Rig Veda 10.116.8: Mandala 10, Sukta 116, Mantra 8

Sukta 10.116

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.116; verification required verse-by-verse)

Samhita Patha (Devanagari)

अद्धीदिन्द्र प्रस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोत सोमम् । प्रयस्वन्तः प्रति हर्यामसि त्वा सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.116.8

Transliteration

addhīd índra prá-sthitā imā havī́ṃṣi cánaḥ dadhiṣva pacatóta sómam | práyasvantaḥ práti haryāmasi tvā satyā́ḥ santu yájamānasya kā́māḥ ||

Translation

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରସ୍ଥିତ ଏହି ହବିମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଜନ କର; ପଚୁଥିବା ଓ ପକୁଥିବା ସୋମକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମ ଆଗେଇ ଧାଉଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ତୋତେ ଡାକୁଛୁ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛୁ; ଯଜମାନଙ୍କ କାମନାମାନେ ସତ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ—ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ସତ୍ୟରେ ପୂରଣ ହେଉ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अद्धि: eat!
• अद्धि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अद् (भक्षणे)

• ईत्: indeed, just
• ईत्: (सम्बन्धक/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इ (गत्यर्थे) / इति-निपातसदृशः वैदिकः अव्ययप्रयोगः

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिकम्)

• प्रस्थिते: O set-forth/ready-to-depart (one)
• प्रस्थिते: सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्र-स्था (गत्यर्थे) → प्रस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)

• इमा: these
• इमा: कर्म (हवींषि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• हवींषि: oblations
• हवींषि: कर्म
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिकम्)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (अस्माकम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• दधिष्व: place/accept for yourself
• दधिष्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धारणे/निधाने) → दधि- (लोट्-आत्मनेपद)

• पचतः: (you) two cook / are cooking
• पचतः: कर्तृ (यजमान-पक्षः ‘we two’)
• Type: Verb
• Root: पच् (पाके)

• उत: and also
• उत: (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिकम्)

• प्रयस्वन्तः: possessing refreshment/strength
• प्रयस्वन्तः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्रयस्-वत् (प्रातिपदिकम्; ‘प्रयस्’ = refreshment/strength, -वत् = possessing)

• प्रति: towards, in return
• प्रति: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• हर्यामसि: we call/invite (you)
• हर्यामसि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (हरणे) → हर्य (इच्छा/आह्वानार्थक-धात्वादेशः वैदिकः) / हर्य्

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सत्याः: true, fulfilled
• सत्याः: कर्तृ-विशेषण (कामाः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिकम्)

• सन्तु: let (them) be
• सन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (सत्तायाम्)

• यजमानस्य: of the sacrificer
• यजमानस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिकम्; यज् + शानच्)

• कामाः: desires, wishes
• कामाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिकम्)