Adhyaya 46

Verse 1

नारद उवाच । बहूदकस्य कुंडस्य तीरस्थं लिंगमुत्तमम् । कपिलेश्वरमभ्यर्च्य नंदभद्रस्ततः सुधी

နာရဒက ပြောသည်— ဘဟူဒက ကုဏ္ဍ၏ ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသော ကပိလေရှွရ လင်္ဂအမြတ်ကို ပူဇော်ကာ၊ ပညာရှိ နန္ဒဘဒ္ဒရသည် ထို့နောက် (ရှေ့သို့ ဆက်လက်သွားလေ၏)။

Verse 2

प्रणम्य चाग्रतस्तस्थौ प्रबद्धकरसंपुटः । संसारचरितैः किंचिद्द्रुःखी गाथां व्यगायत

ဦးချကန်တော့ပြီးနောက်၊ လက်အုပ်ချီ၍ (ဘုရားရှင်) ရှေ့တွင် ရပ်နေ하였다။ လောကသံသရာ၏ အပြုအမူများကြောင့် အနည်းငယ် စိတ်နာကျင်ကာ၊ တောင်းပန်ဆုတောင်းသံ ဂါထာတစ်ပုဒ်ကို သီဆို하였다။

Verse 3

स्रष्टारमस्य जगतश्चेत्पश्यामि सदाशिवम् । नानापृच्छाभिरथ तं कुर्यां नाथं विलज्जितम्

ဤလောကကို ဖန်ဆင်းသူ စဒါရှီဝကို ငါမြင်တွေ့နိုင်လျှင်၊ မေးခွန်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မေးမြန်းကာ ထိုနာထ် (အရှင်) ကိုပင် အရှက်ရစေမိလိမ့်မည်။

Verse 4

अपूर्यमाणं तव किं जगत्संसृजनं विना । निरीह बहुधा यत्ते सृष्टं भार्गववज्जगत्

သင်၏လောကသည် မည်သည့်အခါမျှ မလျော့မနည်း ပြည့်စုံနေသော်၊ လောကကို မဖန်ဆင်းလျှင် မဖြစ်မနေလိုအပ်ချက် အဘယ်ရှိသနည်း။ အလိုဆန္ဒကင်းသောအရှင်၊ အဘယ်ကြောင့် လောကကို အမျိုးမျိုးသောပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် ဖန်ဆင်းတော်မူသနည်း—ဘားဂဝ၏ဖန်ဆင်းမှုကဲ့သို့။

Verse 5

सचेतनेन शुद्धेन रागादिरहितेन च । अथ कस्मादात्मसदृशं न सृष्टं निर्मितं जडम्

သင်သည် အသိဉာဏ်ရှိ၍ သန့်ရှင်းကာ ရာဂာစသည့် ကိလေသာကင်းလွတ်တော်မူ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သင်နှင့်တူသောအရာကို မဖန်ဆင်းဘဲ အဘယ်ကြောင့်နည်း။ အဘယ်ကြောင့် ဤအာရုံမရှိသော (အသိမရှိသော) လောကကို ဖန်တီးတော်မူသနည်း။

Verse 6

निर्वैरेण समेनाथ सुखदुःखभवाभवैः । ब्रह्मादिकीटपर्यन्तं किमेव क्लिश्यते जगत्

အရှင်၊ သင်သည် ရန်မရှိသူ၊ အားလုံးအပေါ် တန်းတူသောသူဖြစ်၏။ သို့သော် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခ၊ မွေးဖွားခြင်းနှင့် မမွေးဖွားခြင်းတို့ကြောင့် ဘာကြောင့် လောကသည် ဗြဟ္မာမှ စ၍ အငယ်ဆုံးပိုးမွှားအထိ ဆင်းရဲကျပ်တည်းနေရသနည်း။

Verse 7

कांश्चित्स्वर्गेथ नरके पातयंस्त्वं सदाशिव । किं फलं समवाप्नोषि किमेवं कुरुषे वद

အို စဒါရှီဝ၊ အချို့ကို ကောင်းကင်ဘုံသို့၊ အချို့ကို နရကသို့ ချတော်မူ၏။ သင်သည် အဘယ်အကျိုးကို ရရှိသနည်း။ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြုတော်မူသနည်း၊ ပြောပြတော်မူပါ။

Verse 8

इष्टैः पुत्रादिभिर्नाथ वियुक्ता मानवा ह्यमी । क्रंदंति करुणासार किं घृणापि भवेन्न ते

အရှင်—ကရုဏာ၏အနှစ်သာရတော်—ဤလူတို့သည် သားသမီးနှင့် ဆွေမျိုးချစ်သူတို့မှ ခွဲခွာရ၍ ဒုက္ခထဲတွင် ငိုကြွေးနေကြ၏။ သင်၌ သနားကြင်နာမှု၏ မီးစက်တစ်စက်တောင် မပေါ်ထွန်းနိုင်သလော။

Verse 9

अतीव नोचितं सर्वमेतदीश्वर सर्वथा । यत्ते भक्ताः समं पापैर्मज्जंते दुःखसागरे

အို ဣရှ္ဝရ၊ ဤအရာသည် အလွန်မသင့်လျော်ပါ—သင်၏ ဘက္တများသည် အပြစ်သားများနှင့်အတူ ဒုက္ခပင်လယ်ထဲသို့ နစ်မြုပ်ရခြင်း။

Verse 10

एवंविधेन संसारचारित्रेण विमोहिताः । स्थानां तरं न यास्यामि भोक्ष्ये पास्यामि नोदकम्

ဤသို့သော လောကသံသရာ၏ အပြုအမူကြောင့် စိတ်မောဟဖြစ်၍၊ ငါသည် အခြားနေရာသို့ မသွားတော့; အစာမစား၊ ရေမသောက်တော့။

Verse 11

मरणांतमेव यास्यामि स्थास्ये संचिंतयन्नदः । स एवं विमृशन्नेव नंदभद्रः स्वयं स्थितः

«သေခြင်းအဆုံးတိုင်အောင်သာ ငါသွားမည်; ငါဤနေရာတွင်ပင် နေမည်» ဟု ထိုသို့စဉ်းစား၏။ ထိုသို့ ဆင်ခြင်လျက် နန္ဒဘဒ္ဒရသည် တစ်ယောက်တည်း ထိုနေရာ၌ ရပ်နေ၏။

