राज्याभिषेक-उपरांत ‘धर्म-स्थापन’ और ‘भक्ति-स्थैर्य’ का सोपान: साधक के भीतर राम-राज्य (अन्तःकरण-राज्य) की प्रतिष्ठा, जहाँ सेवा, सत्संग, और नाम-स्मरण जीवन-व्यवस्था बनते हैं। यह चरण ‘फल-श्रुति’ द्वारा पाठक को प्रत्यक्ष साधना-फल का आश्वासन देकर मन को निष्काम-भक्ति की ओर स्थिर करता है।
Przeważającą rasą tego fragmentu jest ānanda/śānta, z połączeniem adbhuta i bhakti. Od przebudzenia wstydu Kaikeyī do intronizacji Rāmy, narracja przekształca zewnętrzną koronację królestwa w wewnętrzną „koronację serca”: rozwiązanie splecionych włosów, kąpiel, boskie szaty, wedyckie hymny, rozbrzmiewające bębny bóstw i radosny okrzyk mędrców tworzą w poszukiwaczu święto saguṇa-prākaṭya. Następnie, poprzez Veda-stuti i Śambhu-stuti, ustanawiana jest zasada jedności nirguṇa, saguṇa: Rāma jest niezrównaną formą zarówno saguṇa, jak i nirguṇa. Potem phalaśruti mówi czytelnikowi, że ta kathā jest uzdrawiającym lekarstwem, które spala „trzy rodzaje cierpień” i lęk przed bhava. Na końcu pożegnanie przyjaciół małp i pokora Aṅgady ukazują szczyt dāsya-sakhya: nawet po osiągnięciu suwerenności, pokora bhakti, to jest wewnętrzna dharma Uttar Kāṇḍa.
Ćaupai 10.1-4
प्रभु जानी कैकेई लजानी।प्रथम तासु गृह गए भवानी।।
ताहि प्रबोधि बहुत सुख दीन्हा।पुनि निज भवन गवन हरि कीन्हा।।
कृपासिंधु जब मंदिर गए।पुर नर नारि सुखी सब भए।।
गुर बसिष्ट द्विज लिए बुलाई।आजु सुघरी सुदिन समुदाई।।
सब द्विज देहु हरषि अनुसासन।रामचंद्र बैठहिं सिंघासन।।
मुनि बसिष्ट के बचन सुहाए।सुनत सकल बिप्रन्ह अति भाए।।
कहहिं बचन मृदु बिप्र अनेका।जग अभिराम राम अभिषेका।।
अब मुनिबर बिलंब नहिं कीजे।महाराज कहँ तिलक करीजै।।
prabhu jānī kaikēī lajanī |prathama tāsu gṛha gae bhavānī ||
tāhi prabodhi bahuta sukha dīnhā |puni nija bhavana gavana hari kīnhā ||
kṛpāsiṁdhu jaba maṁdira gae |pura nara nāri sukhī saba bhae ||
gura basiṣṭha dvija liē bulāī |āju sugharī sudina samudāī ||
saba dvija dehu haraṣi anusāsana |rāmacandra baiṭhahiṁ siṁghāsana ||
muni basiṣṭha ke bacana suhāe |sunata sakala bipranha ati bhāe ||
kahahiṁ bacana mṛdu bipra anekā |jaga-abhirāma rāma abhiṣekā ||
aba munibara bilaṁba nahiṁ kīje |mahārāja kahaṁ tilaka karīje ||
Pan wiedział, że Kaikeyi była zawstydzona, i tak, o Bhavani, udał się najpierw do jej domu. Uspokoiwszy ją, dał jej wielką radość; następnie Hari udał się do własnego pałacu. Gdy ocean miłosierdzia wkroczył do swego pałacu, wszyscy mężczyźni i kobiety w mieście stali się szczęśliwi. Guru Wasisztha wezwał brahminów i rzekł: «Ta godzina jest najbardziej pomyślna, a dzień jest najbardziej sprzyjający.» «O brahmini, wy wszyscy, z radością dajcie swój rozkaz, aby Ramaczandra zasiadł na tronie.» Przyjemne słowa mędrca Wasiszthy, gdy je usłyszeli, były bardzo miłe wszystkim brahminom. Wielu brahminów wypowiedziało łagodne słowa: «Pomazanie Ramy jest radością dla całego świata.» Teraz, najlepszy z mędrców, nie zwlekaj; nałóż znak władzy Maharadży.
Doha 10(क)-(ख)
तब मुनि कहेउ सुमंत्र सन सुनत चलेउ हरषाइ।रथ अनेक बहु बाजि गज तुरत सँवारे जाइ।।10(क)।।
जहँ तहँ धावन पठइ पुनि मंगल द्रब्य मगाइ।हरष समेत बसिष्ट पद पुनि सिरु नायउ आइ।।10(ख)।।
taba muni kaheu sumaṁtra sana sunata caleu haraṣāi |ratha aneka bahu bāji gaja turata saṁvāre jāi ||10(ka)||
jahaṁ-tahaṁ dhāvana paṭhaī puni maṁgala drabya magāi |haraṣa sameta basiṣṭha pada puni siru nāyu āi ||10(kha)||
Wtedy mędrzec przemówił do Sumantry; słysząc go, ten udał się w drogę z radością. Natychmiast kazał przygotować wiele rydwanów, koni i słoni. Wysłał szybkich posłańców w każdym kierunku i kazał przynieść wszystkie pomyślne materiały. Następnie, z radosnym sercem, powrócił i ponownie skłonił głowę u stóp Vasisthy.
