Sukta 39
Sukta 2.39
Gṛtsamada (Bhārgava)
Triṣṭubh
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ, ಯುಗ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನೌಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಅವರು ಮಾನವರ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದು ಆರೋಗ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ, ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಹಾಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವರು. ಕವಿ ಕಲ್ಲುಗಳು, ದೂತರು, ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕೈಗಳು, ಪಾದಗಳು ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಉಪಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಲಿ, ದೇಹವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಆರಾಧಕನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿತದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿತ ಸ್ತೋಮವನ್ನು ಅಶ್ವಿನೌಗಳಿಗೆ ‘ವೃದ್ಧಿ’ಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ವಾಕ್ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
ग्रावाणेव तदिदर्थं जरेथे गृध्रेव वृक्षं निधिमन्तमच्छ । ब्रह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ॥
ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ; ಉತ್ಸುಕ ಹುಡುಕುವವರಂತೆ ನಿಧಿಭರಿತ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತೀರಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಂತೆ ವಿದಥ (ಸಭೆ)ಗಳಲ್ಲಿ ಉಕ್ಥ-ಶಾಸಾ (ಸ್ತೋತ್ರ-ಆಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ) ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀರಿ; ದೂತರಂತೆ ಜನರ ಹವ್ಯ (ಅರ್ಪಣೆ)ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೀರಿ.
Mantra 2
प्रातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे । मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ರಥದ ಇಬ್ಬರು ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳಂತೆ ಸೇರಿದ್ದೀರಿ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜೋಡಿಯಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವವರು. ಜ್ಞಾನಿನಿಯರಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾ, ದಂಪತಿಗಳಂತೆ ಜನರ ನಡುವೆ ಕ್ರತು-ವಿದ್ಯೆ (ಯುಕ್ತ ವಿವೇಕ) ಅರಿತವರು.
Mantra 3
शृङ्गेव नः प्रथमा गन्तमर्वाक्छफाविव जर्भुराणा तरोभिः । चक्रवाकेव प्रति वस्तोरुस्रार्वाञ्चा यातं रथ्येव शक्रा ॥
ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಬನ್ನಿರಿ—ಮುಂದೆ ನಡೆಸುವ ಎರಡು ಕೊಂಬುಗಳಂತೆ; ಜಿಗಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಎರಡು ಖುರಗಳಂತೆ. ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಉಷಸ್ಸಿನ ನಿವಾಸದತ್ತ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮರಳುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ; ರಥಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎರಡು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಂತೆ, ಓ ಬಲಿಷ್ಠ ಜೋಡಿ!
Mantra 4
नावेव नः पारयतं युगेव नभ्येव न उपधीव प्रधीव । श्वानेव नो अरिषण्या तनूनां खृगलेव विस्रसः पातमस्मान् ॥
ನಾವೆಯಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಿರಿ; ಯುಗದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಿಡಿಯಿರಿ; ನಾಭಿಯಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿರಿ; ಆಧಾರಗಳಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿರಿ. ಎಚ್ಚರದ ನಾಯಿಗಳಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ; ಖೃಗಲದಂತೆ ದೃಢಪಾದಿಯಾದ ಸತ್ತೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೀಳಿಕೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.
Mantra 5
वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक् । हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अच्छ ॥
ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ, ನದಿಯ ಹರಿವಿನಂತೆ ಧಾರೆಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ. ಎರಡು ಕೈಗಳಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರರಾಗಿರಿ; ಎರಡು ಪಾದಗಳಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯವಾದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸಿರಿ.
Mantra 6
ओष्ठाविव मध्वास्ने वदन्ता स्तनाविव पिप्यतं जीवसे नः । नासेव नस्तन्वो रक्षितारा कर्णाविव सुश्रुता भूतमस्मे ॥
ಎರಡು ತುಟಿಗಳಂತೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಮಧುವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ—ನಮಗೆ ಸಿಹಿಯಾದ ವಚನಗಳಾಗಿರಿ; ಎರಡು ಸ್ತನಗಳಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಜೀವಿಸಲು ಪೋಷಿಸಿರಿ. ಎರಡು ನಾಸಿಕಗಳಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹಸ್ವಭಾವದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿರಿ; ಎರಡು ಕಿವಿಗಳಂತೆ ನಮಗೆ ಸುಶ್ರುತರಾಗಿರಿ—ಸತ್ಯ ಶ್ರವಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರೂ ನೀಡುವವರೂ ಆಗಿರಿ.
