Sukta 116
Sukta 10.116
Indra (with Soma as offering-power)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତତ୍କାଳ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ସେ ସୋମ ପାନ କରି ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ବୃତ୍ର-ସଦୃଶ ପ୍ରତିରୋଧ ଭଳି ବାଧାକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଉପାସକମାନଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧିକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ। ଏଥିରେ ଯୁଦ୍ଧମୟ ଚିତ୍ରଣ—ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାୟାବୀ/ଟୋଣା-ଟୁଣି କରୁଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କାଟି ନିମ୍ନ କରିବା—ସହ ଏକ ଯଜ୍ଞୀୟ-କାବ୍ୟିକ କ୍ରିୟା ମିଶିଛି: ଋଷିଙ୍କ ବାଣୀ ନୌକା ପରି ଛାଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ସମ୍ପଦ, ମାର୍ଗ-ଖୋଲା, ଓ ନିରାପଦ ପାରାପାର ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ବହନ କରେ।
Mantras
Mantra 1
पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वृत्राय हन्तवे शविष्ठ । पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्तृपदिन्द्रा वृषस्व ॥
ମହତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତି) ପାଇଁ ସୋମ ପିଅ; ବୃତ୍ରହନନ ପାଇଁ ପିଅ, ହେ ଅତିଶବିଷ୍ଠ (ଅତିପ୍ରଚଣ୍ଡ)। ରାୟୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ଏବଂ ହୂୟମାନ (ଆହ୍ୱାନିତ) ହେବାବେଳେ ଶବସ୍ (ବଳ) ପାଇଁ ପିଅ; ମଧୁ ପିଅ—ତୃପ୍ତ ହେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ଆମ ଭିତରେ ତୁମ ବିଜୟୀ ପରାକ୍ରମ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
Mantra 2
अस्य पिब क्षुमतः प्रस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमा सुतस्य । स्वस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवते सौभगाय ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି କ୍ଷୁମତ୍—ରସସମୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରସ୍ଥିତ—ସୋମକୁ ପାନ କର; ସୁତ ହୋଇଥିବା ଆନନ୍ଦମୟ ସୋମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ ପିଅ। ହେ ସ୍ୱସ୍ତିଦା, ମନରେ ମଦରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେ; ଆମ ପ୍ରତି ଅନ୍ତର୍ମୁଖ ହୋଇ ଫେରି, ଦୀପ୍ତିମୟ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆତ୍ମସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଆସ।
Mantra 3
ममत्तु त्वा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयते पार्थिवेषु । ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येन निरिणासि शत्रून् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ସୋମ ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁ; ପାର୍ଥିବ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂୟତେ—ପିଡ଼ି ସୁତ ହୁଏ—ସେ ସୋମ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁ। ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ବରିବସ୍—ବିଶାଳ ଅବକାଶ—କରିଥିଲ, ସେ ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନିରିଣାସି—ତାଡ଼ି ହଂକାଇ ଦିଅ—ସେ ତୁମକୁ ମତ୍ତ କରୁ।
Mantra 4
आ द्विबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वृषा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः । गव्या सुतस्य प्रभृतस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वृषस्व ॥
ଦ୍ୱିବର୍ହା—ଦ୍ୱିଗୁଣ ମହିମାବାନ—ଅମୀନ, ଅଡ଼ିଗ ବୃଷ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଦୁଇ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱ ସହ, ସର୍ବତ୍ର ପରିଷିକ୍ତ ଅନ୍ଧଃ—ସୋମରସ—ପାଖକୁ ଆସୁ। ଗବ୍ୟ—ଗୋଜନ୍ୟ—ମଧୁରତାଯୁକ୍ତ, ସୁତ ଓ ପ୍ରଭୃତ (ଅର୍ପିତ) ସୋମମଧୁରେ, ହେ ଅରୁଶହା—ରୁଦ୍ଧ/ଲାଲ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା-ଶକ୍ତିର ସଂହାରକ—ଏକାଥରେ ସମସ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ଜୟ କରି, ବଳରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ।
Mantra 5
नि तिग्मानि भ्राशयन्भ्राश्यान्यव स्थिरा तनुहि यातुजूनाम् । उग्राय ते सहो बलं ददामि प्रतीत्या शत्रून्विगदेषु वृश्च ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଓ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନକୁ ପତିତ କର; ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କ (ମାୟାବୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କ) ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ବଳକୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ପକା। ହେ ଉଗ୍ର, ତୋତେ ମୁଁ ସହସ ଓ ବଳ ଦେଉଛି; ଆଗେଇ ଯାଇ, ଗଠି ଓ ଜଟିଳ ବନ୍ଧନମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କାଟି ଫେଲ।
Mantra 7
इदं हविर्मघवन्तुभ्यं रातं प्रति सम्राळहृणानो गृभाय । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यं पक्वोऽद्धीन्द्र पिब च प्रस्थितस्य ॥
ହେ ମଘବନ, ଏହି ହବି ତୋ ପାଇଁ ଦତ୍ତ; ହେ ସମ୍ରାଟ, ଅନାକାଙ୍କ୍ଷା ବିନା ଗ୍ରହଣ କରି, ହାତରେ ଧର। ହେ ମଘବନ, ତୋ ପାଇଁ ସୋମ ପିଷିତ; ତୋ ପାଇଁ ସେ ପକ୍ୱ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯାହା ପ୍ରସ୍ଥିତ, ତାହାରୁ ଭୋଜନ କର ଓ ପାନ ମଧ୍ୟ କର।
Mantra 8
अद्धीदिन्द्र प्रस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोत सोमम् । प्रयस्वन्तः प्रति हर्यामसि त्वा सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରସ୍ଥିତ ଏହି ହବିମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଜନ କର; ପଚୁଥିବା ଓ ପକୁଥିବା ସୋମକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମ ଆଗେଇ ଧାଉଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ତୋତେ ଡାକୁଛୁ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛୁ; ଯଜମାନଙ୍କ କାମନାମାନେ ସତ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ—ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ସତ୍ୟରେ ପୂରଣ ହେଉ।
Mantra 9
प्रेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव प्रेरयं नावमर्कैः । अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यं धनदा उद्भिदश्च ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ମୋର ବାଣୀକୁ ସୁବଚସ୍ୟ, ଶୁଭ ଗତିରେ ପ୍ରେରଣ କରେ; ମୋର ଋକ୍-ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ସିନ୍ଧୁ ଉପରେ ନାଉ ପରି ଚାଲାଏ। ଯେ ଦେବମାନେ ଆମ ଚାରିପାଖେ ପ୍ରବାହ ପରି ପରି-ଚରନ୍ତି—ଧନଦାତା ଓ ବନ୍ଦ ସ୍ଥାନକୁ ଉଦ୍ଭିଦ କରୁଥିବା—ସେମାନେ ଆମ ହିତ ପାଇଁ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହେଉନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
It asks Indra to drink Soma, grow in power, destroy obstructing forces like Vṛtra, and protect the worshippers by granting strength and prosperity.
Soma is treated as the offering that energizes and enlarges Indra’s might; by ‘drinking’ it, Indra becomes able to break obstacles and secure victory and wealth.
It is a vivid way to say that hostile powers—outer enemies or inner confusions—bind and trap us; Indra is invoked to sever those bindings at their points of connection so the obstruction collapses.
Ask anything about Sukta 116 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