Verse 12

ततश्चतुर्थे दिवसे बहूकतटे शुभे । कश्चिद्बालः सप्तवर्षः पीडापीडित आययौ

ထို့နောက် စတုတ္ထနေ့တွင်၊ ဘဟူကာ၏ မင်္ဂလာကမ်းပါး၌၊ အသက်ခုနှစ်နှစ်ရှိသော ကလေးတစ်ယောက်သည် ပြင်းထန်သော ဝေဒနာကြောင့် နာကျင်လျက် ရောက်လာ၏။

Verse 13

कृशोतीव गलत्कुष्ठी प्रमुह्यंश्च पदेपेद । नंदभद्रमुवाचेदं कृच्छ्रात्संस्तभ्य बालकः

ထိုကလေးသည် အလွန်ပိန်လှီ၍ ကုဋ္ဌရောဂါ ပုပ်ပွနေကာ ခြေလှမ်းတိုင်း မူးလဲလုနီးပါးဖြစ်၏။ အလွန်ခက်ခဲစွာ ကိုယ်ကို ထိန်းကာ နန္ဒဘဒ္ဒရအား ဤစကားများကို ပြော၏။

Verse 14

अहो सुरूपसर्वांग कस्माद्दुःखी भवानपि । ततोस्य कारणं सर्वं व्याचष्ट नंदभद्रकः

«အဟို! ကိုယ်အင်္ဂါအလှပြည့်စုံသူရေ—ဘာကြောင့် သင်လည်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်နေရသနည်း?» ထို့နောက် နန္ဒဘဒ္ဒရက မိမိဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ရှင်းပြ하였다။

Verse 15

श्रुत्वा तत्कारणं सर्वं बालो दीनमना ब्रवीत् । अहो हा कष्टमत्युग्रं बुधानां यदबुद्धिता

အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ကြားသိပြီးနောက် ကလေးသည် စိတ်နှလုံးလေးလံကာ ပြောသည်—«အလား! အလွန်ကြမ်းတမ်းသော နာကျင်မှုပါပဲ၊ ပညာရှိတောင် မိုက်မဲမှုထဲ ကျရောက်နိုင်သည်!»

Verse 16

संपूर्णोद्रियगात्रा यन्मर्तुमिच्छंति वै वृथा । मुहूर्ताद्ध्यत्र खट्वांगो मोक्षमार्गमुपागतः

အာရုံများနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ ပြည့်စုံနေသော်လည်း လူတို့သည် အလကား သေချင်ကြသည်။ အကြောင်းမူ—ဤနေရာ၌ ခဋ္ဝာင်္ဂ သည် ခဏလေးအတွင်း မောက္ခလမ်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Verse 17

तदहो भारतं खंडं सत्यायुषि त्यजेद्धि कः । अहमेव दृढो मन्ये पितृभ्यां यो विवर्जितः

အဟို! ထို့ကြောင့်—အသက်တကယ်ကျန်နေသေးစဉ် ဘာရတဒေသကို ဘယ်သူ စွန့်ခွာမည်နည်း။ မိဘနှစ်ပါးကင်းလွတ်သော ငါတစ်ယောက်တည်းသာ တည်ကြည်သူဟု ငါထင်သည်။

Verse 18

अशक्तश्चलितुं वापि मर्तुमिच्छामि नापि च । सर्वे लाभाः सातिमाना इति सत्या बतश्रुतिः

«လှုပ်ရှားသွားလာရန်တောင် အင်အားမရှိ၊ သေချင်လည်း မဟုတ်။ အလား—ရှေးဟောင်းဆိုရိုးစကားသည် မှန်လှ၏၊ အကျိုးအမြတ်တိုင်းတွင် မာနနှင့် နာကျင်မှု၏ ဘေးထုပ် ပါလာတတ်သည်»။

Verse 19

संतोषोऽप्युचितस्तुभ्यं देहं यस्य दृढं त्विदम् । शरीरं नीरुजं चेन्मे भवेदपि कथंचन

သင်၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ခိုင်မာတည်ငြိမ်သောကြောင့် စိတ်ကျေနပ်ခြင်းသည် သင့်အတွက် သင့်လျော်၏။ တစ်နည်းနည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ကိုယ်ခန္ဓာလည်း ရောဂါကင်းစင်လာပါစေ။

Verse 20

क्षणेक्षणे च तत्कुर्यां भुज्यते यद्युगेयुगे । इंद्रियाणि वशे यस्य शरीरं च दृढं भवेत्

အခဏတိုင်း အခဏတိုင်း၊ ယုဂ်တိုင်း ယုဂ်တိုင်း ခံစားနိုင်စေမည့် အရာကို ကျွန်ုပ်လုပ်မည်—အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာလည်း ခိုင်မာလာပါက။

Verse 21

सोऽप्यन्यदिच्छते चेच्च कोऽन्यस्तस्मादचेतनः । शोकस्थानसहस्राणि हर्षस्थानशतानि च

ထိုသို့သောသူတစ်ဦးကပင် အခြားအရာကို ထပ်မံလိုချင်သေးလျှင်၊ သူထက် မသိမသာသူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။ ဝမ်းနည်းရာအခွင့်အလမ်းသည် ထောင်ချီရှိသော်လည်း ပျော်ရွှင်ရာအခွင့်အလမ်းသည် ရာချီသာရှိ၏။

Verse 22

दिवसे दिवसे मूढमावशंति न पंडितम् । न हि ज्ञानविरुद्धेषु बह्वबपायेषु कर्मसु

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဘေးအန္တရာယ်တို့သည် မိုက်မဲသူကိုသာ အနိုင်ယူတတ်ပြီး ပညာရှိကို မအနိုင်ယူနိုင်—အကြောင်းမူကား ပညာရှိတို့သည် ဉာဏ်နှင့် ဆန့်ကျင်၍ အန္တရာယ်များစွာပါသော အလုပ်များကို မလုပ်ကြသဖြင့် ဖြစ်၏။

