
Sukta 1.2
Madhucchandas Vaiśvāmitra
Gāyatrī
Rygweda 1.2 to wczesny hymn ofiarny poświęcony Somie, który najpierw zaprasza Vāyu, szybki Oddech Życia, by przybył na ofiarę i pił przygotowaną Somę. Następnie wezwanie rozszerza się na bóstwa w parach, Vāyu z Indrą, a w końcu Mitra-Varuṇa, prosząc o natchnioną moc, zwycięską energię oraz roztropny porządek (dakṣa) niezbędny do skutecznego działania sakralnego.
Mantra 1
वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥
O Vāyu, przyjdź, o Świetlisty i Piękny. Te istoty Somy są przygotowane i właściwie gotowe. Pij je i słuchaj naszego wołania: przyjmij wewnętrzne wezwanie, które dąży ku Oddechowi Prawdy.
Mantra 2
वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥
O Vāyu, przez wzniosłe hymny poszukujący goreją ku Tobie; śpiewacy, którzy wycisnęli Somę, znawcy świetlistego Dnia, wzywają Cię blisko, ku przebudzonemu oddechowi i jego szybkim natchnieniom.
Mantra 3
वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे । उरूची सोमपीतये ॥
O Vāyu, Twój szeroko rozlewający się strumień mleka rozkoszy przychodzi do dającego (aspirującego ofiarodawcy); świetlisty i daleko sięgający, płynie dla picia Somy, aby wewnętrzna ekstaza mogła być przyjęta i pomnożona w nas.
Mantra 4
इन्द्रवायू इमे सुता उप प्रयोभिरा गतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥
O Indra i Vāyu, przyjdźcie blisko do tych wycisków Somy, niesieni swymi mocami rozkoszy; bowiem krople Somy rzeczywiście pragną was, szukając waszej obecności, by przebudzić wewnętrzną siłę i swobodny oddech w nas.
Mantra 5
वायविन्द्रश्च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू । तावा यातमुप द्रवत् ॥
O Vāyu i Indra, wy dwóch uznajecie wyciśniętą Somę; o władcy pełni i zwycięskiej siły, przyjdźcie, pospieszcie blisko ku szybko płynącej rozkoszy, która biegnie ku wam.
Mantra 6
वायविन्द्रश्च सुन्वत आ यातमुप निष्कृतम् । मक्ष्वित्था धिया नरा ॥
O Vāyu i Indra, przyjdźcie szybko ku temu, który wyciska Somę; zbliżcie się do ofiary wystawionej, o wy dwie heroiczne moce, tak, przez przebudzoną myśl, która aspiruje do Prawdy.
Mantra 7
मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् । धियं घृताचीं साधन्ता ॥
Wzywam Mitrę o wyklarowanej i nieskazitelnej mocy słusznego działania, i Varuṇę, niszczyciela szkody; niech dokonają w nas ruchu myśli, który płynie ze świetlistym ghee, jasnym, prostym i skutecznym dla dzieła duszy.
Mantra 8
ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा । क्रतुं बृहन्तमाशाथे ॥
Przez moc Ṛty (Prawdy-Porządku), Mitra i Varuṇa, strzegący Ṛty, dotykający Ṛty, obdarzcie nas rozległą i świetlistą wolą słusznego działania (kratu), aby nasze wewnętrzne istoty poruszały się w harmonii ze Świadomością Prawdy.
Mantra 9
कवी नो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षं दधाते अपसम् ॥
Niech Mitra i Varuṇa, ci dwaj widzący, szeroko zrodzeni o rozległym, dającym schronienie mieszkaniu, złożą w nas dakṣę, rozeznającą moc słusznego kształtowania, dla wypełnienia dzieła (apas), skutecznego działania duszy.
A direct call to Vāyu—radiant and swift—to come to the well-prepared Soma and hear the worshipper’s summons.
The hymn reinforces readiness of the offering and the necessity of divine attention, then expands to the cooperative arrival of Vāyu with Indra, joining breath and power.
The paired invocation urges the gods to hasten to the swiftly flowing Soma-delight, stressing immediacy, force, and fulfillment at the sacrifice.
The scope broadens to Mitra-Varuṇa, ending with a prayer for dakṣa—rightly ordering intelligence—so the sacred work (apas) is successfully formed and completed.
śrudhī havam
वायविन्द्रश्च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू । तावा यातमुप द्रवत् ॥dakṣaṃ dadhāte apasam
It is an invitatory Soma hymn: it calls Vāyu to come quickly, drink the prepared Soma, and attend to the worshipper’s prayer, ensuring the rite becomes effective.
In many Soma-pressing traditions Vāyu is treated as the first Soma-drinker; as breath and swift motion, he represents the immediate energizing of the sacrifice.
The closing prayer asks Mitra-Varuṇa to place dakṣa (right discernment and skilled ordering) in the worshipper so the ritual ‘work’ (apas) is properly formed and fulfilled.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.