Rig Veda Sukta 6
Mandala 8Sukta 643 Mantras

Sukta 6

Sukta 8.6

Rishi

Kaṇva (Kaṇva family; RV 8.6 attributed to Kaṇvas)

Devata

Indra

Chandas

Anuṣṭubh (likely; compact praise verse)

RV 8.6 କଣ୍ୱମୁନିଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ଓଜସ୍ (ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି) ଓ ବର୍ଷାସଦୃଶ ଦାନଶୀଳତାକୁ ମହିମା କରାଯାଇଛି; ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ ଏବଂ ଉପାସକ କୁଳ/ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁନ୍ତୁ ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ବିଶ୍ୱଜଗତୀୟ ଚିତ୍ର (ପଥକୁ ପ୍ରଶସ୍ତ କରୁଥିବା ଓ ପ୍ରଚୁରତା ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ର) ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ (ସୋମ ଆହୁତି ଓ ସାମୂହିକ ଆହ୍ୱାନ) ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି, ଶେଷରେ ଦାନସ୍ତୁତି-ଶୈଳୀର ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ଦାନ ଓ ଯଶ ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।

Mantras

Mantra 1

महाँ इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव । स्तोमैर्वत्सस्य वावृधे ॥

ଓଜସ୍‌ରେ ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ର; ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଜନ୍ୟ ପରି। ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ସେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ—ବତ୍ସ ଯେପରି ପୋଷଣରେ ବଢ଼େ; ସାଧକରେ ପ୍ରକାଶଶକ୍ତି ଫୁଲି ଉଠେ।

Mantra 2

प्रजामृतस्य पिप्रतः प्र यद्भरन्त वह्नयः । विप्रा ऋतस्य वाहसा ॥

ଯେତେବେଳେ ଋତର ବାହକ ବିପ୍ରମାନେ ଋତରେ ପ୍ରଜାର—ଆତ୍ମସନ୍ତତିର—ପୋଷଣକୁ ଆଗକୁ ଆଣନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଋତର ସତ୍ୟ ବାହନଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାନ୍ତି; ଯଥାନିୟମ ଓ ପ୍ରେରିତ ବଳରେ ଅନ୍ତର୍ଭବନ ଧାରିତ ହୁଏ।

Mantra 3

कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् । जामि ब्रुवत आयुधम् ॥

ଯେତେବେଳେ କଣ୍ୱମାନେ ସ୍ତୋମଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ସାଧନ—କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି—ରୂପେ ଗଢ଼ିଲେ, ସେମାନେ ଆତ୍ମୀୟ ପରି କହିଲେ, ବାଣୀର ଆୟୁଧ ଗଢ଼ି; ପ୍ରକାଶର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର।

Mantra 4

समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कृष्टयः । समुद्रायेव सिन्धवः ॥

ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ମନ୍ୟୁ (ଉଗ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ଉତ୍ସାହ) ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଜନସମୂହ ନମେ; ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରତି ଢଳିଯାନ୍ତି।

Mantra 5

ओजस्तदस्य तित्विष उभे यत्समवर्तयत् । इन्द्रश्चर्मेव रोदसी ॥

ଏହା ତାଙ୍କର ଦହୁଥିବା ତିତ୍ୱିଷ୍ (ତେଜସ୍)ର ଓଜସ: ସେ ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଘୁରାଇ ଏକତ୍ର କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଚର୍ମ ପରି ରୋଦସୀ (ଆକାଶ–ପୃଥିବୀ)କୁ ଏକରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।

Mantra 6

वि चिद्वृत्रस्य दोधतो वज्रेण शतपर्वणा । शिरो बिभेद वृष्णिना ॥

ବୃତ୍ର ଉଠି ଉଠି ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ଶତପର୍ବ ବଜ୍ରରେ—ବୃଷ୍ଣିନା (ବଳବତୀ ଶକ୍ତିରେ)—ତାହାର ଶିର ଭେଦିଦେଲେ।

Mantra 7

इमा अभि प्र णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः । अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ॥

ଏହି ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଋଷିମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନରେ ଚଳିତ କରୁ; ସେମାନେ ଅଗ୍ନିର ଶୋଚି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ—ଅନ୍ତର୍ଜ୍ୟୋତିର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି।