Verse 23

मूलघातिषु सज्जंते बुद्धिमंतो भवद्विधाः । अष्टांगां बुद्धिमाहुर्यां सर्वाश्रेयोविघातिनीम

ပညာရှိတို့—သင်ကဲ့သို့သောသူများ—သည် ဒုက္ခ၏ အမြစ်ကို ထိုးခွဲဖျက်ဆီးရန် အားထုတ်ကြ၏။ အကျိုးကောင်းအလုံးစုံကို ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သော အဋ္ဌာင်္ဂ ဉာဏ်ခွဲခြားမှုကို သူတို့ဆိုကြ၏။

Verse 24

श्रुतिस्मृत्यविरुद्धा सा बुद्धिस्त्वय्यस्ति निर्मला । अथ कृच्छ्रेषु दुर्गेषु व्यापत्सु स्वजनस्य च

သင်၌ ရှုတိနှင့် စမృతိတို့နှင့် မဆန့်ကျင်သော သန့်ရှင်းသည့် ဉာဏ်ပညာရှိ၏။ ထိုဉာဏ်သည် ခက်ခဲမှုများ၊ အန္တရာယ်ကြီးသောအခြေအနေများနှင့် မိမိအမျိုးအနွယ်အပေါ်ကျရောက်သော ဘေးအန္တရာယ်များအတွင်း၌ပင် တည်ကြည်နေ၏။

Verse 25

शारीरमानसैर्दुःखैर्न सीदंति भवद्विधाः । नाप्राप्यमभिवांछंति नष्टं नेच्छंति शोचितुम्

သင်ကဲ့သို့သူတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်၏ဒုက္ခကြောင့် မကျဆင်းကြ။ မရနိုင်သောအရာကို မလိုလားတောင့်တကြ၊ ပျောက်ဆုံးသွားသောအရာကိုလည်း ဝမ်းနည်းရန် မရွေးချယ်ကြ။

Verse 26

आपत्सु च न मुह्यंति नराः पंडितबुद्धयः । मनोदेहसमुत्थाभ्यां दुःखाब्यामर्पितं जगत्

ဘေးအန္တရာယ်များအတွင်း၌ ပညာရှိဉာဏ်ရှိသောသူတို့ မလှုပ်ရှားမောဟမဖြစ်ကြ။ လောကသည် ဒုက္ခနှစ်မျိုးကြောင့် ထိခိုက်နေသည်—စိတ်မှပေါ်လာသောဒုက္ခနှင့် ကိုယ်မှပေါ်လာသောဒုက္ခ။

Verse 27

तयोर्व्याससमासाभ्यां शमोपायमिमं श्रृणु । व्याधेरनिष्टसंस्पर्शाच्छ्रमादिष्टविसर्जनात्

ထိုဒုက္ခနှစ်မျိုးကို သက်သာစေသောနည်းကို အကျယ်နှင့် အကျဉ်း နှစ်မျိုးဖြင့် ယခုနားထောင်လော့။ ရောဂါဖြစ်စေသော မကောင်းသည့် ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် အကြံပြုထားသကဲ့သို့ ပင်ပန်းမှုနှင့် အခြားအကြောင်းရင်းများကို စွန့်လွှတ်ခြင်းဖြစ်၏။

Verse 28

चतुर्भिः कारणैर्दुःखं शीरिरं मानसं च यत् । मानसं चाप्यप्रियस्य संयोगः प्रियवर्जनम्

ဒုက္ခသည် နှစ်မျိုးရှိသည်—ကိုယ်ဒုက္ခနှင့် စိတ်ဒုက္ခ—ထိုဒုက္ခတို့သည် အကြောင်းရင်းလေးပါးမှ ပေါ်လာသည်။ စိတ်ဒုက္ခသည် မနှစ်သက်သောအရာနှင့် တွေ့ဆုံရခြင်းနှင့် ချစ်မြတ်နိုးသောအရာမှ ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 29

द्विप्रकारं महाकष्टं द्वयोरेतदुदाहृतम् । मानसेन हि दुःखैन शरीरमुपतप्यते

ဤမဟာဒုက္ခသည် နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ကြေညာထားသည်။ စိတ်ဒုက္ခကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာတိုင်တိုင် ပူလောင်၍ ညှဉ်းဆဲခံရသည်။

Verse 30

अयःपिंडेन तप्तेन कुंभसंस्थमिवोदकम् । तदाशु प्रति काराच्च सततं च विवर्जनात्

အနီရောင်ပူလောင်သော သံတုံးကြောင့် အိုးအတွင်းရှိ ရေ ပူသကဲ့သို့၊ ကုထုံးကို ချက်ချင်းအသုံးချခြင်းနှင့် အကြောင်းရင်းကို အမြဲရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ သက်သာသည်။

Verse 31

व्याधेराधेश्च प्रशमः क्रियायोगद्वयेन तु । मानसं शमयेत्तस्माज्ज्ञानेनाग्निमिवांबुना

ရောဂါနှင့် အတွင်းဒုက္ခ၏ ငြိမ်းချမ်းခြင်းသည် လေ့ကျင့်မှုနှစ်မျိုးဖြင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေဖြင့် မီးကိုငြိမ်းသကဲ့သို့ ဉာဏ်ပညာဖြင့် စိတ်ကို သက်သာစေသင့်သည်။

Verse 32

प्रशांते मानसे ह्यस्य शारीरमुपशाम्ति । मनसो दुःखमूलं तु स्नेह इत्युपलभ्यते

သူ၏စိတ် ငြိမ်းချမ်းသွားသောအခါ ကိုယ်ခန္ဓာဒုက္ခလည်း သက်သာသွားသည်။ ထို့ပြင် စိတ်ဒုက္ခ၏ အမြစ်မှာ စွဲလမ်းမှု (sneha) ဖြစ်သည်ဟု သိမြင်ရသည်။

Verse 33

स्नेहाच्च सज्जनो नित्यं जन्तुर्दुःखमुपैति च । स्नेहमूलानि दुःखानि स्नेहजानि भायानि च

စွဲလမ်းမှုကြောင့် သာမန်ကောင်းမြတ်သူတောင် အမြဲတမ်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခသို့ ကျရောက်တတ်သည်။ ဒုက္ခတို့၏ အမြစ်မှာ စွဲလမ်းမှုဖြစ်ပြီး ကြောက်ရွံ့မှုတို့လည်း စွဲလမ်းမှုမှ ပေါက်ဖွားသည်။

