Prakarana 1

Verse 1 (श्लोक)

यस्याङ्के च विभाति भूधरसुता देवापगा मस्तके भाले बालविधुर्गले च गरलं यस्योरसि व्यालराट्। सोऽयं भूतिविभूषणः सुरवरः सर्वाधिपः सर्वदा शर्वः सर्वगतः शिवः शशिनिभः श्रीशङ्करः पातु माम्।।1।। प्रसन्नतां या न गताभिषेकतस्तथा न मम्ले वनवासदुःखतः। मुखाम्बुजश्री रघुनन्दनस्य मे सदास्तु सा मञ्जुलमंगलप्रदा।।2।। नीलाम्बुजश्यामलकोमलाङ्गं सीतासमारोपितवामभागम्। पाणौ महासायकचारुचापं नमामि रामं रघुवंशनाथम्।।3।।

Niech ten najlepszy z bogów, Pan wszystkich, na zawsze przyozdobiony popiołem jako ozdobą, chroni mnie: ten, w którego łonie lśni córka góry, który nosi niebiańską rzekę na swojej głowie, który ma młody księżyc na czole, truciznę w gardle i króla węży jako girlandę na piersi; ten, który jest Śarwą, wszechprzenikającym, łaskawym, o barwie księżyca, błogosławionym Śankarą. Niech lotosowa twarz radości Raghu zawsze udziela mi pięknych i pomyślnych błogosławieństw; ona, która nie radowała się z koronacji, ani nie była przygnębiona smutkiem wygnania do lasu. Kłaniam się Ramie, Panu rodu Raghu, który jest ciemny jak niebieski lotos, o delikatnych członkach, z Sitą siedzącą po jego lewej stronie, trzymającemu w ręku piękny łuk i wyborne strzały.

Verse 2 (दोहा/सोरठा)

श्रीगुरु चरन सरोज रज निज मनु मुकुरु सुधारि। बरनउँ रघुबर बिमल जसु जो दायकु फल चारि।।

Pyłem ze stóp lotosu czczonego Guru wypolerowałem zwierciadło mojego serca; teraz opowiem nieskalaną chwałę Najlepszego z Raghu, która obdarza czterema owocami ludzkiego życia.

Verse 3 (चौपाई)

जब तें रामु ब्याहि घर आए। नित नव मंगल मोद बधाए।। भुवन चारिदस भूधर भारी। सुकृत मेघ बरषहि सुख बारी।। रिधि सिधि संपति नदीं सुहाई। उमगि अवध अंबुधि कहुँ आई।। मनिगन पुर नर नारि सुजाती। सुचि अमोल सुंदर सब भाँती।। कहि न जाइ कछु नगर बिभूती। जनु एतनिअ बिरंचि करतूती।। सब बिधि सब पुर लोग सुखारी। रामचंद मुख चंदु निहारी।। मुदित मातु सब सखीं सहेली। फलित बिलोकि मनोरथ बेली।। राम रूपु गुनसीलु सुभाऊ। प्रमुदित होइ देखि सुनि राऊ।।

Od czasu, gdy Rama powrócił do domu po swoim ślubie, każdy dzień przynosił nowe błogosławieństwa i coraz większą radość. Cały świat, czternaście krain i wielkie kontynenty, był zraszany szczęściem przez chmury dobrych czynów. Bogactwa, nadprzyrodzone moce i każdy skarb wezbrały jak rzeki; Ajodhja była wypełniona po brzegi jak morze. W tym mieście mężczyźni i kobiety szlachetnego urodzenia byli jak klejnoty, czyści, bezcenni i piękni na każdy sposób. Splendor miasta nie może być opowiedziany; było tak, jakby sam Brahma je stworzył. Wszyscy ludzie miasta byli szczęśliwi na każdy sposób, patrząc na księżyc twarzy Ramy. Wszystkie matki i kochające towarzyszki radowały się, ich pragnienia serca spełnione na widok. Widząc i słysząc o pięknie Ramy, jego cnotach i szlachetnej naturze, sam król był napełniony zachwytem.

Verse 4 (दोहा/सोरठा)

सब कें उर अभिलाषु अस कहहिं मनाइ महेसु। आप अछत जुबराज पद रामहि देउ नरेसु।।1।।

W sercu każdego jest to jedno pragnienie, i mówią o nim po pozyskaniu Śiwy: sam król powinien ustanowić Ramę księciem koronnym, bo on sam niczego nie pragnie dla siebie.

