Rig Veda 8.5.2: Mandala 8, Sukta 5, Mantra 2

Sukta 8.5

Rishi: Kaṇva lineage

Devata: Aśvins (with Uṣas as associated power)

Chandas: Gāyatrī (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

नृवद्दस्रा मनोयुजा रथेन पृथुपाजसा । सचेथे अश्विनोषसम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.5.2

Transliteration

nṛvád dasrā manoyújā ráthena pṛthupā́jasā | sácethe aśvinóṣásam ||

Translation

ହେ ଦସ୍ରା ଅଶ୍ୱିନୌ, ମନୋୟୁଜା ହୋଇ, ତୁମ ବିଶାଳ-ପ୍ରଭାମୟ ରଥରେ, ନୃବତ୍ (ମାନବମୁଖୀ) ଶକ୍ତି ସହ, ତୁମେ ଉଷାକୁ ସହଚର କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नृवत्: manly, in a manly way
• नृवत्: विशेषण (सम्बोधनस्य/कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: नृ (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित) → नृवत्

• दस्रा: O wondrous/skillful ones (Aśvins)
• दस्रा: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; अश्विनोः विशेषणम्) → दस्र

• मनोजुजा: O mind-yoked (swift as thought)
• मनोजुजा: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) + युज् (धातु ‘युज्’/प्रातिपदिक ‘युज्/युज्-’) → मनो-युज् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष) → मनोयुज्; तस्य सम्बोधन-द्विवचनम्

• रथेन: with a chariot
• रथेन: करण
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• पृथुपाजसा: with broad/abundant might
• पृथुपाजसा: करण-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पृथु (प्रातिपदिक) + पाजस् (प्रातिपदिक ‘strength/might’) → पृथु-पाजस् (बहुव्रीहि) → पृथुपाजस्; तस्य तृतीया-एकवचनम्

• सचेथे: you two accompany / are joined with
• सचेथे: क्रिया (कर्तृ: अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु; ‘to accompany, be associated’)

• अश्विनो: O Aśvins
• अश्विनो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• उषसम्: Uṣas (Dawn)
• उषसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक; ‘dawn’)