
Sukta 2.39
Gṛtsamada (Bhārgava)
Aśvinau (the two Aśvins)
Triṣṭubh
এই সূক্তত অশ্বিনদ্বয়ক দ্ৰুতগামী, যুগল শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে মানুহৰ অৰ্পণ বহন কৰে আৰু স্পষ্ট সহায় আনে: স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা, সঠিক পথনিৰ্দেশ আৰু সমৃদ্ধি। শিল, দূত, চকু, হাত, ভৰি আদি যুগল উপমাৰ জৰিয়তে কবিয়ে অনুৰোধ কৰে—তেওঁলোকে সোনকালে আহক, স্পষ্টকৈ চাওক, দেহ আৰোগ্য কৰক, আৰু উপাসকক উত্তম মঙ্গলৰ দিশে লৈ যাওক। শেষত গঢ়া স্তোমক অশ্বিনদ্বয়ৰ বাবে ‘বৃদ্ধি’ হিচাপে অৰ্পণ কৰি, শক্তিশালী দীপ্তিমান সন্তান আৰু সভাত বিস্তৃত, বিজয়ী বাক্শক্তিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantra 1
ग्रावाणेव तदिदर्थं जरेथे गृध्रेव वृक्षं निधिमन्तमच्छ । ब्रह्माणेव विदथ उक्थशासा दूतेव हव्या जन्या पुरुत्रा ॥
চাপনি-পাথৰৰ দৰে তোমালোক দুয়ো সত্য উদ্দেশ্যলৈ স্থিৰভাৱে জাগি উঠা; লোভাতুৰ অনুসন্ধানীৰ দৰে ধনভৰ্তি বৃক্ষৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়া। ব্ৰাহ্মণৰ দৰে বিদথ (সভা)ত উক্থ-শাসা—স্তোত্ৰ-আদেশসহ বিচৰণ কৰা; দূতৰ দৰে মানুহৰ হব্য (অৰ্পণ) বহু দিশলৈ বহন কৰা।
Mantra 2
प्रातर्यावाणा रथ्येव वीराजेव यमा वरमा सचेथे । मेने इव तन्वा शुम्भमाने दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु ॥
প্ৰাতঃ আগমনকাৰী তোমালোক দুয়ো ৰথৰ সহযাত্ৰী দুজনৰ দৰে একেলগে যুক্ত হওঁ; দীপ্তিমান যুগলৰ দৰে শ্ৰেষ্ঠ পথ বাছি লওঁ। জ্ঞানৱতী দুজনী নাৰীৰ দৰে দেহ অলংকৃত কৰোঁ; মানুহৰ মাজত কৰ্মবোধ (ক্ৰতু) জনা দম্পতিৰ দৰে একেলগে থাকাঁ।
Mantra 3
शृङ्गेव नः प्रथमा गन्तमर्वाक्छफाविव जर्भुराणा तरोभिः । चक्रवाकेव प्रति वस्तोरुस्रार्वाञ्चा यातं रथ्येव शक्रा ॥
শিঙৰ দৰে আমাৰ ওচৰলৈ প্ৰথমে আগবাঢ়ি আহাঁ; খুৰৰ দৰে লাফ-ঝাঁপে তীব্ৰ গতিৰে দৌৰি আহাঁ। চক্ৰৱাক পাখীৰ দৰে উষাৰ বাসস্থানলৈ মুখ কৰি উভতি আহি এইফালে আহাঁ; ৰথ-পথত শক্তিমান দুজনৰ দৰে, হে বলৱান যুগল, আগমন কৰাঁ।
Mantra 4
नावेव नः पारयतं युगेव नभ्येव न उपधीव प्रधीव । श्वानेव नो अरिषण्या तनूनां खृगलेव विस्रसः पातमस्मान् ॥
নাওৰ দৰে আমাক পাৰ কৰাই দিয়া; যুঁৱৰ দৰে আমাক একেলগে ধৰি ৰাখা; নাভিৰ দৰে আমাক কেন্দ্ৰত স্থিৰ ৰাখা; আধাৰৰ দৰে আমাক ধাৰণ কৰা। সজাগ কুকুৰৰ দৰে আমাৰ দেহসমূহ ৰক্ষা কৰা; নিশ্চিত-পদচাৰী জন্তুৰ দৰে পিছলি পৰাৰ পৰা আমাক বচাই ৰক্ষা কৰা।