Mantra 7
हस्तेव शक्तिमभि संददी नः क्षामेव नः समजतं रजांसि । इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः क्ष्णोत्रेणेव स्वधितिं सं शिशीतम् ॥
ಕೈಯಂತೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ದೃಢ ಭೂಮಿಯಂತೆ ನಮ್ಮ ವಿಸ್ತಾರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತರುವುದು. ಅಶ್ವಿನರೇ, ನಿಮ್ಮತ್ತ ತವಕಿಸುವ ಈ ವಾಣಿಗಳು—ಒರೆಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೊಡಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗುವಂತೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿರಿ.
Mantra 8
एतानि वामश्विना वर्धनानि ब्रह्म स्तोमं गृत्समदासो अक्रन् । तानि नरा जुजुषाणोप यातं बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ, ಇವು ನಿಮ್ಮ ವೃದ್ಧಿಕಾರಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳು—ಈ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ) ಮತ್ತು ಸ್ತೋಮವನ್ನು ಗೃತ್ಸಮದ ಋಷಿಗಳು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ನರ-ವೀರರೇ, ಇವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಸು-ವೀರ ಸಂತಾನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ವಿಧಥ (ಸಭೆ)ಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಬೃಹತ್ (ವಿಶಾಲ ತತ್ತ್ವ)ವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ.
Inside Sukta 39
How it unfolds
- Where it opens
The Aśvins are praised through strong paired similes as purposeful, treasure-seeking, priest-like movers in assemblies, and messengers who carry offerings everywhere (2.39.1).
- Development
The hymn intensifies the request for their rapid approach and beneficent dual action—seeing, protecting, healing, and guiding—by comparing them to wind, river-current, two eyes, two hands, and two feet (e.g., 2.39.5).
- Climax
The prayer peaks in the explicit plea for embodied auspiciousness and right leading toward the ‘better good,’ presenting the Aśvins as the very faculties of sight and movement that enable success.
- Where it settles
The seer offers the finished stoma as the Aśvins’ ‘increase,’ asks them to accept and draw near, and prays for wide speech in the assembly and strong, luminous offspring (2.39.8).
The deity: Aśvinau
- Cosmic functionThey mediate the transition from night to day and from distress to well-being—restoring order by healing, rescuing, and enabling movement, sight, and successful ritual exchange.
- Inner significanceThe harmonized dual powers in the seeker—discernment and energy, inspiration and execution—arriving swiftly to heal what is broken and to guide the mind-body toward a higher, clearer good.
The seer
- Gṛtsamada (Bhārgava)Bhṛgu/Bhārgava lineage; associated with the Gṛtsamada family of seers · A principal seer of Maṇḍala 2, celebrated for powerful, well-crafted hymns—especially to Agni and the divine helpers—linking precise ritual speech with practical boons.
Famous verses
ग्रावाणेव तदिदर्थं जरेथे गृध्रेव वृक्षं निधिमन्तमच्छ । ब्रह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ॥वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक् । हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अच्छ ॥bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ
Attributes of the deity
- Twin and inseparable (dual agency)
- Swift approach (wind/river imagery)
- Healers and restorers
- Guides and protectors on the path
- Bearers of offerings like messengers
- Associated with dawn and auspicious beginnings
Also by this seer
- Major attribution for Rig Veda Maṇḍala 2 (many sūktas of the Gṛtsamada/Bhārgava tradition)
- Noted Agni hymns in Book 2 that establish Agni as priest, messenger, and protector in the sacrifice
The rite, step by step
- Prepare the ritual space and kindle/maintain the sacred fire (as applicable to the rite).
- At dawn, recite the Aśvin stotra/mantras with emphasis on their swift arrival and clear sight.
- Invite the twins to the seat/space of worship and present the oblations as ‘havyā’ carried to them.
- State specific petitions: bodily well-being, auspiciousness, guidance to ‘vasyaḥ’ (the better good), and prosperity/offspring.
- Conclude with acceptance-formula: offer the composed stoma as their ‘vardhanāni’ (increase) and request success in the assembly (vidatha).
Offerings
- Ghee (ghṛta) oblations
- Soma/pressing-related offerings (contextually implied by pressing-stone imagery)
- Food offerings appropriate to the rite (havis)
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin divine helpers—swift riders associated with dawn—praised as healers, rescuers, and guides who quickly respond to human prayers and offerings.
It asks them to come quickly, see clearly, bring bodily well-being and auspiciousness, and lead the worshipper toward “vasyaḥ”—the better, brighter good.
Because the twins act as a coordinated pair: like two eyes they bring clear perception, like two hands they support and heal the body, and like two feet they guide forward on a safe and beneficial path.
Ask anything about Sukta 39 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