Verse 5 (चौपाई)

एक समय सब सहित समाजा। राजसभाँ रघुराजु बिराजा।। सकल सुकृत मूरति नरनाहू। राम सुजसु सुनि अतिहि उछाहू।। नृप सब रहहिं कृपा अभिलाषें। लोकप करहिं प्रीति रुख राखें।। तिभुवन तीनि काल जग माहीं। भूरि भाग दसरथ सम नाहीं।। मंगलमूल रामु सुत जासू। जो कछु कहिज थोर सबु तासू।। रायँ सुभायँ मुकुरु कर लीन्हा। बदनु बिलोकि मुकुट सम कीन्हा।। श्रवन समीप भए सित केसा। मनहुँ जरठपनु अस उपदेसा।। नृप जुबराज राम कहुँ देहू। जीवन जनम लाहु किन लेहू।।

Pewnego razu wszyscy zebrali się razem, a Król Raghu zaszczycił królewskie zgromadzenie. Był on samym wizerunkiem wszelkiej cnoty, panem ludzi; słysząc sławną reputację Ramy, czuł wielką radość. Wszyscy królowie pozostawali pełni życzliwych życzeń i okazywali miłość ludziom, zachowując ich zaufanie. W trzech światach, w trzech czasach, nie ma tak wielkiego szczęścia jak Daszarathy w całym świecie. Rama, korzeń wszelkiego błogosławieństwa, jest jego synem; cokolwiek może być powiedziane, wszystko jest małe w porównaniu z nim. Król, w swojej naturalnej dobroci, wziął zwierciadło do ręki; patrząc na swoją twarz, wydawało się, że nosi koronę. Białe włosy pojawiły się blisko jego uszu, jakby starość dawała mu taką radę. "O królu, ustanów Ramę księciem koronnym; jaki zysk czerpiesz z życia i narodzin?"

Verse 6 (दोहा/सोरठा)

यह बिचारु उर आनि नृप सुदिनु सुअवसरु पाइ। प्रेम पुलकि तन मुदित मन गुरहि सुनायउ जाइ।।2।।

Przemyślawszy to w swoim sercu i znajdując pomyślny dzień oraz stosowną godzinę, król, którego ciało drżało z miłości, a serce wypełnione było radością, udał się i oznajmił to swemu guru.

Verse 7 (चौपाई)

कहइ भुआलु सुनिअ मुनिनायक। भए राम सब बिधि सब लायक।। सेवक सचिव सकल पुरबासी। जे हमारे अरि मित्र उदासी।। सबहि रामु प्रिय जेहि बिधि मोही। प्रभु असीस जनु तनु धरि सोही।। बिप्र सहित परिवार गोसाईं। करहिं छोहु सब रौरिहि नाई।। जे गुर चरन रेनु सिर धरहीं। ते जनु सकल बिभव बस करहीं।। मोहि सम यहु अनुभयउ न दूजें। सबु पायउँ रज पावनि पूजें।। अब अभिलाषु एकु मन मोरें। पूजहि नाथ अनुग्रह तोरें।। मुनि प्रसन्न लखि सहज सनेहू। कहेउ नरेस रजायसु देहू।।

Władca ziemi rzekł: "O panie mędrców, wysłuchaj mnie. Rama stał się godny pod każdym względem. Moi słudzy, ministrowie i wszyscy mieszkańcy miasta, oraz ci, którzy są moimi wrogami, przyjaciółmi lub obojętni, wszyscy kochają Ramę tak jak mnie; on zachowuje się tak, jakby był moim błogosławieństwem wcielonym. Bramini wraz ze swymi rodzinami i domownikami wszyscy czują dla niego przywiązanie i będą ci posłuszni. Ci, którzy noszą pył ze stóp guru na swoich głowach, oni, jakby, władają wszelką pomyślnością. Nikt inny nie odczuł takiej miłości jak ja; otrzymałem wszystko, oddając cześć pyłowi z jego stóp. Teraz jest jedno pragnienie w moim sercu: abyś ty, o panie, łaskawie udzielił swego błogosławieństwa." Widząc, że mędrzec jest naturalnie zadowolony i pełen życzliwości, król poprosił go, by zapytał o to, czego pragnie.