Mantra 8

गुहा सतीरुप त्मना प्र यच्छोचन्त धीतयः । कण्वा ऋतस्य धारया ॥

ଗୁହାରେ ନିହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରେରଣାମାନେ ନିଜ ଅନ୍ତର୍ସ୍ୱଭାବରେ ଆଗକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି ଏବଂ ଜ୍ୱଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି; କଣ୍ୱମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଋତ—ସତ୍ୟ-କ୍ରମର ଧାରା-ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା (ଆଣନ୍ତି)।

Mantra 9

प्र तमिन्द्र नशीमहि रयिं गोमन्तमश्विनम् । प्र ब्रह्म पूर्वचित्तये ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଇ ତୁମକୁ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ: ଗୋମନ୍ତ—ପ୍ରକାଶ-କିରଣରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନ—ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି); ପୂର୍ବଚିତ୍ତିର ଜାଗରଣ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମ—ମନ୍ତ୍ରବାଣୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁ।

Mantra 10

अहमिद्धि पितुष्परि मेधामृतस्य जग्रभ । अहं सूर्य इवाजनि ॥

ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ପିତାଙ୍କ ପରିଧିରୁ ଋତର ମେଧାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି; ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜନ୍ମିଛି—ଉଦୟମାନ, ନିର୍ମଳ ଓ ସାର୍ବଭୌମ ଆଲୋକରେ।

Mantra 12

ये त्वामिन्द्र न तुष्टुवुॠषयो ये च तुष्टुवुः । ममेद्वर्धस्व सुष्टुतः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିନଥିବେ କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିଥିବେ—ସୁସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତୁତ ହୋଇ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ; ମୋ ଭିତରେ ତୁମ ବଳକୁ ବଢ଼ାଅ।

Mantra 13

यदस्य मन्युरध्वनीद्वि वृत्रं पर्वशो रुजन् । अपः समुद्रमैरयत् ॥

ଯେତେବେଳେ ତାହାର ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧଶକ୍ତି) ପଥରେ ଆଗେଇ ଭୃତ୍ରକୁ ଅଙ୍ଗେଅଙ୍ଗେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଅପଃକୁ ଗତିମାନ କଲା—ସମୁଦ୍ରକୁ ଉଦ୍ବେଳିତ କଲା।

Mantra 14

नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि । वृषा ह्युग्र शृण्विषे ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶୁଷ୍ଣ ଉପରେ ତୁମେ ଧର୍ଣସି ବଜ୍ରକୁ ନିମ୍ନକୁ ନିକ୍ଷେପ କରି ଦସ୍ୟୁକୁ ସଂହାର କଲ; କାରଣ ତୁମେ ବୃଷଭ—ଉଗ୍ର, ଶ୍ରବଣଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରତିଉତ୍ତରଦାତା, ଅପ୍ରତିହତ ବଳବାନ।

Mantra 15

न द्याव इन्द्रमोजसा नान्तरिक्षाणि वज्रिणम् । न विव्यचन्त भूमयः ॥

ନ ଦ୍ୟାବଃ ନିଜ ଓଜରେ, ନ ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ, ନ ଭୂମିର ଆଧାର—ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ବ୍ୟାପିପାରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଲୋକମାନଙ୍କର ମାପକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Mantra 17

य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत् । तमोभिरिन्द्र तं गुहः ॥

ଯେ ଏହି ଦୁଇ ମହା ରୋଦସୀ—ଦ୍ୟାଉ ଓ ପୃଥ୍ବୀ—କୁ ସମୀଚୀ ଭାବେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି କରି ଏକାସାଥି ଗ୍ରହଣ କଲା, ତାହାକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ତମୋଭିଃ ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁହ୍ୟ କଲ—ଆଲୋକରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଅପେକ୍ଷାରତ ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତି।

Mantra 18

य इन्द्र यतयस्त्वा भृगवो ये च तुष्टुवुः । ममेदुग्र श्रुधी हवम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେ ଯତୟଃ (ସାଧନାରେ ପ୍ରୟାସୀ), ଭୃଗୁମାନେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି—ହେ ଉଗ୍ର, ମୋର ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣ; ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ତପସ୍/ଆକାଂକ୍ଷା ଏବେ ମୋ ଭିତରେ ସକ୍ରିୟ ହେଉ।