Mantra 5
वातेवाजुर्या नद्येव रीतिरक्षी इव चक्षुषा यातमर्वाक् । हस्ताविव तन्वे शम्भविष्ठा पादेव नो नयतं वस्यो अच्छ ॥
বায়ুৰ দৰে দ্ৰুত, নদীৰ সোঁতৰ দৰে প্ৰবাহমান হৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহা; দুটা চকুৰ দৃষ্টিৰ দৰে দৰ্শনসহ আমাৰ ফালে আহা। দুটা হাতৰ দৰে আমাৰ দেহলৈ অতি মঙ্গলময় হওঁক; দুটা পাৱৰ দৰে আমাক উত্তম, অধিক দীপ্তিময় কল্যাণৰ দিশে লৈ যোৱা।
Mantra 6
ओष्ठाविव मध्वास्ने वदन्ता स्तनाविव पिप्यतं जीवसे नः । नासेव नस्तन्वो रक्षितारा कर्णाविव सुश्रुता भूतमस्मे ॥
মুখত মধুৰে কথা কোৱা দুটা ওঁঠৰ দৰে, আমাৰ বাবে মধুৰ বাক্য হওঁক; দুটা স্তনৰ দৰে, আমাৰ জীৱনৰ বাবে পোষণ দিয়া। দুটা নাসাৰ দৰে, আমাৰ দেহধাৰী স্বভাৱৰ ৰক্ষক হওঁক; দুটা কাণৰ দৰে, আমাৰ বাবে সু-শ্ৰোতা হওঁক—সত্য শ্ৰৱণ গ্ৰহণ আৰু দান কৰা।
Mantra 7
हस्तेव शक्तिमभि संददी नः क्षामेव नः समजतं रजांसि । इमा गिरो अश्विना युष्मयन्तीः क्ष्णोत्रेणेव स्वधितिं सं शिशीतम् ॥
হাতৰ দৰে আমাৰ ভিতৰত শক্তি স্থাপন কৰা; দৃঢ় ভূমিৰ দৰে আমাৰ পৰিসৰসমূহ সুশৃঙ্খল কৰি দিয়া। হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোকৰ প্ৰতি আকুল এই বাণীবোৰ—শান-পাথৰে কুঠাৰ শান দিয়া দৰে, একেলগে তীক্ষ্ণ কৰি দিয়া।
Mantra 8
एतानि वामश्विना वर्धनानि ब्रह्म स्तोमं गृत्समदासो अक्रन् । तानि नरा जुजुषाणोप यातं बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, এইসমূহ তোমালোকৰ বর্ধনকাৰী নিবেদন—গৃত্সমদ ঋষিসকলে গঢ়ি তোলা এই ব্ৰহ্ম (প্ৰেৰিত বাণী) আৰু স্তোম (স্তৱ)। হে নরদ্বয়, ইহা সন্তোষে গ্ৰহণ কৰি ওচৰলৈ আহাঁ; সু-বীৰ (শক্তিমান, দীপ্তিমান সন্তানসমৃদ্ধ) হৈ আমি বিদথত বৃহৎ বাণী উচ্চাৰণ কৰোঁ।
The Aśvins are twin divine helpers—swift riders associated with dawn—praised as healers, rescuers, and guides who quickly respond to human prayers and offerings.
It asks them to come quickly, see clearly, bring bodily well-being and auspiciousness, and lead the worshipper toward “vasyaḥ”—the better, brighter good.
Because the twins act as a coordinated pair: like two eyes they bring clear perception, like two hands they support and heal the body, and like two feet they guide forward on a safe and beneficial path.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.