Verse 34

शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात्प्रवर्तते

ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ ထို့အတူ ပင်ပန်းအားထုတ်ခြင်း—အရာအားလုံးသည် စွဲလမ်းမှုမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 35

स्नेहात्करणरागश्च प्रजज्ञे वैषयस्तथा । अश्रेयस्कावुभावतौ पूर्वस्तत्र गुरुः स्मृतः

စွဲလမ်းမှုမှ အာရုံခံအင်္ဂါတို့၏ ရောင်ခြယ်မှု (ကာရဏရာဂ) နှင့် အာရုံခံဆန္ဒ (ဝိသယ) တို့လည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုနှစ်ပါးလုံးသည် မကောင်းကျိုး၏ အကြောင်းရင်းများဖြစ်ပြီး၊ ဤအမှု၌ ပထမဖြစ်သော စွဲလမ်းမှုကို အဓိကလှုံ့ဆော်သူဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 36

त्यागी तस्मान्न दुःखी स्यान्नर्वैरो निरवग्रहः । अत्यागी जन्ममरणे प्राप्नोतीह पुनःपुनः

ထို့ကြောင့် စွန့်လွှတ်သူသည် ဝမ်းနည်းမနေတော့—ရန်ငြိုးကင်း၍ မဖက်တွယ်မကပ်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် မစွန့်လွှတ်သူသည် ဤလောက၌ မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကြုံတွေ့ရသည်။

Verse 37

तस्मात्स्नेहं न लिप्सेन मित्रेभ्यो धनसंचयात् । स्वशरीरसमुत्थं च ज्ञानेन विनिर्वतयेत्

ထို့ကြောင့် မိတ်ဆွေများကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ငွေကြေးဥစ္စာ စုဆောင်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ စွဲလမ်းမှုကို မလိုလားမတောင့်တသင့်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ပေါ်လာသော ချည်နှောင်မှုနှင့် ဒုက္ခတို့ကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဖယ်ရှားသင့်သည်။

Verse 38

ज्ञानान्वितेषु सिद्धेषु शास्त्रूज्ञेषु कृतात्मसु । न तेषु सज्जते स्नेहः पद्मपत्रेष्विवोदकम्

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ သာස්တရများကို ကျွမ်းကျင်ကာ၊ ကိုယ်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပြီးသော စိဒ္ဓများအပေါ်တွင် စွဲလမ်းမှု မကပ်တတ်—ကြာရွက်ပေါ်ရှိ ရေကဲ့သို့ လျှောကျသွားသည်။

Verse 39

रागाभिभूतः पुरुषः कामेन परिकृष्यते । इच्छा संजायते चास्य ततस्तृष्णा प्रवर्धते

ရဂါဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရသော လူသည် ကာမအားဖြင့် ဆွဲခေါ်ခံရ၏။ ထို့နောက် အိစ္ဆာ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထို့မှ တရ္ဏာ (ဆာလောင်လိုချင်မှု) သည် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာ၏။

Verse 40

तृष्णा हि सर्वपापिष्ठा नित्योद्वेगकरी मता । अधर्मबहुला चैव घोररूपानुबंधिनी

တရ္ဏာ (ဆာလောင်လိုချင်မှု) သည် အပြစ်အကုန်ထဲတွင် အပြစ်အဆိုးဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြပြီး အမြဲတမ်း စိတ်လှုပ်ရှားပူပန်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ၎င်းသည် အဓမ္မဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် အကျိုးဆက်များကို လိုက်ပါစေသည်။

Verse 41

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यतः । यासौ प्राणांतिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

လမ်းမှားသောသူတို့အတွက် စွန့်လွှတ်ရန် ခက်ခဲပြီး မအိုမင်းသည့်၊ အသက်ဆုံးစေသော ရောဂါတည်းဟူသော တရ္ဏာကို စွန့်လွှတ်လျှင် ချမ်းသာကို ရရှိ၏။

Verse 42

अनाद्यंता तु सा तृष्णा ह्यंतर्देहगता नृणाम् । विनाशयति संभूता लोहं लोहमलो यथा

ထိုတရ္ဏာသည် အစမရှိ အဆုံးမရှိဘဲ လူတို့၏ ကိုယ်အတွင်း၌ တည်ရှိ၏။ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့် တဖြည်းဖြည်း ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့ သံကို သံချေးစားသလို ဖျက်ဆီးတတ်၏။

Verse 43

यथैवैधः समुत्थेन वह्निना नाशमृच्छति । तथाऽकृतात्मा लोबेन स्वोत्पन्नेन विनश्यति

မီးဖိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော မီးသည် ထိုမီးဖိုင်းကိုပင် ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့၊ စိတ်ကို မသင့်တော်အောင် မထိန်းသိမ်းသောသူသည် ကိုယ်တွင်းမှ ပေါ်လာသော လောဘကြောင့် ပျက်စီးရ၏။

Verse 44

तस्माल्लोभो न कर्तव्यः शरीरे चात्मबंधुषु । प्राप्तेषु व न हृष्येत नाशो वापि न शोचयेत्

ထို့ကြောင့် လောဘကို မမွေးမြူသင့်၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိမိ၏အမျိုးအနွယ်တို့အပေါ်၌ပင် မဖြစ်စေသင့်။ ရရှိသော် မလွန်ကဲစွာ ဝမ်းမြောက်မနေ၊ ဆုံးရှုံးသော် မဝမ်းနည်းစေ။

Verse 45

नंदभद्र उवाच । अहो बाल न बालस्त्वं मतो मे त्वां नमाम्यहम् । त्वद्वाक्यैरतितृप्तोऽहं त्वां तु प्रक्ष्यामि किंचन

နန္ဒဘဒ္ရက ပြောသည်—“အို ကလေးရေ၊ သို့သော် ငါမြင်သလို သင်သည် ကလေးမဟုတ်။ ငါ သင့်အား ဦးချတော်မူ၏။ သင့်စကားတို့ကြောင့် ငါ အလွန်တရာ ကျေနပ်ပြည့်ဝပြီး၊ ထပ်မံ၍ အနည်းငယ် မေးလိုသည်”။

