Paramahansa

Verse 1

अथ योगिनं परमहंसं कोऽयं मार्गस्तेषां का स्थितिरिति नारदो भगवन्तमुपगत्योवाच । तं भगवानाह । योऽयं परमहंसमार्गो लोके दुर्लभतरो न तु बाहुल्यो; यद्येको भवति स एव नित्यपूतस्थः, स एव वेदपुरुष इति विदुषो मन्य...

Narad bhagwan ke paas gaye aur poocha ki Paramahansa yogi kaun hota hai. Uska raasta kya hai aur woh kaisi zindagi jeete hain. Bhagwan ne kaha ki Paramahansa ka raasta duniya mein bahut milta hai, aisa aadmi bahut kam hota hai. Agar ek bhi aisa mil jaye to woh hamesha saaf rehta hai. Jo log jaante hain woh use Veda ka sachcha aadmi maante hain. Mahaan aadmi jiska dimaag hamesda mere mein rehta hai, main bhi usi mein rehta hoon. Woh apne bete, dost, biwi, rishtedaar sab ko chhod deta hai. Apna choti, janeu, puja-paath sab chhod deta hai. Yeh duniya bhi chhod deta hai. Sirf ek langoti, ek lakdi aur kapda le leta hai. Yeh sirf shareer chalane ke liye aur logon ki madad ke liye hai. Par yeh zaroori nahi hai. Agar poocha jaaye ki asli kya hai, to yeh hai asli.

Verse 2

न दण्डं न शिखां न यज्ञोपवीतं न चाच्छादनं चरति परमहंसः । न शीतं न चोष्णं न सुखं न दुःखं न मानावमानौ च; षडूर्मिवर्जं निन्दागर्वमत्सरदम्भमदर्पेच्छाद्वेषसुखदुःखकामक्रोधलोभमोहहर्षाहंकारादीन् च हित्वा स्ववप...

Paramahansa lakdi nahi leke ghoomta, na choti banata hai, na janeu pehnta, na kapda. Use na sardi lagti hai na garmi, na sukh na dukh, na koi izzat deti hai na beizzat karta hai. Woh bhookh, pyaas, dukh, bhram, budhapa, maut in sab se aazaad hai. Woh ninda, ahankar, jalan, dikhawa, nasha, ghamand, ichcha, nafrat, sukh-dukh, pyaar, gussa, laalach, bhram, khushi, ahankar sab chhod deta hai. Apna shareer usko murde jaisa lagta hai. Kyunki shareer hi galat soch aur bhram ka kaaran hota hai, isliye woh shareer se juda ho jaata hai. Woh hamesda jaagta rehta hai, khud mein hi sthit rehta hai. Main wahi shant, hilne wala nahi, do mein se ek, anand se bhara hua hoon. Wahi mera asli ghar hai, wahi meri choti hai, wahi mera janeu hai. Jab Paramatma aur aatma ek jaan liye, dono ka farak khatam ho jaata hai. Yahi sandhya hai.

Verse 3

सर्वान्कामान्परित्यज्य अद्वैते परमस्थितिः । ज्ञानदण्डो धृतो येन एकदण्डी स उच्यते ॥ काष्ठदण्डो धृतो येन सर्वाशी ज्ञानवर्जितः । स याति नरकान्घोरान्महारौरवसंज्ञकान् ॥ इदमन्तरं ज्ञात्वा स परमहंसः ॥ ३॥

Sab ichchayein chhod kar do mein se ek mein rehta hai. Jiske paas gyaan ki lakdi hai use ekdandi kehte hain. Par jo lakdi pakde ghoomta hai, kuch bhi khata hai, gyaan nahi hai, woh narak mein jaata hai. Wahan bahut takleef hoti hai. Yeh farak samajh kar hi koi Paramahansa banta hai.

Verse 4

आशाम्बरो न नमस्कारो न स्वधाकारो न निन्दा न स्तुतिर् यदृच्छिको भवेद् भिक्षुर् नाऽऽवाहनं न विसर्जनं न मन्त्रं न ध्यानं नोपासनं च न लक्ष्यं नाकाङ्क्ष्यं न पृथग् नापृथग् अहं न न त्वं न सर्वं चानिकेतस्थिति...

Bhikshu ka kapda sirf aasha hai, jo mil jaye woh pehen leta hai. Na koi salaam karta hai, na puja karta hai, na kisi ko gaali deta hai, na tareef sunata hai. Jo aata hai woh leta hai. Na kisi bhagwan ko bulata hai, na chhodta hai, na mantra padhta hai, na dhyan lagata hai, na puja karta hai. Na kisi cheez ka shauk rakhta hai, na ichcha karta hai. Na main alag, na tum alag, na sab alag. Bhikshu toh ghar nahi rehta. Sona aur aisi cheezein nahi rakhni. Duniya ko dekhne ki bhi ichcha nahi. Agar poocha jaaye ki kaun rokega, toh zaroor koi rokta hai. Agar bhikshu sona dekh ke lalach aaye toh woh Brahma ka maarta hai. Agar sona le le toh apna aap maarta hai. Isliye bhikshu sona na dekhe, na chuwe, na le. Mann ki saari ichchayein peeche ho jaati hain. Dukh mein na roye, sukh mein na naache. Ragi bhi chhod diya. Achha ya bura mein se kisi mein bhi nahi phansa. Na nafrat karta hai, na khushi manata hai. Jab saari indriyaan shant ho jaati hain, woh khud mein rehta hai. Jo poora anand hai, ek jaagta hua, woh main Brahma hoon. Yeh jaan ke aadmi apna kaam kar liya samjhe, apna kaam kar liya samjhe.