Verse 8 (दोहा/सोरठा)

राजन राउर नामु जसु सब अभिमत दातार। फल अनुगामी महिप मनि मन अभिलाषु तुम्हार।।3।।

O królu, twoje imię i sława są dawcami wszystkiego, co jest pożądane. O klejnocie wśród królów, niech spełni się pragnienie twego serca.

Verse 9 (चौपाई)

सब बिधि गुरु प्रसन्न जियँ जानी। बोलेउ राउ रहँसि मृदु बानी।। नाथ रामु करिअहिं जुबराजू। कहिअ कृपा करि करिअ समाजू।। मोहि अछत यहु होइ उछाहू। लहहिं लोग सब लोचन लाहू।। प्रभु प्रसाद सिव सबइ निबाहीं। यह लालसा एक मन माहीं।। पुनि न सोच तनु रहउ कि जाऊ। जेहिं न होइ पाछें पछिताऊ।। सुनि मुनि दसरथ बचन सुहाए। मंगल मोद मूल मन भाए।। सुनु नृप जासु बिमुख पछिताहीं। जासु भजन बिनु जरनि न जाहीं।। भयउ तुम्हार तनय सोइ स्वामी। रामु पुनीत प्रेम अनुगामी।।

Wiedząc w sercu, że guru jest w pełni zadowolony, król przemówił łagodnymi, uśmiechniętymi słowami. "O panie, niech Rama zostanie następcą tronu. Okaż swoją łaskę i niech zostanie zwołane zgromadzenie. To jest radość mojego serca; wszyscy ludzie otrzymają rozkosz dla swoich oczu. Z łaski Pana wszystko zostanie dokonane; to jest jedyne pragnienie w moim sercu. Niech nie będę później żałował, myśląc: 'Dlaczego tego nie uczyniłem?', albowiem żal przychodzi za tym, co zostało niezrobione." Słysząc piękne słowa Daszarathy, serce mędrca napełniło się radością i szczęściem, źródłem wszelkiego błogosławieństwa. "Słuchaj, o królu: ci, którzy od niego odwracają się, będą tego żałować; ci, których czci nie można porzucić nawet w przeciwnościach. On stał się twoim synem, ten sam Pan, święty Rama, który podąża za miłością."

Verse 10 (दोहा/सोरठा)

बेगि बिलंबु न करिअ नृप साजिअ सबुइ समाजु। सुदिन सुमंगलु तबहिं जब रामु होहिं जुबराजु।।4।।

Nie zwlekaj, o królu; przygotuj całe zgromadzenie. Tylko ten dzień jest piękny i pomyślny, kiedy Rama staje się następcą tronu.

Verse 11 (चौपाई)

मुदित महिपति मंदिर आए। सेवक सचिव सुमंत्रु बोलाए।। कहि जयजीव सीस तिन्ह नाए। भूप सुमंगल बचन सुनाए।। जौं पाँचहि मत लागै नीका। करहु हरषि हियँ रामहि टीका।। मंत्री मुदित सुनत प्रिय बानी। अभिमत बिरवँ परेउ जनु पानी।। बिनती सचिव करहि कर जोरी। जिअहु जगतपति बरिस करोरी।। जग मंगल भल काजु बिचारा। बेगिअ नाथ न लाइअ बारा।। नृपहि मोदु सुनि सचिव सुभाषा। बढ़त बौंड़ जनु लही सुसाखा।।

Radosny król przybył do pałacu i wezwał swoich sług, doradców i Sumantrę. Życzył im zwycięstwa i długiego życia, a oni skłonili swoje głowy; król wypowiedział słowa dobrego omen. "Jeśli rada was wszystkich pięciu jest dobra, wtedy z radością nałóżcie tilak na czoło Ramy." Ministrowie ucieszyli się, słysząc jego łaskawe słowa; ich tajemne pragnienie zostało spełnione, jakby woda na spragnionej ziemi. Doradcy złożyli prośbę ze złożonymi dłońmi: "Niech żyjesz, o Panie świata, przez miliony lat. Dla dobra świata i dla szlachetnego celu to zostało rozważone; nie zwlekaj, o Panie, niech nie będzie odwłoki." Słysząc piękne słowa doradców, radość króla wzrosła, jak drzewo, które otrzymało świeże pędy.

Verse 12 (दोहा/सोरठा)

कहेउ भूप मुनिराज कर जोइ जोइ आयसु होइ। राम राज अभिषेक हित बेगि करहु सोइ सोइ।।5।।

Król rzekł: "O mędrcze, cokolwiek zostanie rozkazane, wykonajcie wszystko niezwłocznie dla konsekracji rządów Ramy."

