
Sukta 7.45
Vasiṣṭha
Savitṛ
Triṣṭubh
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଷ୍ଟୋତ୍ରରେ ବସିଷ୍ଠ ଦେବ ପ୍ରେରକ ସବିତୃଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଗତି କରି ମନୁଷ୍ୟଜୀବନ ପାଇଁ ଦାନ ଓ ଯଥାର୍ଥ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ବହନ କରନ୍ତି। ସବିତୃଙ୍କୁ ପୂଜକମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ନିବାସରେ “ସ୍ଥାପିତ” କରିବାକୁ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳନଶୀଳ କରିବାକୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବୁଦ୍ଧିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ, ଏବଂ ପୋଷକ ଆହାର ଓ ବିଶାଳ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଷ୍ଟୋତ୍ରଟି ଶେଷରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ସ୍ତୁତି-ନିବେଦନ ରୂପେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କୁଶଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ।
Mantra 1
आ देवो यातु सविता सुरत्नोऽन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः । हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च प्रसुवञ्च भूम ॥
ସୁରତ୍ନ—ସତ୍ୟ ରତ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ—ଦେବ ସବିତୃ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ନିଜ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ବହି ଚାଲୁନ୍ତୁ। ହସ୍ତରେ ମାନବ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଅନେକ ବର ଧାରଣ କରି, ଆମକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ନିବାସରେ ସ୍ଥାପିତ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ କର୍ମମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରସବରେ ଆଗେଇ ନେଉନ୍ତୁ।
Mantra 2
उदस्य बाहू शिथिरा बृहन्ता हिरण्यया दिवो अन्ताँ अनष्टाम् । नूनं सो अस्य महिमा पनिष्ट सूरश्चिदस्मा अनु दादपस्याम् ॥
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ ଉଦ୍ଧତ—ବିଶାଳ, ବନ୍ଧନ ଶିଥିଳ କରୁଥିବା—ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଦ୍ୟୌର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁଥିବା। ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ମହିମା ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିମୟ ଯଥାକର୍ମର ଦାନରେ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଅନୁସରଣ କରେ।
Mantra 3
स घा नो देवः सविता सहावा साविषद्वसुपतिर्वसूनि । विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ॥
ସ ଘା ନଃ ଦେବଃ ସବିତା ସହାବା—ବଳବାନ ସହାୟକ—ବସୁପତି ଭାବେ ଆମ ପାଇଁ ବସୁମାନେ, ଧନସମ୍ପଦକୁ ପ୍ରେରଣା କରୁନ୍ତୁ। ବିଶାଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମତିକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ପରେ ମର୍ତ୍ୟକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ପୋଷଣ ଆମକୁ ଦାନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 4
इमा गिरः सवितारं सुजिह्वं पूर्णगभस्तिमीळते सुपाणिम् । चित्रं वयो बृहदस्मे दधातु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ଏହି ଆମ ଗିରଃ ସୁଜିହ୍ୱ ସବିତାରଙ୍କୁ—ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଭସ୍ତିଧାରୀଙ୍କୁ, ସୁପାଣିଙ୍କୁ—ସ୍ତୁତି କରେ। ସେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରଂ ବୃହଦ୍ ବୟଃ—ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିଶାଳ ଜୀବନଶକ୍ତି—ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ହେ ସର୍ବ ଶକ୍ତିମାନେ, ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Savitṛ is the Vedic “Impeller”—a divine power of awakening light that sets beings and actions in motion and grants right direction, prosperity, and well-being.
It asks Savitṛ to bring boons, place the worshipper in a fitting and stable ‘dwelling,’ impel their works in the right way, expand luminous intelligence, and give sustaining nourishment.
It is especially suitable at dawn or before beginning important work, as a prayer for auspicious initiation, clarity of mind, and protective well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.