Mantra 20

या इन्द्र प्रस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन् । परि धर्मेव सूर्यम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରସ୍ୱସ୍ତ୍ୱାସାଃ (ଆଗକୁ ଗତିଶୀଳ ଶକ୍ତିମାନେ) ତୁମକୁ ଗର୍ଭରୂପ ଗଠନ ଭାବେ ଗଢ଼ିଲେ—ଯେପରି ଋତ/ଧର୍ମର ନିୟମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରି ରଖନ୍ତି; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଲୋକ ଧାରିତ, ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଆମ ଭିତରେ ପ୍ରକଟିତ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ।

Mantra 22

तवेदिन्द्र प्रणीतिषूत प्रशस्तिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପ୍ରଣୀତିମାନେ (ନେତୃତ୍ୱ-ମାର୍ଗଦର୍ଶନ) ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ତୁତି ଓ ସନ୍ମାର୍ଗ ଅଛି, ହେ ଅଦ୍ରିବଃ (ପାଷାଣ/ବଜ୍ରଧାରୀ); ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନିଜ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାରରେ ବିତାନ ହୁଏ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅର୍ପଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଯାଉ।

Mantra 23

आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम् । उत प्रजां सुवीर्यम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମହା ପୋଷକ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—କିରଣସମୃଦ୍ଧ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ପରି; ଏବଂ ପ୍ରଜାକୁ ମଧ୍ୟ, ସୁବୀର୍ୟ (ବୀରଶକ୍ତିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ଦିଅ।

Mantra 24

उत त्यदाश्वश्व्यं यदिन्द्र नाहुषीष्वा । अग्रे विक्षु प्रदीदयत् ॥

ଏବଂ ସେଇ ଅଶ୍ୱଜନ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଶକ୍ତି—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ନାହୁଷୀ ଜନସମୂହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ତୁମେ ତାହାକୁ କୁଳମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କରିଦେଲ; ମାନବ ସମୁଦାୟରେ ପ୍ରଗତିର ଅଗ୍ରଦୀପ ତୁମେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କର।

Mantra 26

यदङ्ग तविषीयस इन्द्र प्रराजसि क्षितीः । महाँ अपार ओजसा ॥

ଯେତେବେଳେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ବଳବାନ ହୋଇ ବସତିମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରରାଜସି (ଆଧିପତ୍ୟରେ ଶାସନ) କର, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମହାନ—ଓଜରେ ଅପାର; ନିଜ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର କର।

Mantra 27

तं त्वा हविष्मतीर्विश उप ब्रुवत ऊतये । उरुज्रयसमिन्दुभिः ॥

ହେ ଉରୁଜ୍ରୟସ—ବିଶାଳ ଧାରାବାହୀ ଶକ୍ତିର ଧାରକ—ହବିଷ୍ୟବତୀ ପ୍ରଜାମାନେ ସୋମବିନ୍ଦୁ ନେଇ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମକୁ ସମୀପରେ ଡାକନ୍ତି।

Mantra 28

उपह्वरे गिरीणां संगथे च नदीनाम् । धिया विप्रो अजायत ॥

ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପହ୍ୱରେ—ନିକଟ ଉପତ୍ୟକା-ଆବରଣରେ—ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥାନରେ, ଧୀ (ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି) ଦ୍ୱାରା ବିପ୍ର (ଋଷି) ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Mantra 29

अतः समुद्रमुद्वतश्चिकित्वाँ अव पश्यति । यतो विपान एजति ॥

ଏଠାରୁ ଚିକିତ୍ୱାନ (ଜ୍ଞାନୀ) ସମୁଦ୍ରକୁ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଉଦ୍ୱତମାନଙ୍କୁ ତଳଦିଗରୁ ନିହାରେ; ଯେଉଁଠାରୁ ବିପାନ (ପାନକର୍ତ୍ତା) କମ୍ପିତ ହୋଇ ଗତି ପାଏ।

Mantra 30

आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥

ତେବେ ସେମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ରେତସ୍ (ବୀଜ-ଶକ୍ତି)ର ଜ୍ୟୋତିରେ ଦିନକୁ ଦେଖନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ତାହା ଦ୍ୟୌରେ ପରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ।

Mantra 31

कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम् । उतो शविष्ठ वृष्ण्यम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କଣ୍ୱମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ମତିକୁ—ତୁମ ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷବଳ)—ବଢ଼ାନ୍ତି; ଏବଂ ହେ ଅତିଶବିଷ୍ଠ, ତୁମ ବୃଷ୍ଣ୍ୟ (ବୀର୍ୟମୟ ଶକ୍ତି)କୁ ମଧ୍ୟ।