Ćaupai 11.1-4
अवधपुरी अति रुचिर बनाई।देवन्ह सुमन बृष्टि झरि लाई।।
राम कहा सेवकन्ह बुलाई।प्रथम सखन्ह अन्हवावहु जाई।।
सुनत बचन जहँ तहँ जन धाए।सुग्रीवादि तुरत अन्हवाए।।
पुनि करुनानिधि भरतु हँकारे।निज कर राम जटा निरुआरे।।
अन्हवाए प्रभु तीनिउ भाई।भगत बछल कृपाल रघुराई।।
भरत भाग्य प्रभु कोमलताई।सेष कोटि सत सकहिं न गाई।।
पुनि निज जटा राम बिबराए।गुर अनुसासन मागि नहाए।।
करि मज्जन प्रभु भूषन साजे।अंग अनंग देखि सत लाजे।।
avadhapurī ati rucira banāī |devanha sumana bṛṣṭi jhari lāī ||
rāma kahā sevakanha bulāī |prathama sakhanha anhavāvahu jāī ||
sunata bacana jahaṁ-tahaṁ jana dhāe |sugrīvādi turata anhavāe ||
puni karunānidhi bharatu haṁkāre |nija kara rāma jaṭā nirūāre ||
anhavāe prabhu tīniu bhāī |bhagata bachala kṛpāla raghurāī ||
bharata bhāgya prabhu komalatāī |seṣa koṭi sata sakahiṁ na gāī ||
puni nija jaṭā rāma bibarāe |gura anusāsana māgi nahāe ||
karī majjana prabhu bhūṣana sāje |aṁga anaṁga dekhi sata lāje ||
Miasto Ayodhya zostało przystrojone najpiękniej, a bogowie zesłali nieustanny deszcz kwiatów. Rama wezwał swoje sługi i rzekł: „Idźcie i najpierw obmyjcie moich przyjaciół.” Słysząc jego słowa, słudzy pobiegli we wszystkie strony i szybko obmyli Sugrivę oraz pozostałych. Następnie Rama, skarbnica litości, wezwał Bharatę i własnymi rękami rozplątał i wyczesał sploty włosów Bharaty. Pan, miłosierny Pan Raghuów, łagodny wobec swoich bhaktów, kazał wykąpać swoich trzech braci. Szczęście Bharaty i łagodność Pana: nawet sto milionów Sheshów nie mogłoby ich opiewać. Następnie Rama rozplątał własne sploty włosów i po prośbie o pozwolenie swego guru, wykąpał się. Po kąpieli Pan przyozdobił się swymi ozdobami; na widok jego kończyn setki Kamadewów poczuły wstyd.
Doha 11(क)-(ग)
सासुन्ह सादर जानकिहि मज्जन तुरत कराइ।दिब्य बसन बर भूषन अँग अँग सजे बनाइ।।11(क)।।
राम बाम दिसि सोभति रमा रूप गुन खानि।देखि मातु सब हरषीं जन्म सुफल निज जानि।।11(ख)।।
सुनु खगेस तेहि अवसर ब्रह्मा सिव मुनि बृंद।चढ़ि बिमान आए सब सुर देखन सुखकंद।।11(ग)।।
sāsunha sādara jānakihi majjana turata karāi |dibya basana bara bhūṣana aṁga-aṁga saje banāi ||11(ka)||
rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni |dekhi mātu saba haraṣīṁ janma suphala nija jāni ||11(kha)||
sunu khagesa tehi avasara brahmā siva muni bṛṁda |caṛhi bimāna āe saba sura dekhana sukhakaṁda ||11(ga)||
Z należną czcią teściowe kazały natychmiast wykąpać Janaki; boskie szaty i doskonałe ozdoby zostały przygotowane, zdobiąc każdą kończynę. Po lewej stronie Ramy lśniła Sita - sama Lakshmi - skarbnica piękna i cnót. Widząc ją, wszystkie matki radowały się i czuły, że ich samo życie zostało wypełnione. Słuchaj, O Panie ptaków (Garudo): w tym momencie Brahma, Śiwa i zastępy mędrców - istotnie wszyscy bogowie - przybyli w niebiańskich wozach, aby oglądać samo źródło błogości.
Ćaupai 12.1-4
प्रभु बिलोकि मुनि मन अनुरागा।तुरत दिब्य सिंघासन मागा।।
रबि सम तेज सो बरनि न जाई।बैठे राम द्विजन्ह सिरु नाई।।
जनकसुता समेत रघुराई।पेखि प्रहरषे मुनि समुदाई।।
बेद मंत्र तब द्विजन्ह उचारे।नभ सुर मुनि जय जयति पुकारे।।
प्रथम तिलक बसिष्ट मुनि कीन्हा।पुनि सब बिप्रन्ह आयसु दीन्हा।।
सुत बिलोकि हरषीं महतारी।बार बार आरती उतारी।।
बिप्रन्ह दान बिबिध बिधि दीन्हे।जाचक सकल अजाचक कीन्हे।।
सिंघासन पर त्रिभुअन साई।देखि सुरन्ह दुंदुभीं बजाईं।।
prabhu biloki muni mana anurāgā |turata dibya siṅghāsana māgā ||
rabi sama teja so barani na jāī |baiṭhe rāma dvijanha siru nāī ||
janakasutā sameta raghurāī |pekhi praharaṣe muni samudāī ||
beda maṃtra taba dvijanha ucāre |nabha sura muni jaya jayati pukāre ||
prathama tilaka basiṣṭha muni kīnhā |puni saba bipranha āyasu dīnhā ||
suta biloki haraṣīṃ mahatārī |bāra bāra āratī utārī ||
bipranha dāna bibidha bidhi dīnhe |jācaka sakala ajācaka kīnhe ||
siṅghāsana para tribhuana sāī |dekhi suranha duṃdubhī bajāīṃ ||
Na widok Pana serce mędrca napełniło się miłością, a on natychmiast zażądał boskiego tronu. Jego blask był jak blask słońca, nie do opisania. Rama skłonił głowę przed brahminami i usiadł. Widząc Pana Raghu wraz z Sitą, córką Dżanaki, całe zgromadzenie mędrców ogarnęła radość. Wtedy brahmini odrecytowali mantry wedyjskie, a na niebie bogowie i mędrcy wołali: 'Zwycięstwo, zwycięstwo!' Najpierw mędrzec Waszisztha nałożył tilak, a następnie dał brahminom pozwolenie, by uczynili to samo. Matki radowały się na widok syna i raz po raz unosiły przed nim lampę aarti. Rama obdarował brahminów darami rozmaitego rodzaju, a każdego żebraka, zarówno proszącego, jak i nieproszącego, uczynił wolnym od niedostatku. Gdy bogowie ujrzeli Pana trzech światów zasiadającego na tronie, uderzyli w swoje bębny.