Verse 46

कामक्रोधावहंकारमिंद्रियाणि च मानवाः । निंदंति तत्र मे नित्यं विवक्षेयं प्रजायते

လူတို့သည် ကာမ(တဏ္ဟာ)၊ ဒေါသ၊ အဟင်္ကာရနှင့် အင်္ဒြိယတို့ကို အပြစ်တင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ငါ၌ ထိုအရာများနှင့်ပတ်သက်၍ အမြဲတမ်း ပြောလိုစိတ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 47

अहमेष ममेदं च कार्यमीदृशकस्त्वहम् । इत्यादि चात्मविज्ञानमहंकार इति स्मृतः

“ငါသည် ဤသို့ဖြစ်၏၊ ဤသည် ငါ၏အရာ၊ ဤကိစ္စကို လုပ်ရမည်၊ ငါသည် ဤသဘောသဘာဝရှိ၏” ဟူသည့် မိမိကိုယ်ကိုညွှန်းသော အသိအမြင်တို့ကို အဟင်္ကာရ (ahaṃkāra) ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 48

परिहार्यः य चेत्तं च विनोन्मत्तः प्रकीर्यते । कामोऽभिलाष इत्युक्तः सं चेत्पुंसा विवर्ज्यते

စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေပြီးနောက် စိတ်အာရုံကို မငြိမ်မသက် ပျံ့နှံ့စေသော စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ ထိုအရာကို ကာမ—လိုလားတောင့်တမှု (တဏ္ဟာ) ဟု ခေါ်ပြီး ကောင်းကျိုးကို ရှာသူသည် စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 49

कथं स्वर्गो मुमुक्षा वा साध्यते दृषदा यथा । क्रोधो वा यदि संत्याज्यस्ततः शत्रुक्षयः कथम्

ကောင်းကင်ဘုံ သို့မဟုတ် မောက္ခကိုလိုလားသော ဆန္ဒတောင်မှ ကျောက်တုံးတစ်လုံးနဲ့ လွယ်လွယ်ကူကူ ရနိုင်သလား။ ဒေါသကို အမှန်တကယ် စွန့်ပစ်ရမယ်ဆိုရင် ရန်သူတို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဘယ်လို ပြုလုပ်နိုင်မလဲ။

Verse 50

बाह्यानामांतराणां वा विना तं तृणवद्विदुः । इंद्रियाणि निगृह्यैव दुष्टानीति निपीडयेत्

အတွင်းသဘောတရားကို မအုပ်ချုပ်နိုင်လျှင် အပြင်အရာများနှင့် အတွင်းအရာများသည် မြက်ခြောက်ကဲ့သို့ တန်ဖိုးမဲ့ကြောင်း သိကြသည်။ ထို့ကြောင့် အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်ကာ မကောင်းသော (မထိန်းနိုင်သော အာရုံအင်အားများ) ကို ဖိနှိပ်သင့်သည်။

Verse 51

कथं स्याद्धर्मश्रवणं कथं वा जीवनं भवेत् । एतस्मिन्मे मनो विद्धंखिद्यतेऽज्ञानसंकटे

ဓမ္မကို နားထောင်ခြင်း ဘယ်လို ဖြစ်နိုင်မလဲ၊ အသက်ရှင်ခြင်းကလည်း ဘယ်လို ဆက်တည်နိုင်မလဲ။ ဤအရာ၌ ငါ့စိတ်သည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသကဲ့သို့ အဝိဇ္ဇာ၏ အန္တရာယ်တောထဲတွင် ပင်ပန်းနာကျင်နေသည်။

Verse 52

तथा कस्मादिदं सृष्टं जडं विश्वं चिदात्मना । एवं यद्बहुधा क्लेशः पीड्यते हा कुतस्त्विदम्

ထို့ပြင်—အသိဉာဏ်အတ္တမ (စိတ်သဘော) ကနေ ဘာကြောင့် ဒီအင်အားမဲ့သော ကမ္ဘာကြီးကို ဖန်ဆင်းခဲ့သလဲ။ အဘယ်ကြောင့် ဒုက္ခကို အမျိုးမျိုးသော ပုံစံများဖြင့် ဖိစီးခံရသနည်း—အို! ဒီအရာအားလုံး ဘယ်ကနေ ပေါ်လာသလဲ။

Verse 53

बाल उवाच । सम्यगेतद्यथा पृष्टं यत्र मुह्यंति जंतवः । श्रृण्वेकाग्रमना भूत्वा ज्ञातं द्वैपायनान्मया

ဗာလာက ပြောသည်။ သင်မေးမြန်းသည့်အရာသည် မှန်ကန်လှသည်—ဤအချက်ပေါ်တွင်ပင် သတ္တဝါတို့ မောဟဖြစ်ကြသည်။ စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စုစည်း၍ နားထောင်လော့; ငါသည် ဒွိုင်ပါယန (ဗျာသ) ထံမှ ဤအကြောင်းကို သိရှိခဲ့သည်။

Verse 54

प्रकृतिः पुरुषश्चैव अनादी श्रृणुमः पुरा । साधर्म्येणावतिष्ठेते सृष्टेः प्रागजरामरौ

ပရကృతిနှင့် ပုရုသတို့သည် အစမရှိသောအရာများဟု ရှေးကတည်းက ကြားသိခဲ့ရသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းမတိုင်မီ သူတို့သည် သဘောတူညီသောအခြေအနေ၌ အတူတကွ တည်ရှိ၍ အိုမင်းမသေ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 55

ततः कालस्वबावाभ्यां प्रेरिता प्रकृतिः पुरा । पुंसः संयोगमैच्छत्सा तदभावात्प्रकुप्यत

ထို့နောက် ရှေးကာလ၌ ကာလနှင့် ကိုယ်ပိုင်သဘာဝ၏ အားပေးမှုကြောင့် ပရကૃતિသည် ပုရုသနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းကို လိုလားတောင့်တ하였다။ ထိုပေါင်းစည်းမှု မရှိသဖြင့် သူမ စိတ်လှုပ်ရှား၍ ကမောက်ကမ ဖြစ်လာသည်။

