Prakarana 2

Ćaupai 10.1-4

Opisawszy cnoty Ramy, jego łagodną naturę i usposobienie, naczelny mędrzec przemówił, drżąc z miłości. "Król przygotował zgromadzenie na namaścenie i pragnie nadać ci urząd księcia następcy tronu." "Rama, zachowaj dziś wszelką dyscyplinę samopanowania, aby Opatrzność doprowadziła dzieło do szczęśliwego końca." Udzieliwszy tej nauki, guru powrócił do króla. W sercu Ramy zrodziło się takie zdumienie: "Wszyscy my, bracia, urodziliśmy się razem; nasze jedzenie, spanie i zabawy w dzieciństwie były wspólne." "Przekłucie naszych uszu, nałożenie świętej nici i śluby, wszystkie te uroczystości odbyły się razem." "W tym nieskazitelnym rodzie jest tylko jedna nieadekwatność: że najstarszy jest namaszczony, pozostawiając braci z boku." Miłująca skrucha Pana była nadzwyczaj piękna; niech usunie przewrotność z umysłów jego czcicieli.

Doha 10

W tym momencie przybył Lakshmana, pochłonięty miłością i radością, a Rama, księżyc rodu Raghu, uczcił go pełnymi czułości słowami.

Ćaupai 11.1-4

Instrumenty wszelkiego rodzaju brzmiały na rozmaite sposoby, a radość miasta nie dawała się opisać. Wszyscy modlili się o przybycie Bharaty: 'Niech przyjdzie szybko, a jego oczy niech również znajdą swoją nagrodę.' Na targach, na drogach, w domach, w zaułkach i na rozstajach ludzie mówili do siebie nawzajem: 'Jutro jest pomyślna godzina. Ile jeszcze czasu minie, zanim Brahma spełni nasze pragnienie?' 'Rama zasiądzie na złotym tronie wraz z Sitą, a nasze serca zaznają spokoju.' Wszyscy mówili: 'Kiedy nadejdzie jutro?' Lecz bogowie, złej woli, modlili się, aby powstały przeszkody. Radość Ajodhji nie była im miła, tak jak księżycowa noc nie jest miła złodziejowi. Bogowie wezwali Sarasvati i złożyli jej pokorną prośbę, i raz za razem padali jej do stóp.

Doha 11

Widząc nasze wielkie niebezpieczeństwo, o matko, uczyń dziś to, co jest konieczne: niech Rama uda się do lasu, wyrzekając się tronu, i tak dokonaj wszelkich dzieł bogów.

Ćaupai 12.1-4

Słysząc modlitwę bogów, Saraswati stanęła pełna żalu, myśląc: «Stałam się jak zimowa noc dla łoża lotosów». Widząc jej wahanie, bogowie znów ją błagali: «Matko, nie poniesiesz najmniejszej winy. Król Raghu jest wolny od smutku i radości, a ty znasz całą potęgę Ramy. Każda żywa istota jest związana swoimi czynami i ma udział w przyjemności i bólu. Idź do Ajodhji dla dobra bogów». Wciąż na nowo chwytali jej stopy i naglili ją swoimi prośbami, a ona odeszła, rozmyślając, że bogowie są podłego umysłu. «Ich siedziba jest wzniosła, lecz ich czyny są niskie; nie mogą znieść widoku cudzego dobrobytu. Następnie, rozmyślając nad zadaniem, które ją czekało, pomyślała, że sprytni poeci chcieliby spełnić jej wolę». Z radosnym sercem przybyła do miasta Daszarathy, jak jakieś zrządzenie planet, nieznośne i przynoszące ból.

Doha 12

Jej imię było Manthara, tępa umysłem służąca Kaikeyi. Sarasvati, bogini mowy, odmieniła jej umysł, uczyniła ją skrzynią złej sławy i odeszła.