Chhand 12.1-2
नभ दुंदुभीं बाजहिं बिपुल गंधर्ब किंनर गावहीं।नाचहिं अपछरा बृंद परमानंद सुर मुनि पावहीं।।
भरतादि अनुज बिभीषनांगद हनुमदादि समेत ते।गहें छत्र चामर ब्यजन धनु असि चर्म सक्ति बिराजते।।1।।
श्री सहित दिनकर बंस बूषन काम बहु छबि सोहई।नव अंबुधर बर गात अंबर पीत सुर मन मोहई।।
मुकुटांगदादि बिचित्र भूषन अंग अंगन्हि प्रति सजे।अंभोज नयन बिसाल उर भुज धन्य नर निरखंति जे।।2।।
nabha duṃdubhīṃ bājahiṃ bipula gaṃdharba kiṃnara gāvahīṃ |nācahiṃ apacharā bṛṃda paramānanda sura muni pāvahīṃ ||
bharatādi anuj bibhīṣana aṅgada hanumadādi sameta te |gahẽ chatra cāmara byajana dhanu asi carma sakti birājate ||1||
śrī sahita dinakara baṃsa būṣana kāma bahu chabi sohāī |nava aṃbudhara bara gāta aṃbara pīta sura mana mohāī ||
mukuṭāṅgadādi bicitra bhūṣana aṅga aṅganhi prati saje |aṃbhoja nayana bisāla ura bhuja dhanya nara nirakhaṃti je ||2||
Na niebie brzmiały niezliczone kotły, a Gandharvowie i Kinnarowie śpiewali. Gromady niebiańskich nimf tańczyły, a bogowie i mędrcy osiągali najwyższą błogość. Bharata i pozostali bracia, wraz z Vibhishaną, Angadą, Hanumanem i pozostałymi, lśnili, trzymając parasole, wachlarze z włosia i wachlarze, a także łuki, miecze, tarcze i włócznie. Z Sitą u boku, klejnot rodu słonecznego lśnił pięknem wielu bogów miłości. Jego piękne ciało, ciemne jak świeża chmura deszczowa, ubrane w żółte szaty, urzekało umysły bogów. Korona, naramienniki i inne cudowne ozdoby zdobiły każde z jego członków. Ze swymi lotosowymi oczami, szeroką piersią i potężnymi ramionami, błogosławieni są ludzie, którzy go oglądają.
Doha 12(क)-(ग)
वह सोभा समाज सुख कहत न बनइ खगेस।बरनहिं सारद सेष श्रुति सो रस जान महेस।।12(क)।।
भिन्न भिन्न अस्तुति करि गए सुर निज निज धाम।बंदी बेष बेद तब आए जहँ श्रीराम।।12(ख)।।
प्रभु सर्बग्य कीन्ह अति आदर कृपानिधान।लखेउ न काहूँ मरम कछु लगे करन गुन गान।।12(ग)।।
vaha sobhā samāja sukha kahata na banai khagesa |baranahiṃ sārad seṣa śruti so rasa jāna mahesa ||12(ka)||
bhinna bhinna astuti kari gae sura nija nija dhāma |baṃdī beṣa beda taba āe jahã śrīrāma ||12(kha)||
prabhu sarbagya kīnha ati ādara kṛpānidhāna |lakheu na kāhū̃ marama kachu lage karana guna gāna ||12(ga)||
Ten blask, to zgromadzenie i jego radość nie dają się opisać, o królu ptaków. Saraswati, Shesha i Wedy próbują je opisać, lecz tylko Mahesha zna słodycz tej rozkoszy. Po wysławieniu go każdy na swój sposób bogowie powrócili do swoich siedzib. Wtedy Wedy w przebraniu bardów przybyły tam, gdzie przebywał Sri Rama. Wszechwiedzący Pan, siedziba litości, przyjął je z wielkim zaszczytem. Nikt nie pojął żadnej z tajemnic, a Wedy zaczęły śpiewać jego chwałę.
Chhand 13.1-6
जय सगुन निर्गुन रूप रूप अनूप भूप सिरोमने।दसकंधरादि प्रचंड निसिचर प्रबल खल भुज बल हने।।
अवतार नर संसार भार बिभंजि दारुन दुख दहे।जय प्रनतपाल दयाल प्रभु संजुक्त सक्ति नमामहे।।1।।
तव बिषम माया बस सुरासुर नाग नर अग जग हरे।भव पंथ भ्रमत अमित दिवस निसि काल कर्म गुननि भरे।जे नाथ करि करुना बिलोके त्रिबिधि दुख ते निर्बहे।भव खेद छेदन दच्छ हम कहुँ रच्छ राम नमामहे।।2।।
जे ग्यान मान बिमत्त तव भव हरनि भक्ति न आदरी।ते पाइ सुर दुर्लभ पदादपि परत हम देखत हरी।बिस्वास करि सब आस परिहरि दास तव जे होइ रहे।जपि नाम तव बिनु श्रम तरहिं भव नाथ सो समरामहे।।3।।
जे चरन सिव अज पूज्य रज सुभ परसि मुनिपतिनी तरी।नख निर्गता मुनि बंदिता त्रेलोक पावनि सुरसरी।ध्वज कुलिस अंकुस कंज जुत बन फिरत कंटक किन लहे।पद कंज द्वंद मुकुंद राम रमेस नित्य भजामहे।।4।।
अब्यक्तमूलमनादि तरु त्वच चारि निगमागम भने।षट कंध साखा पंच बीस अनेक पर्न सुमन घने।फल जुगल बिधि कटु मधुर बेलि अकेलि जेहि आश्रित रहे।पल्लवत फूलत नवल नित संसार बिटप नमामहे।।5।।
जे ब्रह्म अजमद्वैतमनुभवगम्य मनपर ध्यावहीं।ते कहहुँ जानहुँ नाथ हम तव सगुन जस नित गावहीं।करुनायतन प्रभु सदगुनाकर देव यह बर मागहीं।मन बचन कर्म बिकार तजि तव चरन हम अनुरागहीं।।6।।
jaya saguna nirguna rūpa rūpa anūpa bhūpa siromane |dasakaṃdharādi pracaṃḍa nisicara prabala khala bhuja bala hane ||
avatāra nara saṃsāra bhāra bibhaṃji dāruna dukha dahe |jaya pranatapāla dayāla prabhu saṃjukta sakti namāmahe ||1||
tava biṣama māyā basa surāsura nāga nara aga jaga hare |bhava paṃtha bhramata amita divasa nisi kāla karma gunani bhare ||
je nātha kari karunā biloke tribidhi dukha te nirbahe |bhava kheda chedana daccha hama kahũ raccha rāma namāmahe ||2||
je gyāna māna bimattta tava bhava harani bhakti na ādarī |te pāi sura durlabha padādapi parata hama dekhata harī ||
bisvāsa kari saba āsa parihari dāsa tava je hoi rahe |japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava nātha so samarāmahe ||3||
je carana siva aja pūjya raja subha parasi munipatinī tarī |nakha nirgata muni baṃditā treloka pāvani surasarī ||