Verse 56

ततस्तमोमयी सा च लीलया देववीक्षिता । राजसी समभूद्दूष्टा सात्त्विकी समजायत

ထို့နောက် တမောဂုဏ်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော သူမကို ဘုရားသခင်က လီလာဖြင့် မျက်စိတစ်ချက် လှမ်းကြည့်တော်မူ၏။ ထိုကြောင့် သူမသည် ရာဇသဂုဏ်ဖြစ်၍ လှုပ်ရှားကမောက်ကမ၊ အညစ်အကြေးပါလာကာ၊ ထို့ပြင် သတ္တဝဂုဏ်လည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 57

एवं त्रिगुणतां याता प्रकृतिर्देवदर्शनात् । तां समास्थाय परमस्त्रिमूर्तिः समजायत

ဤသို့ဖြင့် ပရကૃતિသည် ဘုရား၏ မြင်ကြည့်ခြင်း(မျက်စိတစ်ချက်)ကြောင့် တ్రိဂုဏ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုသူမကို အခြေခံ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး တြိမూర్తိ သည် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 58

तस्याः प्रोच्चारणार्थं च प्रवृत्तः स्वांशतस्ततः । असूयत महत्तत्त्वं त्रिगुणं तद्विदुर्बुधाः

ထို့နောက် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အংশမှ၊ သူမ၏ ထင်ရှားဖော်ပြမှုအတွက် စတင်လှုပ်ရှားတော်မူ၏။ ထိုမှ တြိဂုဏ်ပါဝင်သော မဟတ်တတ္တဝ (Mahat) ဟူသော သဘောတရား ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ပညာရှိတို့ ဆိုကြသည်။

Verse 59

अहंकार स्ततो जातः सत्त्वराजसतामसः । तमो रजस्त्वमापद्य रजः सत्त्वगुणं नयेत्

ထို့နောက် အဟံကာရ (အတ္တစိတ်) ပေါ်ထွန်းလာ၍ သတ္တဝ၊ ရဇ၊ တမ သုံးဂုဏ်၏ သဘောရှိသည်။ တမသည် ရဇသို့ လှည့်၍၊ ရဇသည် ထပ်မံ သတ္တဝဂုဏ်သို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 60

शुद्धसत्त्वे ततो मोक्षं प्रवदंति मनीषिणः । तमसो रजसस्त स्मात्संशुद्ध्यर्थं च सर्वशः

ပညာရှိတို့က သန့်စင်သော သတ္တဝမှ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် အပြည့်အဝ သန့်စင်ခြင်းအတွက် တမနှင့် ရဇကို နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ဖယ်ရှားသန့်စင်ရမည်။

Verse 61

जीवात्मसंज्ञान्स्वीयांशान्व्यभजत्परमेश्वरः । तावंतस्ते च क्षेत्र्ज्ञा देहा यावंत एव हि

ပရမေရှဝရသည် မိမိ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ‘ဇီဝာတ္မန်’ (တစ်ဦးချင်းဝိညာဉ်) ဟု ခေါ်သောအဖြစ် ခွဲဝေတော်မူ၏။ က్షೇತ್ರज्ञ (ခန္ဓာကွင်းကို သိသူ) ဝိညာဉ်များ မည်မျှရှိသနည်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာများလည်း ထိုမျှပင် ရှိ၏။

Verse 62

निःसरंति यथा लोहात्तप्तल्लिंगात्स्फुलिंगकाः । तन्मात्रभूतसर्गोयमहंकारात्तु तामसात्

အပူတက်နေသော သံတုံးမှ မီးစက်များ ပျံထွက်သကဲ့သို့၊ တန်မာထရများနှင့် မဟာဘူတများ၏ ထွက်ပေါ်မှုသည် တမသ အဟံကာရမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 63

इंद्रियाणां सात्त्विकाच्च त्रिगुणानि च तान्यपि । एतैः संसिद्धयंत्रेण सच्चिदानन्दवीक्षणात्

ထို့ပြင် သတ္တဝဘက်မှ အင်ဒြိယများ (သိမြင်ခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း၏ အင်္ဂါရပ်များ) ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုအင်ဒြိယတို့လည်း သုံးဂုဏ်အောက်တွင် လည်ပတ်ကြသည်။ ဤပြီးပြည့်စုံသော সাধနာ၏ ကိရိယာဖြင့် စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ (Sat–Cit–Ānanda) ကို မြင်သိခြင်းအားဖြင့် ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်သည်။

Verse 64

रजस्तमश्च शोध्यंते सत्त्वेनैव मुमुक्षुभिः । तस्मात्कामं च क्रोधं च इंद्रियाणां प्रवर्तनम्

မောက္ခကို ရှာဖွေသူတို့သည် ရဇသနှင့် တမသကို သတ္တဝဖြင့်သာ သန့်စင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အင်ဒြိယတို့ကို ကာမနှင့် ကရောဓသို့ လှုံ့ဆော်စေသော အားထုတ်မှုကို ထိန်းချုပ်၍ သန့်စင်ရမည်။

Verse 65

अहंकारं च संसेव्य सात्त्विकीं सिद्धिमश्नुते । राजसास्तामसाश्चैव त्याज्याः कामादयस्त्वमी

အဟံကာရကို သတ္တဝသဘောဖြင့် ပြုစုလေ့ကျင့်သူသည် သတ္တဝဆိုင်ရာ စိဒ္ဓိကို ရရှိသည်။ သို့သော် ကာမစသော ရဇသနှင့် တမသ အားထုတ်မှုတို့ကို စွန့်ပစ်ရမည်။

Verse 66

सात्त्विकाः सर्वदा सेव्याः संसारविजिगीषुभिः । गुणत्रयस्य वक्ष्यामि संक्षेपाल्लक्षणं तव

သံသရာကို အနိုင်ယူလိုသူတို့သည် သတ္တဝဖြစ်သမျှကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ပြုစုရမည်။ ယခု ဂုဏ်သုံးပါး၏ သတ်မှတ်လက္ခဏာကို သင့်အား အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားမည်။

