
Sukta 10.116
Indra (with Soma as offering-power)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੁਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜੇਤੂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਰੁਕਾਵਟੀ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ—ਵੈਰੀ, ਜਾਦੂਈ/ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਡਾਹੁਣਾ—ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯਜ੍ਞ-ਕਾਵ੍ਯਾਤਮਕ ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈ: ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸਤੁਤੀ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਧਨ, ਰਾਹ ਖੁਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 1
पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वृत्राय हन्तवे शविष्ठ । पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्तृपदिन्द्रा वृषस्व ॥
ਵੱਡੀ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਇੰਦ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਲਈ ਸੋਮ ਪੀ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹਨਨ ਲਈ ਪੀ, ਹੇ ਅਤਿ-ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ (ਅਤਿ-ਪ੍ਰਚੰਡ)। ਰਾਯੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ ਅਤੇ ਹੂਯਮਾਨ (ਆਹਵਾਨਿਤ) ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਲਈ ਪੀ; ਮਧੁ ਪੀ—ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰਾ ਜਿੱਤਵਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਧੇ।
Mantra 2
अस्य पिब क्षुमतः प्रस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमा सुतस्य । स्वस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवते सौभगाय ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਖ਼ੁਮਤ—ਰਸ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤ—ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ; ਸੁਤ ਕੀਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਸੋਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਿੱਸਾ ਪੀ। ਹੇ ਸਵਸ੍ਤਿਦਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਮਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਰਮ ਜਾ; ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਅੰਦਰੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਲਈ ਆ।
Mantra 3
ममत्तु त्वा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयते पार्थिवेषु । ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येन निरिणासि शत्रून् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੋਮ ਤੈਨੂੰ ਮੱਤ ਕਰੇ; ਜੋ ਸੋਮ ਪਾਰਥਿਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਯਤੇ—ਦਬਾ ਕੇ ਸੁਤ ਹੁੰਦਾ—ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮੱਤ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਰਿਵਸ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ/ਅਵਕਾਸ—ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮੱਤ ਕਰੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਿਣਾਸਿ—ਭਜਾ ਕੇ ਕੱਢਦਾ—ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮੱਤ ਕਰੇ।
Mantra 4
आ द्विबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वृषा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः । गव्या सुतस्य प्रभृतस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वृषस्व ॥
ਦ੍ਵਿਬਰ੍ਹਾ—ਦੁੱਗਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ—ਅਮੀਨ, ਅਡੋਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰਿ (ਤਾਂਬੇ-ਰੰਗ) ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੌਫੇਰੇ ਪਰਿਸ਼ਿਕਤ ਅੰਧਃ—ਸੋਮ-ਰਸ—ਵੱਲ ਆਵੇ। ਗਵ੍ਯ—ਗੋ-ਜਨ੍ਯ—ਮਿਠਾਸ ਵਾਲੇ, ਸੁਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭ੍ਰਿਤ (ਅਰਪਿਤ) ਸੋਮ-ਮਧੁ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਰੁਸ਼ਹਾ—ਲਾਲ/ਰੁਦ੍ਰ ਅਵਿਵਸਥਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ—ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧ।
Mantra 5
नि तिग्मानि भ्राशयन्भ्राश्यान्यव स्थिरा तनुहि यातुजूनाम् । उग्राय ते सहो बलं ददामि प्रतीत्या शत्रून्विगदेषु वृश्च ॥
ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ; ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ (ਜਾਦੂਈ ਹਮਲਾਵਰਾਂ) ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਟਿਕੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਹ ਦੇ। ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹਸ ਅਤੇ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ, ਗੰਢਾਂ ਅਤੇ ਜਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸੁੱਟ।
Mantra 7
इदं हविर्मघवन्तुभ्यं रातं प्रति सम्राळहृणानो गृभाय । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यं पक्वोऽद्धीन्द्र पिब च प्रस्थितस्य ॥
ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਹ ਹਵਿ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਸਮਰਾਟ, ਬਿਨਾ ਇਨਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲੈ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ ਪੀੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਪੱਕਿਆ ਹੈ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਅਤੇ ਪੀ ਵੀ।
Mantra 8
अद्धीदिन्द्र प्रस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोत सोमम् । प्रयस्वन्तः प्रति हर्यामसि त्वा सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਇਹ ਹਵਿ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰ; ਜੋ ਸੋਮ ਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਪੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਰਸ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਾਂ; ਯਜਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸੱਚ ਹੋਣ—ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਕਾਂਖਾਵਾਂ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
Mantra 9
प्रेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव प्रेरयं नावमर्कैः । अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यं धनदा उद्भिदश्च ॥
ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੱਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਵਚਸ੍ਯ, ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਚਾਵਾਂ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਉੱਤੇ ਨਾਵ ਵਾਂਗ ਚਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਦੇਵ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਪਰਿ-ਚਰਦੇ ਹਨ—ਧਨ-ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦਭੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ।
It asks Indra to drink Soma, grow in power, destroy obstructing forces like Vṛtra, and protect the worshippers by granting strength and prosperity.
Soma is treated as the offering that energizes and enlarges Indra’s might; by ‘drinking’ it, Indra becomes able to break obstacles and secure victory and wealth.
It is a vivid way to say that hostile powers—outer enemies or inner confusions—bind and trap us; Indra is invoked to sever those bindings at their points of connection so the obstruction collapses.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.