dhvaja kulisa aṃkusa kaṃja juta bana phirata kaṃṭaka kina lahe |pada kaṃja dvaṃda mukuṃda rāma rameśa nitya bhajāmahe ||4||
abhyaktamūlamanādi taru tvaca cāri nigamāgama bhane |ṣaṭ kaṃdha sākhā paṃca bīsa aneka parna sumana ghane ||
phala jugala bidhi kaṭu madhura beli akeli jehi āśrita rahe |pallavata phūlata navala nita saṃsāra biṭapa namāmahe ||5||
je brahma ajamadvaītamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ |te kahahũ jānahũ nātha hama tava saguna jasa nita gāvahīṃ ||
karuṇāyatana prabhu sadguṇākara deva yaha bara māgahīṃ |mana bacana karma bikāra taji tava carana hama anurāgahīṃ ||6||
Chwała ci, którego forma jest zarówno z cechami, jak i bez nich, nieporównywalna w pięknie, klejnot koronny królów, który mocą swoich ramion zabił Rawanę i inne groźne demony, potężne i niegodziwe. Biorąc narodziny jako człowiek, rozbiłeś ciężar świata i spaliłeś jego straszne cierpienia. Chwała ci, obrońco tych, którzy ci się kłaniają, litościwy Panu; kłaniamy się tobie wraz z twoją Śakti. O Hari, bogowie i demony, Nagowie i ludzie, ogień i cały świat znajdują się w uścisku twojej niezbadanej Maji, i błądzą dniem i nocą przez niezliczone wieki na ścieżce doczesnego istnienia, obciążeni czasem, karmą i cechami natury. Ci, na których ty, o Panie, spojrzałeś z litością, zostają uwolnieni od trójakiego cierpienia. O Rama, biegły w odcinaniu znużenia doczesnego istnienia, chroń nas; kłaniamy się tobie. Ci, którzy upojeni dumą ze swojej wiedzy nie oddali czci bhakti, która usuwa doczesne istnienie, mogą osiągnąć stację trudną nawet dla bogów do zdobycia, a jednak widzimy, jak z niej upadają, o Hari. Ci, którzy z niezachwianą wiarą porzucili wszelką inną nadzieję i pozostają twoimi sługami, przekraczają ocean istnienia bez wysiłku, powtarzając twoje imię. O Panie, to ciebie wspominamy. Te stopy, które są czczone przez Śiwę i Brahmę, których pomyślny pył dotknęła żona mędrca i została zbawiona; z których paznokci wypłynęła rzeka bogów, czczona przez mędrców, oczyszczająca trzy światy; Oznaczone sztandarem, piorunem, bodźcem i lotosem, noszące odciski cierni z wędrówek po lesie: te twoje dwa lotosowe stopy, o Mukundo, Rama, Panie Lakszmi, czcimy zawsze. Drzewo bez początku, którego korzeniem jest to, co nieprzejawione, którego kora jest czteraka, jak głoszą Wedy i pisma, z sześcioma pniami i dwudziestoma pięcioma gałęziami, niezliczonymi liśćmi i obfitymi kwiatami; Rodzące dwa rodzaje owoców, gorzkie i słodkie, z jedną winoroślą czepiającą się go, wciąż wypuszczając świeże liście i kwiaty: tobie, drzewo świata, kłaniamy się. Niech ci, którzy medytują nad Brahmanem, nienarodzonym, bez drugiego, poznanym tylko przez doświadczenie i poza umysłem, mówią o nim i poznają go, jak chcą; ale my, o Panie, będziemy na zawsze śpiewać chwałę twojej formy z cechami. O Panie, przybytku litości, kopalnio wszystkich cnót, o Boże, to jest łaska, o którą prosimy: aby odrzuciwszy wszelkie wypaczenia umysłu, mowy i czynu, mogli kochać twoje stopy.
Doha 13(क)-(ख)
सब के देखत बेदन्ह बिनती कीन्हि उदार।अंतर्धान भए पुनि गए ब्रह्म आगार।।13(क)।।
बैनतेय सुनु संभु तब आए जहँ रघुबीर।बिनय करत गदगद गिरा पूरित पुलक सरीर।।13(ख)।।
saba ke dekhata bedanha binatī kīnhi udāra |antardhāna bhae puni gae brahma āgāra ||13(ka)||
bainateya sunu saṃbhu taba āe jahã raghubīra |binaya karata gadagada girā pūrita pulaka sarīra ||13(kha)||
Przed wszystkimi Wedy złożyły swoją hojną prośbę; potem zniknęły z oczu i powróciły do siedziby Brahmy. (13a) Słuchaj, o Garudo: wtedy Śambhu (Pan Śiwa) przyszedł tam, gdzie był bohater Raghu, składając pokorną prośbę, jego głos zdławiony miłością, jego ciało drżące z zachwytu. (13b)
Chhand 14.1-10
जय राम रमारमनं समनं।भव ताप भयाकुल पाहि जनं।।
अवधेस सुरेस रमेस बिभो।सरनागत मागत पाहि प्रभो।।1।।
दससीस बिनासन बीस भुजा।कृत दूरि महा महि भूरि रुजा।।
रजनीचर बृंद पतंग रहे।सर पावक तेज प्रचंड दहे।।2।।
महि मंडल मंडन चारुतरं।धृत सायक चाप निषंग बरं।।
मद मोह महा ममता रजनी।तम पुंज दिवाकर तेज अनी।।3।।
मनजात किरात निपात किए।मृग लोग कुभोग सरेन हिए।।
हति नाथ अनाथनि पाहि हरे।बिषया बन पावँर भूलि परे।।4।।
बहु रोग बियोगन्हि लोग हए।भवदंघ्रि निरादर के फल ए।।
भव सिंधु अगाध परे नर ते।पद पंकज प्रेम न जे करते।।5।।
अति दीन मलीन दुखी नितहीं।जिन्ह के पद पंकज प्रीति नहीं।।
अवलंब भवंत कथा जिन्ह के।प्रिय संत अनंत सदा तिन्ह कें।।6।।
नहिं राग न लोभ न मान मदा।। तिन्ह कें सम बैभव वा बिपदा।।
एहि ते तव सेवक होत मुदा।मुनि त्यागत जोग भरोस सदा।।7।।
करि प्रेम निरंतर नेम लिएँ।पद पंकज सेवत सुद्ध हिएँ।।
