Opening the text

Sukta 1.95
Enigmatic/cosmological (often interpreted as a paired principle—e.g., two mothers/cows; dawn and night; or two worlds—supporting a hidden child)
Ten hymn rozwija wedyjską zagadkę "dwu niepodobnych form" (często interpretowanych jako sparzone matki kosmiczne, takie jak Jutrzenka, Noc lub Niebo, Ziemia), które karmią ukryte cielę/dziecko, wschodząca władzę suwerenną porządku i umiejętności (dakṣa). Przez warstwową symbolikę krów, światła i konsekracji, hymn kończy się wyraźną modlitwą do Agniego, by rozgorzał sławą, wspierany przez Mitra, Varuṇa, Aditi, płynącą Sindhu oraz Niebo, Ziemię.
Mantra 1
द्वे विरूपे चरतः स्वर्थे अन्यान्या वत्समुप धापयेते । हरिरन्यस्यां भवति स्वधावाञ्छुक्रो अन्यस्यां ददृशे सुवर्चाः ॥
Dwie o niepodobnej formie kroczą ku własnemu celowi; każda z dwóch pozwala cielęciu pić blisko siebie. W jednej płowy staje się samoprawny; w drugiej jasny jest widziany, bogato promienny.
Mantra 3
त्रीणि जाना परि भूषन्त्यस्य समुद्र एकं दिव्येकमप्सु । पूर्वामनु प्र दिशं पार्थिवानामृतून्प्रशासद्वि दधावनुष्ठु ॥
Trzy narodziny przystrajają go: jedno w morzu, jedno w niebie, jedno w wodach. Podążając za pierwszym kierunkiem ziemskich, rządzi porami roku i ustawia je w ich właściwym porządku.
Mantra 4
क इमं वो निण्यमा चिकेत वत्सो मातॄर्जनयत स्वधाभिः । बह्वीनां गर्भो अपसामुपस्थान्महान्कविर्निश्चरति स्वधावान् ॥
Kto dla was postrzegł tę ukrytą rzecz, że cielę rodzi matki swoimi własnymi mocami? Zarodek wielu dzieł, z łona wód, wielki wieszcz wychodzi, samoprawny.
Mantra 5
आविष्ट्यो वर्धते चारुरासु जिह्मानामूर्ध्वः स्वयशा उपस्थे । उभे त्वष्टुर्बिभ्यतुर्जायमानात्प्रतीची सिंहं प्रति जोषयेते ॥
Objawiony, rośnie, piękny pośród nich, wyprostowany w łonie krzywych, samouwielbiony. Dwie matki Twasztry boją się go, gdy się rodzi; zwrócone ku niemu, znajdują rozkosz w lwie.
Mantra 6
उभे भद्रे जोषयेते न मेने गावो न वाश्रा उप तस्थुरेवैः । स दक्षाणां दक्षपतिर्बभूवाञ्जन्ति यं दक्षिणतो हविर्भिः ॥
Dwoje pomyślnych otacza go troską; on nie słabnie, jak ryczące krowy stoją blisko z swymi popędami. Stał się panem mocy umiejętności; jego namaszczają z prawej strony ofiarami.
Mantra 7
उद्यंयमीति सवितेव बाहू उभे सिचौ यतते भीम ऋञ्जन् । उच्छुक्रमत्कमजते सिमस्मान्नवा मातृभ्यो वसना जहाति ॥
Unosi się w górę i rozciąga jak Savitṛ wznoszący ramiona; napina obie swe jasne strumienie, straszliwy, barwiąc je w lśniącą intensywność. Wyprowadza w górę lśniące okrycie i wprowadza je w ruch; z tego świata zrzuca zużyte szaty i przywdziewa nowe odzienia od Matek, mocy wspierających.
Mantra 8
त्वेषं रूपं कृणुत उत्तरं यत्सम्पृञ्चानः सदने गोभिरद्भिः । कविर्बुध्नं परि मर्मृज्यते धीः सा देवताता समितिर्बभूव ॥
Tworzy bardziej wzniosłą, żarliwą postać, gdy mieszając się na siedzibie z Promieniami i Wodami, moc wieszcza poleruje fundament dokoła. To stało się boskim porządkiem, dokonanym zjednoczeniem bóstwa w nas.
Mantra 10
धन्वन्त्स्रोतः कृणुते गातुमूर्मिं शुक्रैरूर्मिभिरभि नक्षति क्षाम् । विश्वा सनानि जठरेषु धत्तेऽन्तर्नवासु चरति प्रसूषु ॥
Przez suchą pustynię tworzy kanał, ścieżkę i falę; lśniącymi falami dociera i przenika płaszczyznę ziemi. Umieszcza wszystkie dawne skarby w łonach i w nowych narodzinach porusza się jako tajemna moc w tym, co jest rodzone.
Mantra 11
एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
Tak, o Agni, wzrastając przez nasze rozpalanie, o oczyszczający, rozbłyśnij dla nas bogatą i lśniącą sławą. I niech Mitra i Varuṇa to dla nas umocnią; niech Aditi, Rzeka płynącego bytu, Ziemia i Niebo to podtrzymają.
They are presented as a poetic riddle. Many interpreters understand them as paired cosmic supports—such as Dawn and Night, Heaven and Earth, or two worlds—who together nourish a hidden power of light and order.
In Vedic symbolism it can be Agni (the hidden fire), the newborn light, or a sovereign power of right-order. The hymn hints that this child becomes the “lord of dakṣa,” meaning mastery of effective, ordered power.
Agni is the ritual focus who carries offerings and reveals radiance, while Mitra–Varuṇa represent cosmic order (Ṛta) that stabilizes the boon. Aditi, Sindhu, Earth and Heaven are invoked as sustaining powers that uphold the hymn’s requested prosperity and fame.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.