Verse 67

सास्त्राभ्यासस्ततो ज्ञानं शौचमिंद्रियनिग्रहः । धर्मक्रियात्मचिंता च सात्त्विकं गुण लक्षणम्

သတ္တသင်္ခန်းများကို လေ့လာခြင်း၊ ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှု၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု၊ ဓမ္မကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် အတ္တမကို ဆင်ခြင်ခြင်း—ဤတို့သည် သတ္တဝဂုဏ်၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 68

अन्यायेन धनादानं तंद्री नास्तिक्यमेव च । क्रौर्यं च याचकाद्यं च तामसं गुणलक्षणम्

မတရားနည်းဖြင့် ငွေကြေးကို ပေးကမ်းခြင်း၊ ပျင်းရိထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ ဘာသာရေးကို မယုံကြည်မလေးစားခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းရက်စက်ခြင်းနှင့် တောင်းစားလေ့ရှိခြင်း စသည့်အရာများ—ဤတို့သည် တမသဂုဏ်၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 69

तस्माद्बुद्धिमुकैस्त्वतैः सात्त्विकैर्देवतां भजेत् । राजसैर्मानवत्वं च तामसैः स्थाणुयोनिता

ထို့ကြောင့် ဉာဏ်နိုးကြားမှုဖြင့် ဦးဆောင်သော သတ္တဝိက စိတ်သဘောထားတို့ဖြင့် ဒေဝတားကို ပူဇော်လျှင် ဒေဝဘဝကို ရောက်၏။ ရာဇသ စိတ်သဘောထားတို့ဖြင့် လူဘဝကို ရ၏။ တာမသ စိတ်သဘောထားတို့ဖြင့် မလှုပ်မရှား သတ္တဝါတို့၏ ယိုးနိသို့ ကျရောက်၏။

Verse 70

बुद्ध्याद्यैरेव मुक्तिः स्यादेतैरेव च यातना

ဤအရာတို့ပင်—ဉာဏ်မှ စ၍—မုတ်တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေါ်ထွန်း၏။ ထိုအရာတို့ပင်တည်းဟူ၍ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ညှဉ်းပန်းမှုလည်း ပေါ်ထွန်း၏။

Verse 71

अमीषां चाप्य भावे वै न किंचिदुपपद्यते । कलादो हि कलादीनां सुवर्णं शोधयेद्यथा

ထိုအရာတို့ မရှိလျှင် အမှန်တကယ် မည်သည့်အရာမျှ မပြည့်စုံစွာ မဖြစ်နိုင်။ ရွှေနှင့် ၎င်း၏ရောနှောသတ္တုတို့ကို စမ်းသပ်၍ သန့်စင်သကဲ့သို့၊ အထက်မြင့်သော သဘောတရားတစ်ရပ်က အောက်ပိုင်းအချက်များကို သန့်စင်ပေးသည်။

Verse 72

तथा रजस्तमश्चैव संशोध्ये सात्त्विकैर्गुणैः । अस्मादेव गुणानां च समवायादनादिजात्

ထိုနည်းတူ ရာဇသနှင့် တာမသကို သတ္တဝိက ဂုဏ်တို့ဖြင့် ကောင်းစွာ သန့်စင်ရမည်။ အကြောင်းမူကား အစမရှိသော ပေါင်းစည်းမှု (samavāya) ထိုအရာမှပင် ဂုဏ်တို့၏ ရောနှောမှု ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 73

सुखिनो दुःखिनश्चैव प्राणिनः शास्त्रदर्शिनः । अष्टाविंशतिलक्षैश्च गुणमेकैकमीश्वरः

သတ္တဝါတို့သည် ပျော်ရွှင်သူ၊ ဆင်းရဲသူ ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သာသနာကျမ်း (śāstra) ကို မြင်သိသူ ဟူ၍လည်းကောင်း တွေ့ရ၏။ ထို့ပြင် အရှင် (Īśvara) သည် သတ္တဝါတို့အပေါ် ဂုဏ်တစ်ပါးချင်းစီကို ၂၈ လက္ခ (နှစ်ဆယ့်ရှစ် လက္ခ) ဟူသော အလွန်ကြီးမားသည့် အတိုင်းအတာဖြင့် ခွဲဝေတော်မူ၏။

Verse 74

व्यभजच्चतुरा शीतिलक्षास्ता जीवयोनयः । सकाशान्मनसस्तद्वदात्मनः प्रभवंति हि

ထို့နောက် သက်ရှိတို့၏ ယောနီများကို ၈၄ လက္ခ အဖြစ် ထပ်မံခွဲဝေတော်မူ၏။ ထိုတို့သည် စိတ်၏ နီးကပ်မှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသကဲ့သို့၊ အတ္တမန် (အာတ್ಮ) မှလည်း အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 75

ईश्वरांशाश्च ते सर्वे मोहिताः प्राकृतैर्गुणैः । क्लेशानासादयंत्येव यथैवाधिकृता विभोः

ထိုသတ္တဝါအားလုံးသည် အီශ්ဝရ၏ အစိတ်အပိုင်းများပင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ပရကృతိ၏ ဂုဏ်သုံးပါးကြောင့် မောဟဖြစ်ကြသည်။ အင်အားကြီးသော အရှင်၏ စီမံညွှန်ကြားမှုအတိုင်း၊ သူတို့သည် ကလေရှာဒုက္ခများကို မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရသည်။

Verse 76

अन्नानां पयसां चापि जीवानां चाथ श्रेयसे । मानुष्यमाहुस्तत्त्वज्ञाः शिवभावेन भावितम्

အစာအနှံ၊ နို့နှင့် သက်ရှိတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် တတ္တဝသိသူတို့က လူ့ဘဝကို အမြတ်ဆုံးဟု ဆိုကြသည်—ရှီဝဘဝ (Śiva-bhāva) ဖြင့် စိတ်နှလုံးပြည့်ဝနေသောအခါ။

Verse 77

नंदभद्र उवाच । एवमेतत्किं तु भूयः प्रक्ष्याम्येतन्महामते । ईश्वराः सर्वदातारः पूज्यंते यैश्च देवताः

နန္ဒဘဒ္ဒရက ပြောသည်—“ဤသို့ပင် ဖြစ်၏။ သို့သော် မဟာမတိရေ၊ ငါ ထပ်မံ မေးလိုသည်။ အရှင်တို့သည် အရာအားလုံးကို ပေးတော်မူသူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ဒေဝတားတို့ကို ဘယ်သူတို့က ပူဇော်ကြသနည်း?”