सम मानि निरादर आदरही।सब संत सुखी बिचरंति मही।।8।।
मुनि मानस पंकज भृंग भजे।रघुबीर महा रनधीर अजे।।
तव नाम जपामि नमामि हरी।भव रोग महागद मान अरी।।9।।
गुन सील कृपा परमायतनं।प्रनमामि निरंतर श्रीरमनं।।
रघुनंद निकंदय द्वंद्वघनं।महिपाल बिलोकय दीन जनं।।10।।
jaya rāma ramā-ramaṇaṁ samanaṁ |bhava-tāpa bhayākula pāhi janaṁ ||
avadheśa sureśa rameśa vibho |śaraṇāgata māgata pāhi prabho ||1||
daśaśīsa bināsana bīsa bhujā |kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā ||
rajanīcara bṛnda pataṅga rahe |sara pāvaka teja pracaṇḍa dahe ||2||
mahi-maṇḍala maṇḍana cārutaraṁ |dhṛta sāyaka cāpa niṣaṅga baraṁ ||
mada moha mahā mamatā rajanī |tama puñja divākara teja anī ||3||
manajāta kirāta nipāta kiye |mṛga-loka kubhoga sareṇa hiye ||
hati nātha anāthani pāhi hare |viṣayā bana pāṁvara bhūli pare ||4||
bahu roga biyoganha loka hae |bhavad-aṅghri nirādara ke phala e ||
bhava-sindhu agādha pare nara te |pada-paṅkaja prema na je karate ||5||
ati dīna malīna dukhī nitahīṁ |jinha ke pada-paṅkaja prīti nahīṁ ||
avalaṁba bhavaṁta kathā jinha ke |priya saṁta anaṁta sadā tinh keṁ ||6||
nahiṁ rāga na lobha na māna madā |tinh keṁ sama baibhava vā bipadā ||
ehi te tava sevaka hota mudā |muni tyāgata joga bharosa sadā ||7||
kari prema niraṁtara nema liyeṁ |pada-paṅkaja sevata suddha hiyeṁ ||
sama māni nirādara ādarahī |saba saṁta sukhī bicaranti mahī ||8||
muni mānasa paṅkaja bhṛṅga bhaje |raghubīra mahā raṇadhīra aje ||
tava nāma japāmi namāmi harī |bhava-roga mahāgada māna arī ||9||
guṇa śīla kṛpā paramāyatanaṁ |praṇamāmi niraṁtara śrī-ramaṇaṁ ||
raghu-naṁda nikaṁdaya dvaṁdva-ghanaṁ |mahipāla bilokaya dīna janaṁ ||10||
Chwała Ramie, radości Lakszmi, dawcy spokoju! Chroń swego sługę, dręczonego lękiem przed cierpieniami ziemskiego bytu. Panie Ajodhji, panie bogów, panie Lakszmi, wszechprzenikający, chroń mnie, Panie. Przychodzę do ciebie o schronienie i błagam cię. Ty, który zniszczyłeś dziesięciogłowego wraz z jego dwudziestoma ramionami, oddaliłeś wielkie i ciężkie cierpienie ziemi. Zastępy demonów jak ćmy spłonęły w zaciekłym, ognistym blasku twoich strzał. Najpiękniejsza ozdobo całej ziemi, niesiesz strzały, łuk i wspaniałą kołczan. Dla nocy pychy, omamienia i wielkiej chciwości, z jej gęstym mrokiem, jesteś słońcem z mnóstwem promienistych promieni. Kama, zrodzony z umysłu łowca, powalił ludzi jak jelenie, przeszywając ich serca strzałami złych przyjemności. Zabij go, Panie, i chroń bezbronnych, o Hari, nędzne istoty, które zbłądziły i wpadły w las zmysłów. Ludzie są powaleni wieloma chorobami i wieloma rozłąkami; to są owoce lekceważenia twoich stóp. Ci ludzie wpadli w bezdenny ocean ziemskiego bytu, którzy nie miłują twoich lotosowych stóp. Całkiem nędzni, nieczyści i na zawsze nieszczęśliwi są ci, którzy nie mają miłości do twoich lotosowych stóp. Ci, których oparciem jest twoja opowieść, mają świętych i nieskończonego Pana zawsze za drogie. Nie mają przywiązania, chciwości, pychy ani zarozumiałości; dla nich dobrobyt i przeciwności są równe. Dlatego twoi słudzy żyją w radości; mędrzec na zawsze porzuca wszelką ufność w jodze. Z miłości, nieustannie zachowując swój ślub, służą twoim lotosowym stópom czystym sercem. Traktując lekceważenie i szanowanie jednakowo, wszyscy święci wędrują po ziemi w szczęściu. Czcisz cię, pszczoła w lotosie serc mędrców, o bohaterze Raghuów, wielki i niezłomny w bitwie, niezwyciężony. Powtarzam twoje imię i kłaniam się tobie, o Hari, wielkim lekarstwie na chorobę ziemskiego bytu i wrogu pychy. Najwyższa siedzibo cnoty, dobroci i litości, kłaniam się nieustannie Panu Lakszmi. O radości Raghuów, zniszcz mnóstwo par przeciwieństw; o opiekunie ziemi, wejrzyj na tego nędznego sługę.
Doha 14(क)-(ख)
बार बार बर मागउँ हरषि देहु श्रीरंग।पद सरोज अनपायनी भगति सदा सतसंग।।14(क)।।
बरनि उमापति राम गुन हरषि गए कैलास।तब प्रभु कपिन्ह दिवाए सब बिधि सुखप्रद बास।।14(ख)।।
bāra bāra bara māgaũ harakhi dehu śrīraṅga |pada-saroja anapāyanī bhagati sadā sat-saṅga ||14(ka)||
barani umāpati rāma guna harakhi gae kailāsa |taba prabhu kapinha divāe saba bidhi sukha-prada bāsa ||14(kha)||
Wciąż na nowo błagam o ten dar, udziel go chętnie, o Panie Śri: niewzruszona bhakti dla Twoich stóp-lotosów i zawsze towarzystwo świętych. (14a) Wyśpiewawszy chwałę Ramy, Pan Umy (Śiwa) odszedł radośnie do Kailasy; wtedy Pan zapewnił małpom wszelkiego rodzaju przyjemne, dające pociechę mieszkania. (14b)
Ćaupai 15.1-5
सुनु खगपति यह कथा पावनी।त्रिबिध ताप भव भय दावनी।।
महाराज कर सुभ अभिषेका।सुनत लहहिं नर बिरति बिबेका।।