Verse 13 (चौपाई)

हरषि मुनीस कहेउ मृदु बानी। आनहु सकल सुतीरथ पानी।। औषध मूल फूल फल पाना। कहे नाम गनि मंगल नाना।। चामर चरम बसन बहु भाँती। रोम पाट पट अगनित जाती।। मनिगन मंगल बस्तु अनेका। जो जग जोगु भूप अभिषेका।। बेद बिदित कहि सकल बिधाना। कहेउ रचहु पुर बिबिध बिताना।। सफल रसाल पूगफल केरा। रोपहु बीथिन्ह पुर चहुँ फेरा।। रचहु मंजु मनि चौकें चारू। कहहु बनावन बेगि बजारू।। पूजहु गनपति गुर कुलदेवा। सब बिधि करहु भूमिसुर सेवा।।

Radośnie mędrzec przemówił łagodnymi słowami: "Przynieście wszystko, co trudno zdobyć. Zioła, korzenie, kwiaty, owoce i tkaniny; wymieńcie i policzcie wiele pomyślnych rzeczy. Wachlarze z włosia, szaty wielu rodzajów, jedwabie i piękne tkaniny niezliczonych odmian. Klejnoty i wiele pomyślnych przedmiotów, wszystko, co przystoi dla konsekracji króla. Powiedział im wszystkie procedury znane z Wed i kazał przygotować różne pawilony w mieście. "Posadźcie drzewa mango obarczone owocami, palmy arekowe i bananowce wzdłuż ulic na wszystkich czterech stronach miasta. Przygotujcie piękne wyłożone klejnotami place i urocze dziedzińce; każcie rynki być gotowe bez zwłoki. Czcijcie Ganeśę, guru i bóstwa rodzinne; wykonajcie wszystkie posługi dla króla ziemi."

Verse 14 (दोहा/सोरठा)

ध्वज पताक तोरन कलस सजहु तुरग रथ नाग। सिर धरि मुनिबर बचन सबु निज निज काजहिं लाग।।6।।

Ustawcie flagi, sztandary, łuki triumfalne i wieńce; przystroicie konie, rydwany i słonie. Mając w pamięci słowa wielkiego mędrca, każdy zabrał się do swojego zadania.

Verse 15 (चौपाई)

जो मुनीस जेहि आयसु दीन्हा। सो तेहिं काजु प्रथम जनु कीन्हा।। बिप्र साधु सुर पूजत राजा। करत राम हित मंगल काजा।। सुनत राम अभिषेक सुहावा। बाज गहागह अवध बधावा।। राम सीय तन सगुन जनाए। फरकहिं मंगल अंग सुहाए।। पुलकि सप्रेम परसपर कहहीं। भरत आगमनु सूचक अहहीं।। भए बहुत दिन अति अवसेरी। सगुन प्रतीति भेंट प्रिय केरी।। भरत सरिस प्रिय को जग माहीं। इहइ सगुन फलु दूसर नाहीं।। रामहि बंधु सोच दिन राती। अंडन्हि कमठ ह्रदउ जेहि भाँती।।

Cokolwiek pan mędrców komuś rozkazał, to zadanie wykonywał najpierw. Król czci braminów, świętych i bogów, i wykonuje czyny przynoszące dobro i korzyść Ramie. Słysząc o pomyślnej konsekracji Ramy, Ajodhja wypełniła się dźwiękami instrumentów i wielkim weseleniem. Ciała Ramy i Sity wykazywały pomyślne znaki; ich piękne członki drżały z dobrych omenów. Wzruszeni miłością, mówili do siebie; były to oznaki nadejścia Bharaty. Wiele dni minęło w wielkim oczekiwaniu; znaki dawały pewność spotkania z ukochanym. Nie ma na świecie nikogo tak drogiego jak Bharata; to jest owoc znaków i nie ma innego. Rama myśli o swym bracie dniem i nocą, tak jak żółw pielęgnuje swoje jaja w sercu.

Verse 16 (दोहा/सोरठा)

एहि अवसर मंगलु परम सुनि रहँसेउ रनिवासु। सोभत लखि बिधु बढ़त जनु बारिधि बीचि बिलासु।।7।।

W tej pomyślnej chwili, słysząc o najwyższym szczęściu, pałac się radował; lśniał pięknie, jawiąc się jak księżyc zwiększający swój blask, jak ocean radosny wśród swoich fal.