Mantra 32

इमां म इन्द्र सुष्टुतिं जुषस्व प्र सु मामव । उत प्र वर्धया मतिम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋର ଏହି ସୁଷ୍ଟୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ମୋତେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପୋଷଣ କର। ଏବଂ ମୋର ମତିକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ା।

Mantra 33

उत ब्रह्मण्या वयं तुभ्यं प्रवृद्ध वज्रिवः । विप्रा अतक्ष्म जीवसे ॥

ଏବଂ ଆମେ, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ—ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରିୟ ଥିବା—ହେ ବଜ୍ରିବଃ, ହେ ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ତୁମ ପାଇଁ ଜୀବସେ (ଜୀବନ ପାଇଁ) ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ ଗଢ଼ିଛୁ—ସତ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ପ୍ରାଣବଳର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ।

Mantra 34

अभि कण्वा अनूषतापो न प्रवता यतीः । इन्द्रं वनन्वती मतिः ॥

କଣ୍ୱମାନେ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି—ଢାଳ ଧାରି ଝରୁଥିବା ଜଳ ପରି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ତାଙ୍କର ପ୍ରେରିତ ମତି ସିଧାସଳଖ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦିଗକୁ ବହେ—ଚେତନାର ଧାରା ନିଜ ତେଜୋମୟ ଉତ୍ସ ଦିଗକୁ ଯେପରି।

Mantra 35

इन्द्रमुक्थानि वावृधुः समुद्रमिव सिन्धवः । अनुत्तमन्युमजरम् ॥

ଉକ୍ଥ—ବଳବାନ ସ୍ତୁତି-ପାଠ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି। ସେ ଅନୁତ୍ତମ ମନ୍ୟୁବାନ—ଯାହାଙ୍କ ଉଗ୍ରତାକୁ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ—ଅଜର, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି; ଆଲୋକ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ବିଜୟୀ।

Mantra 36

आ नो याहि परावतो हरिभ्यां हर्यताभ्याम् । इममिन्द्र सुतं पिब ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୂର ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ତୋର ଦୁଇ ହରି (ତେଜସ୍ବୀ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱ/ଶକ୍ତି) ସହିତ। ଏହି ପିଷିତ ସୋମକୁ ପାନ କର।

Mantra 37

त्वामिद्वृत्रहन्तम जनासो वृक्तबर्हिषः । हवन्ते वाजसातये ॥

ବୃତ୍ରହନ, ଆବରଣକାରୀକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ତୋତେ ହିଁ—ସୁବିସ୍ତୃତ ବର୍ହିଷ୍ (ଯଜ୍ଞାସନ) ଧାରଣ କରିଥିବା ଜନମାନେ—ବାଜସାତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି।

Mantra 38

अनु त्वा रोदसी उभे चक्रं न वर्त्येतशम् । अनु सुवानास इन्दवः ॥

ତୋର ଅନୁସରଣରେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ଉଭୟ ଗତି କରେ—ଯେପରି ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଚକ୍ର ଘୂରେ; ତୋର ଅନୁସରଣରେ ପିଷ୍ୟମାନ ସୋମର ଇନ୍ଦୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 39

मन्दस्वा सु स्वर्णर उतेन्द्र शर्यणावति । मत्स्वा विवस्वतो मती ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଦ୍ୟୁଲୋକର ବୀର, ସୁଖିତ ହେଉ; ଏବଂ ଶର୍ୟଣା-ସମୃଦ୍ଧିରେ ଆନନ୍ଦ କର। ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ମତିରେ ମତ୍ତ ହେଉ; ସେଇ ପ୍ରକାଶଜ ଦର୍ଶନ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ତୁମକୁ କ୍ରିୟାଶୀଳ କରୁ।

Mantra 40

वावृधान उप द्यवि वृषा वज्र्यरोरवीत् । वृत्रहा सोमपातमः ॥

ନିତ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା, ବଜ୍ରଧାରୀ ବୃଷଭ ଦ୍ୟାବ ଦିଗକୁ ଗର୍ଜନ କରି ଉଠିଲା। ଆବରଣକର୍ତ୍ତା (ବୃତ୍ର)ର ହନ୍ତା, ସୋମପାନରେ ପରମୋତ୍ତମ—ସେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବାଧା ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ପ୍ରବଳତାରେ ଉଦିତ ହୁଏ।