जे सकाम नर सुनहिं जे गावहिं।सुख संपति नाना बिधि पावहिं।।
सुर दुर्लभ सुख करि जग माहीं।अंतकाल रघुपति पुर जाहीं।।
सुनहिं बिमुक्त बिरत अरु बिषई।लहहिं भगति गति संपति नई।।
खगपति राम कथा मैं बरनी।स्वमति बिलास त्रास दुख हरनी।।
बिरति बिबेक भगति दृढ़ करनी।मोह नदी कहँ सुंदर तरनी।।
नित नव मंगल कौसलपुरी।हरषित रहहिं लोग सब कुरी।।
नित नइ प्रीति राम पद पंकज।सबकें जिन्हहि नमत सिव मुनि अज।।
मंगन बहु प्रकार पहिराए।द्विजन्ह दान नाना बिधि पाए।।
sunu khagapati yaha kathā pāvanī |tribidha tāpa bhava bhaya dāvanī ||
mahārāja kara subha abhiṣekā |sunata lahahiṁ nara birati bibekā ||
je sakāma nara sunahiṁ je gāvahiṁ |sukha saṁpati nānā bidhi pāvahiṁ ||
sura durlabha sukha kari jaga māhīṁ |aṁta-kāla raghupati pura jāhīṁ ||
sunahiṁ bimukta birata aru biṣayī |lahahiṁ bhagati gati saṁpati naī ||
khagapati rāma kathā maiṁ baranī |svamati bilāsa trāsa dukha haranī ||
birati bibeka bhagati dṛḍha karanī |moha nadī kahaṁ suṁdara taranī ||
nita nava maṅgala kausalapurī |harasita rahahiṁ loga saba kurī ||
nita naī prīti rāma pada paṅkaja |sabakeṁ jinhahi namata siva muni aja ||
maṅgana bahu prakāra pahirāe |dvijanha dāna nānā bidhi pāe ||
Słuchaj, Garudo, panie ptaków: ta święta opowieść niszczy trójaką udrękę i lęk przed światowym bytem. Ci, którzy słuchają o pomyślnym namaszczeniu wielkiego Króla, zyskują wyrzeczenie i rozeznanie. Ludzie, którzy ją słuchają lub ją śpiewają z pragnieniami w sercach, zyskują szczęście i bogactwo rozmaitych rodzajów. Po zażyciu w tym świecie szczęścia, którego bogowie ledwie mogą dostąpić, w ostatniej godzinie idą do miasta Pana Raghuów. Wyzwoleni, wyrzeczeni i światowi, którzy ją słuchają, zyskują odpowiednio: oddanie, stan ostateczny i zawsze nowy dobrobyt. Garudo, panie ptaków, opowiedziałem historię Ramy według tego, co sprawiało radość mojemu własnemu rozumieniu; ona usuwa trwogę i smutek. Ona umacnia wyrzeczenie, rozeznanie i oddanie oraz jest piękną łodzią do przeprawienia się przez rzekę omamienia. W mieście Kosala każdego dnia było nowe radosne szczęście, a wszyscy ludzie żyli w wesołości, cała ich mnogość. Miłość wszystkich do lotosowych stóp Ramy odnawiała się każdego dnia, tych stóp, przed którymi kłaniają się Śiwa, mędrcy i Brahma. Żebracy byli ubierani na wiele sposobów, a bramini otrzymywali dary rozmaitych rodzajów.
Doha 15
ब्रह्मानंद मगन कपि सब कें प्रभु पद प्रीति।जात न जाने दिवस तिन्ह गए मास षट बीति।।15।।
brahmānanda magana kapi saba keṁ prabhu pada prīti |jāta na jāne divasa tinh gae māsa ṣaṭ bīti ||15||
Pogrążeni w błogości jak Brahman, wszystkie małpy były przepełnione miłością do stóp Pana; nie wiedzieli, jak mijały dni, sześć miesięcy przeminęło. (15)
Ćaupai 16.1-4
बिसरे गृह सपनेहुँ सुधि नाहीं।जिमि परद्रोह संत मन माही।।
तब रघुपति सब सखा बोलाए।आइ सबन्हि सादर सिरु नाए।।
परम प्रीति समीप बैठारे।भगत सुखद मृदु बचन उचारे।।
तुम्ह अति कीन्ह मोरि सेवकाई।मुख पर केहि बिधि करौं बड़ाई।।
ताते मोहि तुम्ह अति प्रिय लागे।मम हित लागि भवन सुख त्यागे।।
अनुज राज संपति बैदेही।देह गेह परिवार सनेही।।
सब मम प्रिय नहिं तुम्हहि समाना।मृषा न कहउँ मोर यह बाना।।
सब के प्रिय सेवक यह नीती।मोरें अधिक दास पर प्रीती।।
bisare gṛha sapanehũ sudhi nāhīṁ |jimi paradroha santa mana māhī ||
taba raghupati saba sakhā bolāe |āi sabanhi sādara siru nāe ||
parama prīti samīpa baiṭhāre |bhagata sukhada mṛdu bacana ucāre ||
tumha ati kīnha mori sevakāī |mukha para kehi bidhi karauṁ baṛāī ||
tāte mohi tumha ati priya lāge |mama hita lāgi bhavana sukha tyāge ||
anuja rāja sampati baidehī |deha geha parivāra sanehī ||
saba mama priya nahiṁ tumhahi samānā |mṛṣā na kahaũ mora yaha bānā ||
saba ke priya sevaka yaha nītī |moreṁ adhika dāsa para prītī ||
Zapomnieli o swoich domach tak całkowicie, że nawet we śnie nie przyszła im żadna myśl o nich, tak jak myśl o wyrządzaniu szkody innym nigdy nie wchodzi do umysłu świętego. Wtedy Pan Raghuwów wezwał wszystkich swoich przyjaciół. Przybyli wszyscy i skłonili przed nim głowy z czcią. Z największą miłością posadził ich blisko siebie i wypowiedział łagodne słowa, które dają radość jego bhaktom. «Spełniliście dla mnie bardzo wielką służbę. W jaki sposób mam was chwalić w obliczu?» «Dlatego staliście mi się nadzwyczaj drodzy, bo dla mnie porzuciliście wygody waszych domów.» «Brat, królestwo, bogactwo, Sita, ciało, dom i kochający krewni:» «wszystko to jest mi drogie, lecz nikt wam nie jest równy. Nie mówię fałszu; taka jest moja droga.» «To jest zasada, że słudzy są drodzy każdemu, lecz w moim przypadku miłość do sługi jest jeszcze większa.»
