Rig Veda Sukta 47
Mandala 5Sukta 477 Mantras

Sukta 47

Sukta 5.47

Rishi

Atri (Ātreya tradition) (book 5)

Devata

Ambiguous/poetic: a feminine power (often read as Uṣas or a maternal cosmic principle) and the Pitṛs; hymn moves into ancestral/cosmic imagery

Chandas

Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

ಈ ಚಿಕ್ಕ ಆತ್ರಿ ಸೂಕ್ತವು ರಹಸ್ಯಮಯ ಸ್ತ್ರೀಸ್ವರೂಪದ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ—ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಷಸ್ಸು (ಪ್ರಭಾತ) ಅಥವಾ ಮಹಾಮಾತೃ-ತತ್ತ್ವದ ರೂಪಕವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ—ಅವಳು “ಎಚ್ಚರಿಸಿ” ಪಿತೃಗಳನ್ನು (ಪೂರ್ವಜರನ್ನು) ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಸನಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು “ಬೆಳಕಿನ ಹಸುಗಳು” ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಪಹೇಲಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ, ಲೋಕದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ/ಉದ್ಭವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ–ವರುಣ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ದ್ಯೌಸ್ (ಮಹಾ ಆಕಾಶ) ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮ, ದೃಢ ಪಾದಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಗತಿಯಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

प्रयुञ्जती दिव एति ब्रुवाणा मही माता दुहितुर्बोधयन्ती । आविवासन्ती युवतिर्मनीषा पितृभ्य आ सदने जोहुवाना ॥

ಅವಳು ತಾನೇ ಯೋಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದಿವದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು, ಮಾತಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಮಹಾಮಾತೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರೇರಿತ ಮನೀಷೆಯ ಯುವತಿ, ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಅವರ ಸದನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕರೆಯುತ್ತಾಳೆ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಯಜ್ಞವಿಧಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲೆಂದು ಪೂರ್ವಜಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Mantra 2

अजिरासस्तदप ईयमाना आतस्थिवांसो अमृतस्य नाभिम् । अनन्तास उरवो विश्वतः सीं परि द्यावापृथिवी यन्ति पन्थाः ॥

ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವರು ಆ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಅಮೃತದ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಪಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುತ್ತವೆ, ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು—ವಿಶಾಲ ಋತಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಾರ್ಗಧಾರೆಗಳು.

Mantra 3

उक्षा समुद्रो अरुषः सुपर्णः पूर्वस्य योनिं पितुरा विवेश । मध्ये दिवो निहितः पृश्निरश्मा वि चक्रमे रजसस्पात्यन्तौ ॥

ವೃಷಭ—ಸಮುದ್ರಸ್ವರೂಪಿ, ಅರುಣ, ಸುಪರ್ಣ—ಪೂರ್ವ ಪಿತೃನ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ಯ ದಿವದಲ್ಲಿ ಪೃಶ್ನಿ ಅಶ್ಮ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗಿ ಚಲಿಸಿ, ರಜಸಿನ ಎರಡು ಅಂತಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ—ಋತಧರ್ಮ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲೆಂದು.

Mantra 4

चत्वार ईं बिभ्रति क्षेमयन्तो दश गर्भं चरसे धापयन्ते । त्रिधातवः परमा अस्य गावो दिवश्चरन्ति परि सद्यो अन्तान् ॥

ನಾಲ್ಕು (ಶಕ್ತಿಗಳು) ಅದನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ, ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುವವು; ಹತ್ತು (ಶಕ್ತಿಗಳು) ಚಲಿಸುವ ಜೀವಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ಪರಮ ಗೋವುಗಳು—ತ್ರಿಧಾತು ಪ್ರಕಾಶರೂಪ—ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ತಕ್ಷಣವೇ ಸೀಮೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಪರಿವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 5

इदं वपुर्निवचनं जनासश्चरन्ति यन्नद्यस्तस्थुरापः । द्वे यदीं बिभृतो मातुरन्ये इहेह जाते यम्या सबन्धू ॥

ಈ ರೂಪ—ಈ ಗೂಢ ನಿವಚನ—ಇದರೊಳಗೆ ಜನರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ನೀರಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಎರಡು ಅದನ್ನು ಮಾತೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿ ತರುವಾಗ, ಇತರರು ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ—ಯಮ್ಯ, ಜೋಡಿ-ಬಂಧುಗಳು. ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಮೂಲದ ಆಂತರಿಕ ಬಂಧುತ್ವದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Mantra 6

वि तन्वते धियो अस्मा अपांसि वस्त्रा पुत्राय मातरो वयन्ति । उपप्रक्षे वृषणो मोदमाना दिवस्पथा वध्वो यन्त्यच्छ ॥

ಅವನಿಗಾಗಿ ಧಿಯಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ, ಕಾರ್ಯಗಳು ನೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಮಾತೃಗಳು ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೆಯುತ್ತವೆ. ವೃಷಣನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ದಿವ್ಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ವಧುಗಳು ಅವನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ—ರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ದಿವ್ಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಆವರಿಸಲು.

Mantra 7

तदस्तु मित्रावरुणा तदग्ने शं योरस्मभ्यमिदमस्तु शस्तम् । अशीमहि गाधमुत प्रतिष्ठां नमो दिवे बृहते सादनाय ॥

ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ಅದು ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ಓ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅದೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ. ಈ ಶಸ್ತ್ರ (ಸ್ತುತಿ) ನಮ್ಮಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತರುವ, ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾಗಲಿ. ನಾವು ದೃಢವಾದ ಆಧಾರವನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾಟುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತೇವೆ; ಸತ್ಯದ ಮಹಾಸನವಾದ ವಿಶಾಲ ದಿವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Frequently Asked Questions

The hymn is intentionally poetic: it centers on a feminine awakening power (often interpreted as Uṣas/Dawn or a great Mother principle) and explicitly invokes the Pitṛs (ancestors). It ends by addressing Mitra–Varuṇa and Agni, with homage to the Vast Heaven.

Calling the Pitṛs to the “sadana” means inviting ancestral support and continuity into the ritual space—linking the living sacrificer to lineage, protection, and inherited order (ṛta).

They are symbolic cosmology. The verse compresses creation into measured powers: supporters and nurturers of an ‘embryo’ of becoming, and luminous ‘cows’ (rays/knowledges) moving through heaven to complete and protect the world’s formation.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App