Opening the text

Sukta 2.39
Gṛtsamada (Bhārgava)
Aśvinau (the two Aśvins)
Triṣṭubh
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ଯୁଗଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯେମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ପଣ ବହନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ ଆଣନ୍ତି: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁରକ୍ଷା, ଠିକ୍ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି। ପଥର, ଦୂତ, ଆଖି, ହାତ, ପାଦ ପରି ଯୁଗଳ ଉପମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କବି ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖନ୍ତୁ, ଦେହକୁ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଉପାସକକୁ ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ସ୍ତୋମକୁ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବୃଦ୍ଧି’ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୀପ୍ତିମାନ ସନ୍ତାନ ଓ ସଭାରେ ବିସ୍ତୃତ, ବିଜୟୀ ବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।
Mantra 1
ग्रावाणेव तदिदर्थं जरेथे गृध्रेव वृक्षं निधिमन्तमच्छ । ब्रह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ॥
ପିଷଣ-ଶିଳାମାନଙ୍କ ପରି ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସତ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ନିୟୁକ୍ତ; ଉତ୍ସୁକ ଅନ୍ୱେଷକମାନଙ୍କ ପରି ନିଧିଭରା ବୃକ୍ଷ ପାଖକୁ ଆସ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପରି ବିଦଥ (ସଭା)ମାନେ ଉକ୍ଥ-ଶାସା (ସ୍ତୋତ୍ର-ଆଜ୍ଞା ସହ) ଚଳ; ଦୂତମାନଙ୍କ ପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହବ୍ୟ (ଅର୍ପଣ)କୁ ବହୁ ଦିଗକୁ ବହନ କର।
Mantra 2
प्रातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे । मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु ॥
ପ୍ରାତଃକାଳେ ଆସୁଥିବା ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ରଥର ଦୁଇ ସହଯାତ୍ରୀ ପରି ସଂଯୁକ୍ତ; ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୁଗଳ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ବାଛୁଛ। ଜ୍ଞାନିନୀମାନଙ୍କ ପରି ଦେହକୁ ଶୋଭିତ କରି, ଦମ୍ପତି ପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରତୁ-ବିଦ୍ୟା (ଯଥାଯଥ ବିବେକ) ଜାଣୁଛ।
Mantra 3
शृङ्गेव नः प्रथमा गन्तमर्वाक्छफाविव जर्भुराणा तरोभिः । चक्रवाकेव प्रति वस्तोरुस्रार्वाञ्चा यातं रथ्येव शक्रा ॥
ଆମ ପାଖକୁ ପ୍ରଥମେ ଆସ—ଆଗକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ଦୁଇ ଶୃଙ୍ଗ ପରି; ଛାଲ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଚଳୁଥିବା ଦୁଇ ଖୁର ପରି। ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ଉଷାର ନିବାସ ଦିଗକୁ ପୁନଃ ଫେରି, ଏଠାକୁ ଆସ; ରଥପଥରେ ଥିବା ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପରି, ହେ ବଳବାନ ଯୁଗଳ!
Mantra 4
नावेव नः पारयतं युगेव नभ्येव न उपधीव प्रधीव । श्वानेव नो अरिषण्या तनूनां खृगलेव विस्रसः पातमस्मान् ॥
ନାଉ ପରି ଆମକୁ ପାର କରାଅ; ଯୁଗ ପରି ଆମକୁ ଏକତ୍ର ଧରିରଖ; ନାଭି ପରି ଆମକୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସ୍ଥିର କର; ଆଧାର ପରି ଆମକୁ ଧାରଣ କର। ସଚେତନ ଶ୍ୱାନମାନଙ୍କ ପରି ଆମ ଦେହମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଖୃଗଲ ପରି ନିଶ୍ଚିତପଦ ସତ୍ତା ହୋଇ, ଖସିବା ଓ ପଡିବାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 5
वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक् । हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अच्छ ॥
ବାତା ପରି ବେଗରେ, ନଦୀର ପ୍ରବାହ ପରି ଧାରା ହୋଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ପରି ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସ। ଦୁଇ ହସ୍ତ ପରି ଆମ ତନୁ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭକର ହେଅ; ଦୁଇ ପାଦ ପରି ଆମକୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମୟ କଲ୍ୟାଣ ଦିଗକୁ ନେଇ ଯାଅ।
Mantra 6
ओष्ठाविव मध्वास्ने वदन्ता स्तनाविव पिप्यतं जीवसे नः । नासेव नस्तन्वो रक्षितारा कर्णाविव सुश्रुता भूतमस्मे ॥
ଦୁଇ ଓଠ ପରି ମୁଖରେ ମଧୁର ମଧୁ କହୁଥିବାଭଳି—ଆମ ପାଇଁ ମିଠା ବଚନ ହେଅ; ଦୁଇ ସ୍ତନ ପରି ଆମକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ପୋଷଣ କର। ଦୁଇ ନାସା ପରି ଆମ ତନୁ-ସ୍ୱଭାବର ରକ୍ଷକ ହେଅ; ଦୁଇ କର୍ଣ୍ଣ ପରି ଆମ ପାଇଁ ସୁଶ୍ରୁତ ହେଅ—ସତ୍ୟ ଶ୍ରବଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଓ ଦାନ କରୁଥିବା।
Mantra 7
हस्तेव शक्तिमभि संददी नः क्षामेव नः समजतं रजांसि । इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः क्ष्णोत्रेणेव स्वधितिं सं शिशीतम् ॥
ହସ୍ତ ପରି ଆମ ଭିତରେ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କର; ଦୃଢ ଭୂମି ପରି ଆମ ରଜାଂସି/ବିସ୍ତାରକୁ ସୁକ୍ରମରେ ଗଢ଼ି ଦେଅ। ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ତୁମ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ଗିରଃ—ଯେପରି ଘଷଣପଥରେ କୁହାଡ଼ି ଧାର ହୁଏ—ସେପରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାସାଥି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କର।
Mantra 8
एतानि वामश्विना वर्धनानि ब्रह्म स्तोमं गृत्समदासो अक्रन् । तानि नरा जुजुषाणोप यातं बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ଏଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ବର୍ଧନକାରୀ ଅର୍ପଣ—ଏହି ବ୍ରହ୍ମ (ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ) ଓ ସ୍ତୋମ, ଯାହାକୁ ଗୃତ୍ସମଦ ଋଷିମାନେ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ହେ ନରବୀରଦ୍ୱୟ, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରି ନିକଟକୁ ଆସ; ସୁବୀର ସନ୍ତତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ବିଦଥ (ସଭା)ରେ ଆମେ ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ ତତ୍ତ୍ୱ) କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।
The Aśvins are twin divine helpers—swift riders associated with dawn—praised as healers, rescuers, and guides who quickly respond to human prayers and offerings.
It asks them to come quickly, see clearly, bring bodily well-being and auspiciousness, and lead the worshipper toward “vasyaḥ”—the better, brighter good.
Because the twins act as a coordinated pair: like two eyes they bring clear perception, like two hands they support and heal the body, and like two feet they guide forward on a safe and beneficial path.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.