Ćaupai 13.1-4

Manthara ujrzała miasto przybrane, z piękną i pomyślną muzyką oraz pieśniami radości rozbrzmiewającymi zewsząd. Spytała ludzi, z jakiej okazji jest święto, a usłyszawszy, że Rama ma zostać namaszczony, jej serce zapłonęło w niej. Ta niegodziwa i niskiego rodu kobieta zaczęła układać plany, jak by, zanim noc minie, wszystko mogło zostać zrujnowane. Była jak przebiegła kobieta kirata, która dostrzegła plaster miodu wiszący na drzewie i wypatruje okazji, rozmyślając, w jaki sposób go zdobyć. Poszła, rozpłakując się, do matki Bharaty. Królowa uśmiechnęła się i rzekła: Dlaczego jesteś tak zmartwiona? Manthara nie odpowiedziała, lecz tylko wzdychała głęboko i z kobiecymi sztuczkami pozwalała swoim łzom spływać. Królowa rzekła śmiejąc się: Masz bardzo ostry język. Myślę, że Lakshmana udzielił ci lekcji. Nawet wtedy nie powiedziała nic zła służąca, lecz wydychała westchnienia jak czarna samica węża.

Doha 13

Królowa ze strachu rzekła: «Dlaczego mi nie mówisz: czy Rama i król mają się dobrze? A Lakshmana, Bharata i Shatrughna?» Słysząc to, ból przeszył serce garbatej.

Ćaupai 14.1-4

Dlaczego ktoś miałby mi udzielać rad, matko? Opierając się na czyjej sili wszczęłabym kłótnię? Kto ma się dziś dobrze, oprócz Ramy, którego król mianuje następcą tronu? Los stał się bardzo łaskawy dla Kausalji; na jej widok nie zostaje już pychy w niczyim sercu. Dlaczego nie pójdziesz i nie zobaczysz całego tego przepychu, na którego widok mój umysł jest zaniepokojony? Twój syn jest na obczyźnie i nie odczuwasz niepokoju; myślisz, że twój mąż jest pod twoim wpływem. Bardzo kochasz sen, swoje łoże i swoją kołdrę; nie widzisz oszustwa i przebiegłości króla. Słysząc te słowa, które wydawały się łaskawe, lecz wiedząc, że jej umysł był przewrotny, królowa schyliła się i ją skarciła: «Milcz teraz, gaduło.» «Jeśli kiedykolwiek znów tak powiesz, niszczycielko domów, każę twój język chwycić i wyrwać.»

Doha 14

Wiedząc, że jednooki, kulawy i garbaty są przewrotni i źle się zachowują, a tym bardziej kobieta, a jeszcze bardziej służąca, matka Bharaty uśmiechnęła się i przemówiła.

Ćaupai 15.1-4

Ty, która mówisz tak słodko, udzieliłam ci tej rady; nawet we śnie nie czuję do ciebie gniewu. To jest najpiękniejszy i najbardziej pomyślny z dni, dzień, w którym spełnia się to, co mówisz. Że najstarszy jest panem, a młodsi bracia sługami, to piękny zwyczaj rodu Słońca. Jeśli namaśczenie Ramy odbędzie się naprawdę jutro, proś mnie, przyjaciółko, o to, co twemu sercu miłe, a dam ci to. Wszystkie matki są dla Ramy równe jak Kausalya, i on kocha je wszystkie z naturalnego, spontanicznego uczucia. Wobec mnie okazuje on szczególną czułość; doświadczyłam i widziałam jego miłość. Jeśli Stwórca w swojej łaskawości obdarzy mnie kolejnym życiem, niech Rama i Sita będą moim synem i synową. Rama jest mi droższy niż moje życie; dlaczego więc jego namaśczenie sprawia ci taki ból?

Doha 15

Przysięgam ci na Bharatę: powiedz mi prawdę, porzucając wszelki podstęp i ukrywanie. W chwili radości się smucisz; powiedz mi powód.

Ćaupai 16.1-4

Wszystkie moje nadzieje spełniły się za jednym zamachem. Jeśli teraz znów przemówię, będzie to drugim językiem. Moja nieszczęśliwa głowa zasługuje na to, by ją rozbić, bo nawet gdy mówię to, co dobre, to ty się obrazasz. Ci, którzy zmyślają kłamstwa i podają je za prawdę, są ci drodzy, matko, a ja jestem ci gorzka. Odtąd i ja będę mówić tylko pochlebstwa, by zadowolić pana, albo inaczej będę milczeć dniem i nocą. Los uczynił mnie szpetną i zostawił zależną od innych; zbiera się tylko to, co się posiało, co się otrzymało. Niech ktokolwiek będzie królem, jaka to dla mnie strata? Czyż stanę się królową, przestając być służącą? Moja natura zasługuje na spalenie. Nie mogę znieść widoku żadnej krzywdy, która by cię spotkała. Dlatego powiedziałam trochę tego, co było stosowne. Wybacz mi, pani; moja wina jest wielka.