Verse 17 (चौपाई)

प्रथम जाइ जिन्ह बचन सुनाए। भूषन बसन भूरि तिन्ह पाए।। प्रेम पुलकि तन मन अनुरागीं। मंगल कलस सजन सब लागीं।। चौकें चारु सुमित्राँ पुरी। मनिमय बिबिध भाँति अति रुरी।। आनँद मगन राम महतारी। दिए दान बहु बिप्र हँकारी।। पूजीं ग्रामदेबि सुर नागा। कहेउ बहोरि देन बलिभागा।। जेहि बिधि होइ राम कल्यानू। देहु दया करि सो बरदानू।। गावहिं मंगल कोकिलबयनीं। बिधुबदनीं मृगसावकनयनीं।।

Ci, którzy pierwsi poszli i oznajmili nowinę, otrzymali ozdoby i szaty w obfitości. Przejęci miłością, ich ciała i umysły napełniły się uczuciem, wszyscy stali się pomyślnymi naczyniami radości. Komnaty Sumitry były pięknie przyozdobione, urządzone na różne sposoby klejnotami, najwdzięczniejsze. Matka Ramy, napełniona radością, dawała obfite dary braminom, sprawiając im radość. Czciła bóstwa wioskowe, bogów i nagów, i rzekła ponownie: 'Dajcie mi syna o szczęśliwym losie.' 'W jaki sposób dobro Ramy może być osiągnięte, okażcie litość i udzielcie tego błogosławieństwa.' Kukułki i inne ptaki śpiewały pomyślne pieśni; kobiety o twarzach jak księżyc i dziewczęta o oczach jak łanie radowały się.

Verse 18 (दोहा/सोरठा)

राम राज अभिषेकु सुनि हियँ हरषे नर नारि। लगे सुमंगल सजन सब बिधि अनुकूल बिचारि।।8।।

Słysząc o królewskiej konsekracji Ramy, mężczyźni i kobiety radowali się w sercach; wszyscy dobrzy ludzie rozpoczęli pomyślne uroczystości, rozważając co jest korzystne na każdy sposób.

Verse 19 (चौपाई)

तब नरनाहँ बसिष्ठु बोलाए। रामधाम सिख देन पठाए।। गुर आगमनु सुनत रघुनाथा। द्वार आइ पद नायउ माथा।। सादर अरघ देइ घर आने। सोरह भाँति पूजि सनमाने।। गहे चरन सिय सहित बहोरी। बोले रामु कमल कर जोरी।। सेवक सदन स्वामि आगमनू। मंगल मूल अमंगल दमनू।। तदपि उचित जनु बोलि सप्रीती। पठइअ काज नाथ असि नीती।। प्रभुता तजि प्रभु कीन्ह सनेहू। भयउ पुनीत आजु यहु गेहू।। आयसु होइ सो करौं गोसाई। सेवक लहइ स्वामि सेवकाई।।

Wtedy król wezwał Wasiszthę i posłał go do mieszkania Ramy, aby udzielił instrukcji. Słysząc o przybyciu guru, Pan Raghuw poszedł do drzwi i skłonił głowę u jego stóp. Z czcią ofiarował arghję i przyprowadził go do domu, honorując i czcząc go na szesnaście sposobów. Potem ujął jego stopy wraz z Sitą, i Rama przemówił, składając swoje lotosowe dłonie. 'Przyjście pana do domu sługi jest źródłem wszelkiego szczęścia i niszczycielem wszelkiego nieszczęścia. Jednak jest rzeczą właściwą, z miłością, zapytać: jakie zadanie powinien wykonać sługa? Taka jest droga pana. Złożyłeś swą suwerenność i okazałeś uczucie jako pan; dziś ten dom stał się święty. Jaka rozkaz może być, to uczynię, o Panie; sługa znajduje służbę u swego pana.'

Verse 20 (दोहा/सोरठा)

सुनि सनेह साने बचन मुनि रघुबरहि प्रसंस। राम कस न तुम्ह कहहु अस हंस बंस अवतंस।।9।।

Słysząc słowa mędrca, pełne uczucia i łagodnej rady, chwalące Pana Raghuw, Sita zapytała: 'Dlaczego nie mówisz o Ramie w ten sposób? On jest ozdobą łabędziej linii Raghuw.'