Mantra 41

ऋषिर्हि पूर्वजा अस्येक ईशान ओजसा । इन्द्र चोष्कूयसे वसु ॥

କାରଣ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଋଷି—ପୂର୍ବଜ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମିତ; ନିଜ ଓଜସ୍‌ରେ ଏକମାତ୍ର ଈଶାନ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବସୁମାନଙ୍କୁ ଗତିମାନ କରି ସମୀପକୁ ଆଣ—ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଋତର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ସତ୍ତାର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ।

Mantra 42

अस्माकं त्वा सुताँ उप वीतपृष्ठा अभि प्रयः । शतं वहन्तु हरयः ॥

ଆମ ସୁତ ସୋମର ଆନନ୍ଦମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆମେ ତୁମକୁ ସମୀପେ ଡାକୁଛୁ; ହେ ଦୀପ୍ତ-ପୃଷ୍ଠବାନ, ତୁମ ହରି ଅଶ୍ୱମାନେ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରୟଃ (ଅର୍ପଣ) ଦିଗକୁ ତୁମକୁ ଶତଗୁଣେ ବହି ନେଉନ୍ତୁ—ଯେପରି ଆମ ଭିତରେ ଆନନ୍ଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।

Mantra 43

इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घृतस्य पिप्युषीम् । कण्वा उक्थेन वावृधुः ॥

ମଧୁ ଓ ଘୃତର ଦୀପ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପୁରାତନ ଧୀ (ପ୍ରେରଣା) କଣ୍ୱମାନେ ଉକ୍ଥ (ପ୍ରକାଶକ ବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି—ଯେପରି ଚିନ୍ତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ବିକଶିତ ହେଉ।

Mantra 44

इन्द्रमिद्विमहीनां मेधे वृणीत मर्त्यः । इन्द्रं सनिष्युरूतये ॥

ମହା ମେଧା-ସଂଘର୍ଷରେ ମର୍ତ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହିଁ ବାଛେ; କାରଣ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ସହାୟତା ପାଇଁ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହିଁ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହେ।

Mantra 45

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥

ହେ ପୁରୁଷ୍ଟୁତ (ଅତି-ସ୍ତୁତ), ପ୍ରିୟମେଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ତୋର ଦୁଇ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱ) ତୋତେ ଆମ ପାଖକୁ ଟାଣି ଆଣୁନ୍ତୁ; ଯେଣୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ମାନବ ପାତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦମୟ ସୋମ ପାନ କର।

Mantra 46

शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे । राधांसि याद्वानाम् ॥

ତିରିନ୍ଦିରେ ମୁଁ ଶତ ଦେଲି, ପର୍ଶାବାରେ ସହସ୍ର ଦେଲି—ଯାଦ୍ୱମାନଙ୍କୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଦାନ; ଅନ୍ତର୍ଜୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ବୃଦ୍ଧିଦାୟକ ସମୃଦ୍ଧି ଅର୍ପିତ ହୁଏ।

Mantra 47

त्रीणि शतान्यर्वतां सहस्रा दश गोनाम् । ददुष्पज्राय साम्ने ॥

ତିନି ଶତ ଅଶ୍ୱ, ଦଶ ସହସ୍ର ଗୋ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ) ସେମାନେ ଦେଲେ—ପଜ୍ରାଙ୍କୁ ସାମନ୍ (ସ୍ତୁତିଗାନ) ପାଇଁ; ବାହ୍ୟ ଦାନ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି ଓ ଆଲୋକର ମୁକ୍ତିର ପ୍ରତିବିମ୍ବ।

Mantra 48

उदानट् ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत् । श्रवसा याद्वं जनम् ॥

କକୁହା ଉଦ୍‌ଗତ ହୋଇ ଦିବକୁ ଆରୋହଣ କଲା; ସେ ଚତୁର୍ୟୁଜ ଯୁକ୍ତ ଉଷ୍ଟ୍ର (ଉଠ) ଦାନ କଲା। ଶ୍ରବସ୍ (ଯଶ-କୀର୍ତ୍ତି)ର ବଳରେ ସେ ଯାଦ୍ୱ ଜନକୁ ଉନ୍ନତ କଲା।

Frequently Asked Questions

The hymn is primarily addressed to Indra, invoked as the mighty protector who comes to the sacrifice drawn by Soma and praise.

It teaches that Indra’s power is awakened and drawn near through hymns and Soma, bringing protection, victory, abundance, and a ‘widened path’ for the community’s progress.

That section works like a dānastuti (praise of generosity), showing that divine favor is mirrored in human giving—uplifting people through prosperity and lasting renown (śravas).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App