
Sukta 8.72
Ritual action centered on the Adhvaryu (and implicitly Agni/yajña)
Ten hymn jest instrukcją liturgiczną i uwielbieniem skupionym na poprawnym wykonaniu obrzędu przez Adhvaryu, przygotowaniu havis, postępowaniu zgodnie z nakazem (praśāsana) i prowadzeniu ofiary tak, aby „zwyciężyła” swój cel. Przez żywy obraz libacji (wlewanie do głębokiego, szeroko rozchodzącego się naczynia) łączy precyzyjne działanie rytualne z kosmicznym krążenomaomy/ofiary oraz podtrzymującym porządkiem yajña. Końcowa wizja sugeruje głębszą warstwę: „stacja” (pada) pożądanej mocy jest rozpostarta wokół nieba przez język, co wskazuje na Vāk (świętą mowę) jako subtelną siłę, która dopełnia obrzęd.
Mantra 1
हविष्कृणुध्वमा गमदध्वर्युर्वनते पुनः । विद्वाँ अस्य प्रशासनम् ॥
Przygotujcie ofiarę; niech Adhwarju przyjdzie naprzód ponownie, by zwyciężyć. Znając jego nakaz, postępuje według słusznej reguły dzieła.
Mantra 2
नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद्धोता मनावधि । जुषाणो अस्य सख्यम् ॥
Niech Hotri usiądzie blisko ostrego, jasnego promienia, na umyśle: przyjmując przyjaźń tej Mocy, wchodzi we właściwą zażyłość dzieła.
Mantra 3
अन्तरिच्छन्ति तं जने रुद्रं परो मनीषया । गृभ्णन्ति जिह्वया ससम् ॥
Ludzie szukają wewnątrz tego Rudry, poza myślą rozróżniającą; chwytają go językiem, potężnego, mocą natchnionego słowa.
Mantra 4
जाम्यतीतपे धनुर्वयोधा अरुहद्वनम् । दृषदं जिह्वयावधीत् ॥
W bliskim pokrewieństwie zapalił łuk; nosiciel życia wstąpił w drewno. Językiem zniszczył twardy opór, mowa stając się bronią wewnętrznej siły.
Mantra 5
चरन्वत्सो रुशन्निह निदातारं न विन्दते । वेति स्तोतव अम्ब्यम् ॥
Poruszając się tutaj, rudość cielę nie znajduje nikogo, kto by je położył; idzie szukając matczynego źródła, o śpiewaku, tęskniąc za początkiem, który karmi.
Mantra 6
उतो न्वस्य यन्महदश्वावद्योजनं बृहद् । दामा रथस्य ददृशे ॥
A ponadto, wielki jest istotnie jego końmi niesiony bieg, rozległy w swym złączeniu: widoczny staje się wiążący pas jego rydwanu, jego uporządkowane zaprzęgnięcie ruchu.
Mantra 7
दुहन्ति सप्तैकामुप द्वा पञ्च सृजतः । तीर्थे सिन्धोरधि स्वरे ॥
Siedem mocy dobywa jedną ukrytą istotę; wtedy dwa i pięć sprawiają jej przepływ, przy brodzie wewnętrznej Rzeki, na świetlistym tonie przebudzenia.
Mantra 8
आ दशभिर्विवस्वत इन्द्रः कोशमचुच्यवीत् । खेदया त्रिवृता दिवः ॥
Dziesięcioma świetlistymi impulsami od Vivasvata Indra wytrąca ukryty skarbiec; naciskiem, który przełamuje znużenie, otwiera trójdzielne ogrodzenie nieba.
Mantra 9
परि त्रिधातुरध्वरं जूर्णिरेति नवीयसी । मध्वा होतारो अञ्जते ॥
Wokół ofiary ugruntowanej w trójdzielnym porządku porusza się świeżo napędzana energia; miodowym zachwytem namaszczają się moce przyzywające do dzieła.
Mantra 10
सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम् । नीचीनबारमक्षितम् ॥
Z czcią ofiarną wlewają do głębokiego naczynia, szeroko krążącego i wszechruchliwego; ono niesie ciężar, który zstępuje, a jednak nie ulega zniszczeniu.
Mantra 11
अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु । अवतस्य विसर्जने ॥
Zbliżają się kamienie tłoczące i wlewają miodowy zachwyt do kielicha lotosu, przy uwalnianiu głębin.
Mantra 12
गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥
Krowy, promienie oświecenia, zbliżają się do głębi; Ta Ogromna, dająca zachwyt ofierze, ma oba uszy ze złota: słucha i przyjmuje prawdziwe wezwanie.
Mantra 13
आ सुते सिञ्चत श्रियं रोदस्योरभिश्रियम् । रसा दधीत वृषभम् ॥
Wlejcie w wyciśnięty Somę moc obfitości, przelewający się blask dla Nieba i Ziemi; sokiem zachwytu ugruntujcie w sobie Siłę Byka.
Mantra 14
ते जानत स्वमोक्यं सं वत्सासो न मातृभिः । मिथो नसन्त जामिभिः ॥
Rozpoznają one własną siedzibę istnienia; jak cielęta z matkami spotykają się i jednoczą, krewni z krewnymi, we wzajemności.
Mantra 15
उप स्रक्वेषु बप्सतः कृण्वते धरुणं दिवि । इन्द्रे अग्ना नमः स्वः ॥
Blisko, na wieńcach, wznoszą żarliwy krzyk i budują pewne fundamenty w niebie umysłu; Indrze i Agni, cześć w świetlistym świecie.
Mantra 16
अधुक्षत्पिप्युषीमिषमूर्जं सप्तपदीमरिः । सूर्यस्य सप्त रश्मिभिः ॥
Wydoił on pełną napój pożywność i siłę, siedmiostopniową pełnię; siedmioma promieniami Słońca zostaje to dokonane.
Mantra 17
सोमस्य मित्रावरुणोदिता सूर आ ददे । तदातुरस्य भेषजम् ॥
Z Somy, Mitra i Waruna, podtrzymując wschodzące prawo Słońca, udzielili nam; to staje się uzdrawiającym lekarstwem dla udręczonej istoty wewnątrz.
Mantra 18
उतो न्वस्य यत्पदं हर्यतस्य निधान्यम् । परि द्यां जिह्वयातनत् ॥
Powstańcie dla poszukującego Prawdy; zaprzęgnijcie wasz rydwan, o Aśvinowie. Niechaj blisko wasza pomoc zasiądzie w nas.
The hymn focuses on the Adhvaryu—the priest responsible for the practical, step-by-step actions of the sacrifice—while also implying Agni and Soma as the receiving and circulating powers.
It stresses doing the rite by ordinance and correct sequence: prepare the oblation, proceed properly, and pour with reverence so the sacrifice becomes effective and enduring.
It points to sacred speech (Vāk) as more than sound: the tongue symbolizes mantra and utterance that ‘completes’ the rite by establishing a subtle order that reaches and stabilizes the cosmic space (dyu).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.