Rig Veda 2.39.7: Mandala 2, Sukta 39, Mantra 7

Sukta 2.39

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

हस्तेव शक्तिमभि संददी नः क्षामेव नः समजतं रजांसि । इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः क्ष्णोत्रेणेव स्वधितिं सं शिशीतम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.39.7

Transliteration

hásteva śaktím abhí saṃ-dadī́ naḥ kṣā́meva naḥ sám ajataṃ rájāṃsi | imā́ gíro aśvinā yuṣma-yántīḥ kṣṇótreṇaiva svadhítim sáṃ śiśītam ||

Translation

ହସ୍ତ ପରି ଆମ ଭିତରେ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କର; ଦୃଢ ଭୂମି ପରି ଆମ ରଜାଂସି/ବିସ୍ତାରକୁ ସୁକ୍ରମରେ ଗଢ଼ି ଦେଅ। ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ତୁମ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ଗିରଃ—ଯେପରି ଘଷଣପଥରେ କୁହାଡ଼ି ଧାର ହୁଏ—ସେପରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାସାଥି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हस्तेऽव: as (something) in the hand
• हस्तेऽव: Adhikaraṇa (सप्तमी-आधार) + उपमान (इव)
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: हस्त (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• शक्तिम्: a weapon / power (spear-like weapon)
• शक्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: उपसर्ग (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• सम्: together, completely
• सम्: उपसर्ग
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्

• ददी: (you) have placed/put (together)
• ददी: Kriyā
• Type: Verb
• Root: दा (दाने) / दा (दे) with reduplication (दद-)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (for us) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• क्षामेव: as on the earth
• क्षामेव: Adhikaraṇa (सप्तमी-आधार) + उपमान
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: क्षाम्/क्षामा (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• समजतम्: yoke/drive together; bring into order (you two)
• समजतम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अज् (अज गतौ/क्षेपे) with उपसर्ग सम्-

• रजांसि: the regions / spaces / realms
• रजांसि: Karma (object of ‘समजतम्’)
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• इमाः: these
• इमाः: Kartā (with ‘गिरः’ as apposition)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• गिरः: songs / hymns
• गिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: Sambodhana
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• युष्मयन्तीः: directed to you; seeking you
• युष्मयन्तीः: Kartā-विशेषण (qualifies ‘गिरः’)
• Type: Adjective (participle-like)
• Root: युष्मत् (सर्वनाम-आधार) + यन्त (प्रत्यय) → युष्मयन्त् (कृदन्त-विशेषण)

• क्ष्णोत्रेणेव: as with a whetstone / sharpening-tool
• क्ष्णोत्रेणेव: Karaṇa (instrument) + उपमान
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: क्ष्णोत्र (प्रातिपदिक) + इव

• स्वधितिम्: axe
• स्वधितिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वधिति (प्रातिपदिक)

• सम्: fully, together
• सम्: उपसर्ग
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्

• शिशीतम्: sharpen (you two)!
• शिशीतम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: शी (शयने/शीतिकरणे) / शि (तीक्ष्णीकरणे) → शिशी (intensive/reduplicated) + त (past)