
Sukta 7.45
Vasiṣṭha
Savitṛ
Triṣṭubh
આ સંક્ષિપ્ત ત્રિષ્ટુભ સ્તોત્રમાં વસિષ્ઠ ઋષિ સવિતૃને દિવ્ય પ્રેરક તરીકે આહ્વાન કરે છે—જે મધ્યાકાશમાં પોતાના અશ્વો સાથે વિહાર કરે છે અને માનવજીવન માટે દાન તથા યોગ્ય દિશા લઈને આવે છે. સવિતૃને પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે કે ઉપાસકોને યોગ્ય નિવાસમાં “સ્થિર” કરે, તેમના કાર્યોને ગતિમાં મૂકે, તેજસ્વી બુદ્ધિનો વિસ્તાર કરે, અને પોષક આહાર તથા વિશાળ જીવનશક્તિ પ્રદાન કરે. સ્તોત્ર અંતે ઉચ્ચારિત સ્તુતિ-અર્પણરૂપે પૂર્ણ થાય છે અને દીર્ઘકાળીન કલ્યાણ તથા રક્ષણની યાચના કરે છે.
Mantra 1
आ देवो यातु सविता सुरत्नोऽन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः । हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च प्रसुवञ्च भूम ॥
સુરત્ન—સત્ય રત્નોથી સમૃદ્ધ—દેવ સવિતા અમારી પાસે આવે; અંતરિક્ષમાં પોતાના અશ્વોથી વહેતો ચાલે. હાથમાં માનવ આત્મા માટે અનેક વરદાન ધારણ કરીને, અમને યોગ્ય નિવાસમાં સ્થિર કરે અને અમારા કર્મોને સત્ય પ્રેરણામાં આગળ ધપાવે.
Mantra 2
उदस्य बाहू शिथिरा बृहन्ता हिरण्यया दिवो अन्ताँ अनष्टाम् । नूनं सो अस्य महिमा पनिष्ट सूरश्चिदस्मा अनु दादपस्याम् ॥
તેના બે બાહુ ઊંચે ઉઠેલા છે—વિશાળ, બંધનમુક્ત કરનાર—સુવર્ણમય, દ્યૌના અંત સુધી વિસ્તરતા. હવે નિશ્ચયે તેની મહિમા પ્રગટ થયો છે; સૂર્ય પણ તેની પાછળ, શક્તિભર્યા યોગ્ય કર્મોના દાનમાં, અનુસરે છે.
Mantra 3
स घा नो देवः सविता सहावा साविषद्वसुपतिर्वसूनि । विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ॥
સ ઘા નઃ દેવઃ સવિતા સહાવા—બહુ સહાયક—વસુપતિ તરીકે અમારે માટે વસુઓ, ધનોને પ્રેરિત કરે. વિશાળ પ્રકાશમય મતિને વિસ્તારીને, પછી તે અમને મર્ત્યને પોષે એવું પોષણ અર્પે છે.
Mantra 4
इमा गिरः सवितारं सुजिह्वं पूर्णगभस्तिमीळते सुपाणिम् । चित्रं वयो बृहदस्मे दधातु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
આ અમારી ગિરઃ સુજિહ્વ સવિતારને—પૂર્ણ ગભસ્તિ ધરાવનારને, સુપાણિને—સ્તુતિ કરે છે. તે અમામાં ચિત્ર અને બૃહદ્ વયઃ—ઉજ્જ્વળ, વિશાળ જીવનશક્તિ—સ્થાપે; અને હે સર્વ શક્તિઓ, સ્વસ્તિભિઃ સદા અમારું રક્ષણ કરો.
Savitṛ is the Vedic “Impeller”—a divine power of awakening light that sets beings and actions in motion and grants right direction, prosperity, and well-being.
It asks Savitṛ to bring boons, place the worshipper in a fitting and stable ‘dwelling,’ impel their works in the right way, expand luminous intelligence, and give sustaining nourishment.
It is especially suitable at dawn or before beginning important work, as a prayer for auspicious initiation, clarity of mind, and protective well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.