Sukta 81
Sukta 5.81
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81)
Savitar (Savitṛ)
Jagatī (common for RV 5.81; exact scan may vary)
ସବିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରକଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଋଷିମାନଙ୍କ ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ‘ଯୁଗ’ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ସଜାନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଅଗ୍ରଗତିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚଳାନ୍ତି। ସବିତୃଙ୍କୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ମାପକ ଓ ସମସ୍ତ ଭବନକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ସାର୍ବଭୌମ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି; ସେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ବାହ୍ୟ କର୍ମ-ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ସବିତୃଙ୍କୁ ପ୍ରସବ (ପ୍ରେରଣା)ର ଏକମାତ୍ର ପତି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗତିରେ ସେ ପୂଷନ—ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ପୋଷକ—ରୂପେ ସ୍ତୋମ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନିତ।
Mantras
Mantra 1
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥
ବିପ୍ରମାନେ ମନକୁ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି, ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି—ବିଶାଳ, ସର୍ବବିଦ୍ ବିପ୍ରଙ୍କର ବିପ୍ରମାନେ। ବୟୁନାବିଦ୍ ଏକ ହୋତ୍ର-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ବିସ୍ତାର କରି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପରିଷ୍ଟୁତି ମହାନ ଓ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପକ।
Mantra 2
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति ॥
କବି ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ ଭଦ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କରିଛନ୍ତି। ବରେଣ୍ୟ ସବିତା ନାକକୁ ଦୃଶ୍ୟ କରିଛନ୍ତି; ଉଷାର ପ୍ରୟାଣକୁ ଅନୁସରି ସେ ରାଜସ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
Mantra 3
यस्य प्रयाणमन्वन्य इद्ययुर्देवा देवस्य महिमानमोजसा । यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ॥
ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରୟାଣ ପରେ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ବଳରେ ଦେବଙ୍କ ମହିମା ଦିଗକୁ ଗତି କରନ୍ତି—ଯିଏ ପାର୍ଥିବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମାପି ବିଭାଜନ କଲେ; ସେଇ ଦେବ ସବିତା, ଶୀଘ୍ର ଏତଶ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ, ନିଜ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ରଜାଂସି (ବିସ୍ତାର) ମାପନ୍ତି।
Mantra 4
उत यासि सवितस्त्रीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः समुच्यसि । उत रात्रीमुभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ॥
ଏବଂ ହେ ସବିତୃ, ତୁମେ ତିନି ଦୀପ୍ତିମୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗମନ କର; ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ସହ ତୁମେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଅ। ଏବଂ ରାତ୍ରିକୁ ତୁମେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ପରିଭ୍ରମଣ କର; ଏବଂ ହେ ଦେବ, ନିଜ ଧର୍ମମାନଙ୍କ (ଦେବଧର୍ମ) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମିତ୍ର ହୁଅ—ଋତର ସୁସଂଗଠିତ ଗତିରେ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 5
उतेशिषे प्रसवस्य त्वमेक इदुत पूषा भवसि देव यामभिः । उतेदं विश्वं भुवनं वि राजसि श्यावाश्वस्ते सवित स्तोममानशे ॥
ଏବଂ ପ୍ରସବର (ପ୍ରସବ) ଅଧିପତି ତୁମେ ଏକା; ଏବଂ ହେ ଦେବ, ତୁମର ଯାମମାନେ/ଗମନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପୂଷନ ହୁଅ—ପୋଷକ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ। ଏହି ସମଗ୍ର ଭୁବନକୁ ତୁମେ ବିଶାଳ ଭାବେ ଶାସନ କର; ହେ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ ସବିତୃ, ଆମ ସ୍ତୋମକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଆସ୍ୱାଦ କର।
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the divine Impeller who awakens and sets all activity in motion. In this hymn he also measures the worlds and guides beings safely along their paths.
It means disciplining and aligning attention (mind) and insight (thought) so the prayer and the ritual proceed in the right order. The hymn treats this inner yoking as Savitṛ’s gift and action.
Because Savitṛ’s impulsion is not only cosmic power but also practical guidance. When he leads beings in their goings (journeys and life-paths), he functions as Pūṣan—the protector and nourisher who brings safely to the goal.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.