Doha 16
अब गृह जाहु सखा सब भजेहु मोहि दृढ़ नेम।सदा सर्बगत सर्बहित जानि करेहु अति प्रेम।।16।।
aba gṛha jāhu sakhā saba bhajēhu mōhi dṛḍha nēma |sadā sarbagata sarbahita jāni karēhu ati prēma ||16||
„Teraz wróćcie do swoich domów, przyjaciele, i czcijcie Mnie ze stałym postanowieniem. Zawsze wiedząc o Mnie jako o wszechprzenikającym i życzącym dobrze wszystkim, miłujcie Mnie z najintenswniejszym oddaniem.” (16)
Ćaupai 17.1-4
सुनि प्रभु बचन मगन सब भए।को हम कहाँ बिसरि तन गए।।
एकटक रहे जोरि कर आगे।सकहिं न कछु कहि अति अनुरागे।।
परम प्रेम तिन्ह कर प्रभु देखा।कहा बिबिध बिधि ग्यान बिसेषा।।
प्रभु सन्मुख कछु कहन न पारहिं।पुनि पुनि चरन सरोज निहारहिं।।
तब प्रभु भूषन बसन मगाए।नाना रंग अनूप सुहाए।।
सुग्रीवहि प्रथमहिं पहिराए।बसन भरत निज हाथ बनाए।।
प्रभु प्रेरित लछिमन पहिराए।लंकापति रघुपति मन भाए।।
अंगद बैठ रहा नहिं डोला।प्रीति देखि प्रभु ताहि न बोला।।
suni prabhu bacana magana saba bhae |ko hama kahā̃ bisari tana gae ||
ēkaṭaka rahē jōri kara āgē |sakahĩ na kachu kahi ati anurāgē ||
parama prēma tinh kara prabhu dēkhā |kahā bibidha bidhi gyāna biśēṣā ||
prabhu sanmukha kachu kahan na pārhĩ |puni puni carana sarōja nihārhĩ ||
taba prabhu bhūṣana basana magāē |nānā raṅga anūpa suhāē ||
sugrīvahi prathamahĩ pahirāē |basana bharata nija hātha banāē ||
prabhu prērita lachimana pahirāē |laṅkāpati raghupati mana bhāē ||
aṅgada baiṭha rahā nahĩ ḍōlā |prīti dēkhi prabhu tāhi na bōlā ||
Słysząc słowa Pana, wszyscy pogrążyli się w zachwycie; zapomnieli, kim są i gdzie się znajdują, nawet o własnych ciałach. Ze złożonymi dłońmi stali przed nim wpatrzeni nieruchomo, i przepełnieni miłością nie mogli nic powiedzieć. Pan ujrzał ich najwyższą miłość i nauczał ich na wiele sposobów szczególnej wiedzy. Przed Panem nie mogli wyrzec ani słowa, lecz wpatrywali się wciąż w jego lotosowe stopy. Wtedy Pan kazał przynieść ozdoby i szaty, w wielu kolorach, niezrównane i piękne. Najpierw przyodziano w nie Sugriwę: Bharata własnymi rękami przygotował szaty. Z polecenia Pana Lakszmana przyodział pana Lanki, który był miły sercu Ramy. Angada pozostał siedzący i nie poruszył się; widząc jego miłość, Pan nie wezwał go.
Doha 17(क)-(ख)
जामवंत नीलादि सब पहिराए रघुनाथ।हियँ धरि राम रूप सब चले नाइ पद माथ।।17(क)।।
तब अंगद उठि नाइ सिरु सजल नयन कर जोरि।अति बिनीत बोलेउ बचन मनहुँ प्रेम रस बोरि।।17(ख)।।
jāmbavanta nīlādi saba pahirāē raghunātha |hiyã dhari rāma rūpa saba calē nāi pada mātha ||17(ka)||
taba aṅgada uṭhi nāi siru sajal nayana kara jōri |ati binīta bōlēu bacana manahũ prēma-rasa bōri ||17(kha)||
Jāmbavān, Nīla i wszyscy pozostali, tak przyodziani przez Raghunāthę, ruszyli w drogę, niosąc w sercach postać Rāmy, kłaniając głowy przed Jego stopami. Wtedy Aṅgada powstał; z pochyloną głową, oczami pełnymi łez i złożonymi dłońmi, przemówił z najgłębszą pokorą, jakby nasączony nektarem miłości. (17a, b)
Ćaupai 18.1-4
सुनु सर्बग्य कृपा सुख सिंधो।दीन दयाकर आरत बंधो।।
मरती बेर नाथ मोहि बाली।गयउ तुम्हारेहि कोंछें घाली।।
असरन सरन बिरदु संभारी।मोहि जनि तजहु भगत हितकारी।।
मोरें तुम्ह प्रभु गुर पितु माता।जाउँ कहाँ तजि पद जलजाता।।
तुम्हहि बिचारि कहहु नरनाहा।प्रभु तजि भवन काज मम काहा।।
बालक ग्यान बुद्धि बल हीना।राखहु सरन नाथ जन दीना।।
नीचि टहल गृह कै सब करिहउँ।पद पंकज बिलोकि भव तरिहउँ।।
अस कहि चरन परेउ प्रभु पाही।अब जनि नाथ कहहु गृह जाही।।
sunu sarbagya kṛpā sukha sĩdhō |dīna dayākara ārata bãdhō ||
maratī bēra nātha mōhi bālī |gayau tumhārehi kō̃chē̃ ghālī ||
asaran saran biradu sãbhārī |mōhi jani tajahu bhagata hita-kārī ||
morē̃ tumha prabhu guru pitu mātā |jāũ kahā̃ taji pada jalajāta ||
tumhahi bicāri kahahu naranāhā |prabhu taji bhavana kāja mama kāhā ||
bālaka gyāna buddhi bala hīnā |rākhahu saran nātha jana dīnā ||
nīci ṭahala gṛha kai saba karihū̃ |pada paṅkaja bilōki bhava tarihū̃ ||
asa kahi carana parēu prabhu pāhī |aba jani nātha kahahu gṛha jāhī ||
„Wysłuchaj mnie, o Wszechwiedzący, oceanie łaski i błogości, litościwy dla pokornych, wspomożycielu udręczonych. W godzinie śmierci mój pan Vālī oddał mnie pod Twoją opiekę; odszedł, zostawiając mnie w Twoim objęciu. Pamiętając Twój ślub bycia schronieniem dla tych, którzy go nie mają, nie opuszczaj mnie, o dobroczyńco swoich bhaktów. Dla mnie jesteś Panem, nauczycielem, ojcem i matką; gdzież pójdę, opuszczając Twoje lotosowe stopy? Rozważ i powiedz mi, o Królu ludzi: jeśli opuszczę Ciebie i wrócę do domu, jakie jest moje zadanie? Jestem tylko dzieckiem, pozbawionym wiedzy, rozwagi i siły, chroń swego bezbronnego sługę. Będę pełnił każdą pokorną służbę w Twoim domu; kontemplując Twoje lotosowe stopy, przeprawię się przez ocean tego świata.” Tak mówiąc, upadł do stóp Pana: „Nie rozkazuj mi teraz, o Mistrzu, bym wracał do domu.”