Doha 16

Słysząc te pełne czułości słowa, tak głęboko przesiąknięte ukrytą zdradą, królowa, kobieta o słabym i płytkim umyśle, wpadła pod urok boskiej iluzji, wzięła swoją nieprzyjaciółkę za prawdziwą przyjaciółkę i jej zaufała.

Ćaupai 17.1-4

Pytała ją wciąż na nowo z szacunkiem, jak sarna zaczarowana pieśnią łowczyni. Jej umysł zmienił się tak, jak chciał los, a służąca radowała się, jakby jej cios trafił w cel. «Pytasz, ale ja boję się mówić, bo już nadano mi imię niszczycielki domów.» Przygotowawszy swoje zapewnienia i ukształtowawszy oraz wypolerowawszy swe słowa na wiele sposobów, nieszczęsny Saturn z Ayodhy przemówił. «O królowo, powiedziałaś, że Sita i Rama są ci drodzy, i to prawda, że Rama jest ci drogi.» «Tak było na początku; te dni już minęły. Gdy czasy się zmieniają, nawet ukochani stają się wrogami.» «Słońce jest żywicielem rodziny lotosu, lecz gdy nie ma wody, to samo słońce spala go na popiół.» «Twoja rywalka pragnie cię wyrwać z korzeniami i spalić. Podejmij jakiś środek i ogrodź swój piękny ogród.»

Doha 17

Nie martwisz się, ufając w siłę miłości twego męża i sądząc, że król jest całkowicie pod twoją władzą. Lecz król ma umysł zepsuty i jest słodki tylko w mowie, podczas gdy twoja własna natura jest prosta i bez podstępu.

Ćaupai 18.1-4

Matka Ramy jest przebiegła i głęboka. Znalazłszy swoją okazję, uporządkowała swoje własne sprawy. Król wysłał Bharatę do domu jego dziadka ze strony matki; wiedzcie, że to było z rady matki Ramy. "Wszystkie współżony służą mi dobrze", powiedziała; "tylko matka Bharaty jest dumna, opierając się na sile swego męża." Ty, matko, jesteś cierniem dla Kausalyi. Lecz ona jest zręczna w przebiegłości i dlatego nie daje tego poznać. Król ma dla ciebie szczególną miłość, a z natury współżony rywalki ona nie może tego znieść. Ułożyła plan, pozyskała króla i sprawiła, że wyznaczono dzień na namaszczenie Ramy. To namaszczenie Ramy przystoi naszemu rodowi; wszystkim się podoba, a mnie wydaje się bardzo dobre. Lecz gdy myślę o tym, co nastąpi potem, ogarnia mnie strach. Niech Bóg zwróci owoc tego na jej własną głowę.

Doha 18

Knując i intrygując milionami krętawych sztuczek, udzieliła Kaikeji swego zwodniczego doradztwa i opowiedziała setki historii o współżonach, w taki sposób, aby wrogość Kaikeji rosła.

Ćaupai 19.1-4

Przezwyciężona przez los, królowa uwierzyła jej w sercu i kazała jej przysiąc przysięgę, i poprosiła ją ponownie, by opowiedziała wszystko. «O co mnie jeszcze pytasz? Nawet teraz nie pojęłaś. Nawet zwierzęta wiedzą, co jest dla nich dobre, a co im szkodzi. Od dwóch tygodni trwają przygotowania, a dopiero dziś dotarła do ciebie wieść ode mnie. Jem i ubieram się według twojej reguły; nie ma we mnie winy, jeśli mówię prawdę. Jeśli zmyśliłabym i powiedziała jakiekolwiek kłamstwo, niech Bóg da mi za to karę. Jeśli Rama zostanie namaślony jutro, wiedz, że Los zasiał ziarno nieszczęścia dla ciebie. Rysuję linię na ziemi i mówię to z pełną siłą: pani, staniesz się jak mucha w mleku. Jeśli ty i twój syn zgodzicie się żyć jako słudzy, wtedy możecie zostać w tym domu; nie ma innej drogi.»

Doha 19

Jak Kadru zadała ból Vinacie, tak Kausalya zada ból tobie. Bharata będzie służyć w więzieniu, a Lakshmana będzie sługą Ramy.