर्मिवर्जं निन्दागर्वमत्सरदम्भमदर्पेच्छाद्वेषसुखदुःखकामक्रोधलोभमोहहर्षाहंकारादीन् च हित्वा स्ववप...

Paramahaṃsa nie wędruje z laską, ani z kępką włosów, ani ze świętą nicią, ani nawet z okryciem. Dla niego nie ma ani zimna, ani gorąca, ani przyjemności, ani bólu, ani czci, ani poniżenia; wolny od sześciu fal. Porzucając naganę, dumę, zawiść, obłudę, odurzenie, arogancję, pragnienie, nienawiść, przyjemność i ból, pożądanie, gniew, chciwość, ułudę, uniesienie, egoizm i resztę, postrzega własne ciało jakby było zwłokami. Ponieważ to ciało, będące przyczyną wątpliwości, wypaczonej percepcji i fałszywej wiedzy, zostało przekroczone, jest on od niego wiecznie wycofany; jest stałą świadomością; jest ugruntowany w sobie. Jestem rzeczywiście tym spokojnym, nieruchomym, niedualnym zbiorem błogości-świadomości. To jedynie jest moją najwyższą siedzibą; to jedynie jest moją kępką włosów; to jedynie jest moją świętą nicią. Przez poznanie jedności Najwyższej Jaźni i jaźni, ich różnica zostaje rozcięta, oto jest sandhyā, wieczorne nabożeństwo.'

Advaita-jñāna and de-identification from body-mind; transcendence of dvandvas and ṣaḍūrmīs

Verse 3

सर्वान्कामान्परित्यज्य अद्वैते परमस्थितिः । ज्ञानदण्डो धृतो येन एकदण्डी स उच्यते ॥ काष्ठदण्डो धृतो येन सर्वाशी ज्ञानवर्जितः । स याति नरकान्घोरान्महारौरवसंज्ञकान् ॥ इदमन्तरं ज्ञात्वा स परमहंसः ॥ ३॥

Porzuciwszy wszystkie pragnienia, jego najwyższe trwanie jest w niedualności. Ten, kto dzierży laskę wiedzy, jest nazywany nosicielem jednej laski. Lecz ten, kto dzierży drewnianą laskę, kto je bez rozróżnienia i jest pozbawiony wiedzy, idzie do straszliwych piekieł zwanych Mahāraurava. Znając tę różnicę, jest się Paramahaṃsą.

Jñāna as the true renunciant’s ‘staff’; Advaita-niṣṭhā and desirelessness (vairāgya)

Verse 4

आशाम्बरो न नमस्कारो न स्वधाकारो न निन्दा न स्तुतिर् यदृच्छिको भवेद् भिक्षुर् नाऽऽवाहनं न विसर्जनं न मन्त्रं न ध्यानं नोपासनं च न लक्ष्यं नाकाङ्क्ष्यं न पृथग् नापृथग् अहं न न त्वं न सर्वं चानिकेतस्थिति...

Mendykant to ten, którego szatą jest nadzieja, odziany tylko w to, co przychodzi nieproszone; nie składa ukłonów, nie odprawia rytuałów svadhā dla przodków, nie ma wyrzutów ani pochwał. Żyje z tego, co przychodzi samo z siebie. Dla niego nie ma wezwania ani pożegnania bóstw, nie ma mantry, nie ma medytacji, nie ma kultu; nie ma celu do utrwalenia, nie ma pragnienia; ani 'oddzielny', ani 'nieoddzielny'; ani 'ja', ani 'ty', ani 'wszystko'. Mendykant trwa wyłącznie w bezdomności. Nie powinien przyjmować złota i tym podobnych; nie powinien patrzeć na świat, ani spoglądać nań z pożądaniem. Jeśli pyta się: Kto jest przeszkodnikiem?, istotnie jest przeszkodnik: jeśli mendykant patrzy na złoto z rozkoszą, staje się zabójcą Brahmana; jeśli mendykant bierze złoto z rozkoszą, staje się zabójcą Jaźni. Dlatego mendykant nie powinien patrzeć na złoto z rozkoszą, ani go dotykać, ani brać. Wszystkie pragnienia, które weszły do umysłu, zawracają. W smutku nie jest wstrząśnięty; w szczęściu nie pragnie; ma wyrzeczenie nawet wobec przywiązania; wszędzie nie lgnie ani do pomyślnego, ani do niepomyślnego; ani nie nienawidzi, ani się nie raduje. Gdy ruchy wszystkich zmysłów ulegają uśmierzeniu, trwa tylko w Jaźni; to, co jest pełnią, błogością, jedyną świadomością: Jestem Tym Brahmanem. Tak staje się tym, kto dokonał tego, co miało być dokonane; staje się tym, kto dokonał tego, co miało być dokonane.

Moksha (sannyāsa/paramahaṃsa ideal) grounded in Atman–Brahman identity and vairāgya (dispassion)

Ask anything about the Paramahansa Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play