Doha 18(क)-(ख)
अंगद बचन बिनीत सुनि रघुपति करुना सींव।प्रभु उठाइ उर लायउ सजल नयन राजीव।।18(क)।।
निज उर माल बसन मनि बालितनय पहिराइ।बिदा कीन्हि भगवान तब बहु प्रकार समुझाइ।।18(ख)।।
aṅgada bacana binīta suni raghupati karunā sī̃va |prabhu uṭhāi ura lāyu sajal nayana rājīva ||18(ka)||
nija ura māla basana mani bāli-tanaya pahirāi |bidā kīnhi bhagavāna taba bahu prakāra samujhāi ||18(kha)||
Słysząc pokorne słowa Aṅgady, Raghupati, niezmierzony w współczuciu, podniósł go i przycisnął do swojej piersi, a Jego lotosowe oczy napełniły się łzami. Wtedy Pan nałożył na syna Vālīego własny naszyjnik, szaty i klejnot; i wreszcie pożegnał go, udzielając mu wielu rad. (18a, b)
Ćaupai 19.1-5
भरत अनुज सौमित्र समेता।पठवन चले भगत कृत चेता।।
अंगद हृदयँ प्रेम नहिं थोरा।फिरि फिरि चितव राम कीं ओरा।।
बार बार कर दंड प्रनामा।मन अस रहन कहहिं मोहि रामा।।
राम बिलोकनि बोलनि चलनी।सुमिरि सुमिरि सोचत हँसि मिलनी।।
प्रभु रुख देखि बिनय बहु भाषी।चलेउ हृदयँ पद पंकज राखी।।
अति आदर सब कपि पहुँचाए।भाइन्ह सहित भरत पुनि आए।।
तब सुग्रीव चरन गहि नाना।भाँति बिनय कीन्हे हनुमाना।।
दिन दस करि रघुपति पद सेवा।पुनि तव चरन देखिहउँ देवा।।
पुन्य पुंज तुम्ह पवनकुमारा।सेवहु जाइ कृपा आगारा।।
अस कहि कपि सब चले तुरंता।अंगद कहइ सुनहु हनुमंता।।
bharata anuj saumitra sametā |paṭhavan cale bhagat kṛta cetā ||
aṅgada hṛdayã prema nahĩ thorā |phiri-phiri citava rāma kī̃ orā ||
bāra-bāra kara daṇḍa pranāmā |mana asa rahana kahahĩ mohi rāmā ||
rāma bilokani bolani calanī |sumiri-sumiri socata hãsi milanī ||
prabhu rukha dekhi binaya bahu bhāṣī |caleu hṛdayã pada paṅkaja rākhī ||
ati ādara saba kapi pahũcāe |bhāinh sahita bharata puni āe ||
taba sugrīva carana gahi nānā |bhā̃ti binaya kīnhe hanumānā ||
dina dasa kari raghupati pada sevā |puni tava carana dekhihaũ devā ||
punya puñja tumha pavanakumārā |sevahu jāi kṛpā āgārā ||
asa kahi kapi saba cale turaṃtā |aṅgada kahai sunahu hanumaṃtā ||
Bharata, wraz ze swoim młodszym bratem Shatrughną i z Lakshmaną, wyruszył, by ich odprowadzić w drodze, z sercem wzruszonym nabożeństwem, które okazały małpy. Serce Angady nie skrywało małej miłości; wciąż na nowo odwracał wzrok ku Ramie. Wciąż na nowo kłaniał się w pełnym pokłonie, a w sercu mówił: «Oby Rama kazał mi tu zostać.» Wspominając wciąż na nowo spojrzenie Ramy, jego mowę, jego krok, jego uśmiech i jego objęcie, rozpaczał. Pojmując wolę Pana z jego spojrzenia, wypowiedział wiele słów pokornej prośby i odszedł, zachowując lotosowe stopy Pana w swoim sercu. Z wielkim zaszczytem Bharata odprowadził wszystkie małpy w ich drodze, a następnie powrócił ze swoimi braćmi. Wtedy Hanuman uchwycił się stóp Sugriwy i złożył wiele rodzajów pokornych próśb. «Panie, gdy przez dziesięć dni będę służył stopom Pana Raghu, przyjdę znów zobaczyć twoje stopy.» «Ty, synu Wiatru, jesteś prawdziwym skarbcem zasług; idź i służ tej siedzibie miłosierdzia.» Tak mówiąc, wszystkie małpy szybko odeszły. Angada rzekł: «Słuchaj, Hanumanie.»
Doha 19(क)-(ग)
कहेहु दंडवत प्रभु सैं तुम्हहि कहउँ कर जोरि।बार बार रघुनायकहि सुरति कराएहु मोरि।।19(क)।।
अस कहि चलेउ बालिसुत फिरि आयउ हनुमंत।तासु प्रीति प्रभु सन कहि मगन भए भगवंत।।19(ख)।।
कुलिसहु चाहि कठोर अति कोमल कुसुमहु चाहि।चित्त खगेस राम कर समुझि परइ कहु काहि।।19(ग)।।
kahehu daṇḍavat prabhu saĩ tumhahi kahaũ kara jori |bāra-bāra raghunāyakahi surati karāehu mori ||19(ka)||
asa kahi caleu bāli-suta phiri āyu hanumaṃta |tāsu prīti prabhu sana kahi magana bhae bhagavaṃta ||19(kha)||
kulisahu cāhi kaṭhora ati komala kusumahu cāhi |citta khagesa rāma kara samujhi parai kahu kāhi ||19(ga)||
Złóż moją pokłonną cześć Panu; ze złożonymi dłońmi proszę cię o to. Przypominaj Panu Raghuów o mnie wciąż na nowo. Tak mówiąc, syn Baliego ruszył w swoją drogę, a Hanuman zawrócił. Gdy opowiedział Panu o miłości Angady, Błogosławiony Pan napełnił się rozkoszą. Twardszy niż piorun i bardziej miękki niż kwiat: o królu ptaków, kto może przeniknąć serce Ramy?
इसी अंश की फलश्रुति में कहा है कि ‘महाराज कर सुभ अभिषेका’ सुनने से नर को ‘बिरति-बिबेक’ मिलता है; सकाम जन ‘सुख-संपति’ पाते हैं और अंतकाल ‘रघुपति पुर’ जाते हैं; विरक्त-विषयी दोनों को ‘भक्ति-गति-संपति’ की नई उपलब्धि होती है तथा ‘त्रिविध ताप’ और ‘भव भय’ का दमन होता है।
परम्परागत पाठ-प्रयोग में इस प्रकार के अभिषेक/स्तुति-प्रसंगों पर ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ (नाम-संपुट) या ‘राम राम’ जप-संपुट जोड़ा जाता है; रामानन्दी/मानस-परायण परम्परा में ‘सियावर रामचंद्र की जय’ को भी कीर्तन-संपुट रूप में रखा जाता है।
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.