Opening the text

Sukta 3.57
Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.57)
Indra-Agni (dual), with the Cow/Manīṣā motif central
Triṣṭubh (probable; verify metrically)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಣೆಯ “ಗೋ” (ಮನೀಷಾ) ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ಪೋಷಣೆ, ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮೂಲ. ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮಪೀಡನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜೋಡಿಸಿ, ಅಡಗಿರುವ ಸಮೃದ್ಧಿ ದೇವತೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ “ಸುಮನಸ್ಸು”ವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र मे विविक्वाँ अविदन्मनीषां धेनुं चरन्तीं प्रयुतामगोपाम् । सद्यश्चिद्या दुदुहे भूरि धासेरिन्द्रस्तदग्निः पनितारो अस्याः ॥
ನನಗಾಗಿ ವಿವೇಕಿಯು ಮನೀಷೆ—ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ—ಯನ್ನು ಕಂಡನು: ಚಲಿಸುವ ಗೋವು, ದೂರಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದು, ಅಗೋಪಾ (ಅರಕ್ಷಿತ). ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳು ತನ್ನ ಸಾರದಿಂದ ಅಪಾರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ದೋಹಿದಳು; ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಅವಳ ಪನಿತಾರರು (ಹುಡುಕುವವರೂ ಹೊಂದುವವರೂ) ಆದರು.
Mantra 2
इन्द्रः सु पूषा वृषणा सुहस्ता दिवो न प्रीताः शशयं दुदुह्रे । विश्वे यदस्यां रणयन्त देवाः प्र वोऽत्र वसवः सुम्नमश्याम् ॥
ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂಷನ್—ವೃಷಣರು, ಸುಹಸ್ತರು—ಸ್ವರ್ಗವು ಹರ್ಷಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ದೋಹಿದರು. ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಅವಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವಾಗ, ಹೇ ವಸುಗಳೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸುಮ್ನ (ಕೃಪೆ) ಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
Mantra 3
या जामयो वृष्ण इच्छन्ति शक्तिं नमस्यन्तीर्जानते गर्भमस्मिन् । अच्छा पुत्रं धेनवो वावशाना महश्चरन्ति बिभ्रतं वपूंषि ॥
ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ (ವೃಷ್ಣ) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಆ ಸಹೋದರಿಯರು, ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ಇದರೊಳಗಿನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪುತ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾ ಧೇನುಗಳು ರಂಭಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ಮಹತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ, ತಮ್ಮ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ.
Mantra 4
अच्छा विवक्मि रोदसी सुमेके ग्राव्णो युजानो अध्वरे मनीषा । इमा उ ते मनवे भूरिवारा ऊर्ध्वा भवन्ति दर्शता यजत्राः ॥
ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ—ಆ ಎರಡಕ್ಕೂ ನಾನು ವಾಣಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಣೀಷೆಯಿಂದ ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾವಣ (ಪೇಷಣಶಿಲೆ)ವನ್ನು ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಮನು (ಚಿಂತಕ), ನಿನಗಾಗಿ ಇವು ಬಹು ಇಷ್ಟದ ದಾನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದವು, ದರ್ಶನೀಯವೂ ಯಜ್ಞಾರ್ಹವೂ ಆಗಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತವೆ.
Mantra 5
या ते जिह्वा मधुमती सुमेधा अग्ने देवेषूच्यत उरूची । तयेह विश्वाँ अवसे यजत्राना सादय पायया चा मधूनि ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನ ಮಧುಮತಿಯಾದೂ ಸುಮೇಧೆಯಾದ ಜಿಹ್ವೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ಉರೂಚೀ—ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವದು—ಎಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅವಸಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞಾರ್ಹವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಸನಗೊಳಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮಧುರತೆಗಳನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿಸು.
Mantra 6
या ते अग्ने पर्वतस्येव धारासश्चन्ती पीपयद्देव चित्रा । तामस्मभ्यं प्रमतिं जातवेदो वसो रास्व सुमतिं विश्वजन्याम् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಆ ಧಾರೆ ಪರ್ವತದ ವೇಗವಂತ ಹರಿವಿನಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಚಿತ್ರಮಯವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವುದಾಗಿ. ಆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು, ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ಹೇ ವಸು; ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಹಿತಕರವಾದ ಸುಮತಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡು.
In Vedic poetry the Cow often symbolizes a hidden source of wealth and insight. Here it especially represents manīṣā—an inspired, fruitful thought that, once found, “yields” nourishment and success through Indra–Agni.
Manīṣā is inspired intelligence or poetic insight—clear understanding that guides right action. The hymn presents it as something discoverable and productive, like a cow or a flowing stream.
One verse explicitly mentions yoking the pressing-stones (grāvan) in the adhvara (rite). The hymn links correct pressing and offering to the rising of gifts to the gods and the return of guidance, prosperity, and good-mindedness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.