Verse 78

स्वभक्तांस्तान्न दुःखेभ्यः कस्माद्रक्षंति मानवान् । विशेषात्केपि दृश्यंते दुःखमग्नाः सुरान्रताः

မိမိတို့၏ ဘက္တ (devotee) ဖြစ်သော လူသားတို့ကို ဒုက္ခများမှ ဘာကြောင့် ဒေဝတားတို့ မကာကွယ်ကြသနည်း။ အထူးသဖြင့် ဒေဝတားနှင့် ဝရတ (vrata) များကို သစ္စာရှိသူ အချို့သည်ပင် ဒုက္ခထဲတွင် နစ်မြုပ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

Verse 79

इति मे मुह्यते बुद्धिस्त्वं वा किं बाल मन्यसे

ဤသို့ဖြစ်၍ ကျွန်ုပ်၏ဉာဏ်သည် မောဟဖြစ်လျက်ရှိ၏။ ကလေးရေ၊ ဤအကြောင်းကို သင်မည်သို့ထင်မြင်သနည်း။

Verse 80

बाल उवाच । अशुचिश्च शुचिश्चापि देवभक्तो द्विधा स्मृतः । कर्मणा मनसा वाचा तद्रतो भक्त उच्यते

ကလေးက ပြောသည်— နတ်ဘုရားကို ကိုးကွယ်သူသည် မသန့်ရှင်းသူနှင့် သန့်ရှင်းသူ ဟူ၍ နှစ်မျိုးဟု မှတ်ယူကြ၏။ လုပ်ရပ်၊ စိတ်နှင့် စကားဖြင့် ထိုဘုရားကို အပ်နှံနေသူကို စစ်မှန်သော भक्त ဟု ခေါ်၏။

Verse 81

अशुचिर्देवताश्चैव यदा पुजयते नरः । तदा भूतान्या विशंति स च मुह्यति तत्क्षणात्

မသန့်ရှင်းသူက နတ်ဘုရားတို့ကို ပူဇော်သောအခါ၊ ထိုအခါ ပရေတတို့ ဝင်ရောက်လာပြီး သူသည် ထိုခဏချင်း မောဟဖြစ်သွား၏။

Verse 82

विमूढश्चाप्टयकार्याणि तानि तानि निषेवते । ततो विनश्यति क्षिप्रं नाशुचिः पूजयेत्ततः । शुचिर्वाभ्यर्चयेद्यश्च तस्य चेदशुभं भवेत्

မောဟဖြစ်သဖြင့် မသင့်လျော်သော အလုပ်အမျိုးမျိုးကို လုပ်ဆောင်တတ်၏။ ထို့ကြောင့် မကြာခင် ပျက်စီးသွား၏။ ထို့ကြောင့် မသန့်ရှင်းသူသည် ပူဇော်မပြုသင့်။ သို့ရာတွင် သန့်ရှင်းသူက ပူဇော်ပြီးလည်း မကောင်းသဖြစ်တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်လာလျှင်—

Verse 83

तस्य पूर्वकृतं व्यक्तं कर्मणां कोटि मुच्यते । महेश्वरो ब्रह्महत्याभयाद्यत्र ततस्ततः

ထိုသူအတွက် ယခင်က ပြုခဲ့သော ကံများ၏ ထင်ရှားသော အကျိုးရလဒ်များ—ကံကုဋိများမျှ—ကုန်ခမ်းသွား၏။ ထို့ပြင် မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) သည် ထိုနေရာထိုခဏ၌ပင် ဗြာဟ္မဏသတ်ပ罪 စသည့် ကြောက်ရွံ့မှုများမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။

Verse 84

सस्नौ तीर्थेषु कस्माच्च इतरो मुच्यते कथम् । अम्बरीषसुतां हृत्वा पर्वतान्नारदात्तथा

သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများ၌ ရေချိုးလျှင်—အဘယ်ကြောင့် ဒုက္ခသည် မပျောက်သေးသနည်း။ အခြားသူတစ်ဦးက မည်သို့ လွတ်မြောက်နိုင်သနည်း။ အမ္ဗရီရှ၏ သမီးကို တောင်ပေါ်မှ ခိုးယူသွားပြီး၊ နာရဒထံမှ ကြားသကဲ့သို့လည်း—

Verse 85

सीतापहारमापेदे रामोऽन्यो मुच्यते कथम् । ब्रह्मापि शिरसश्छेदं कामयित्वा सुतामगात्

ရာမသည် စီတာကို ခိုးယူသွားခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော အခက်အခဲကို ခံယူခဲ့သည်—ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အခြားသူက မည်သို့ လွတ်မြောက်နိုင်သနည်း။ ဘြဟ္မာတောင် ခေါင်းတစ်လုံး ဖြတ်တောက်ခြင်းကို လိုလားကာ မိမိသမီးကို လိုက်လံခဲ့သည်။

Verse 86

इंद्रचंद्ररविविष्णुप्रमुखाः प्राप्नुयुः कृतम् । तस्मादवश्यं च कृतं भोज्यमेव नरैः सदा

အိန္ဒြ၊ စန္ဒြ၊ ရဝိ(နေ)၊ ဝိෂ္ဏုနှင့် အခြားအထွတ်အမြတ်တို့သည် မိမိတို့၏ ကံအကျိုးကို အားလုံးရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပြုလုပ်ထားသမျှကို လူတို့သည် အမြဲတမ်း မလွဲမသွေ ခံစားရမည်။

Verse 87

मुच्यते कोऽपि स्वकृतान्नैवेति श्रुतिनिर्णयः । किं तु देवप्रसादेन लभ्यमेकं सुरव्रतैः

မိမိပြုခဲ့သမျှကံမှ မည်သူမျှ မလွတ်မြောက်နိုင်—ဤသည်မှာ ရှရုတိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် နတ်ဘုရား၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာကိုတော့ နတ်ဝတ်တရားကို သစ္စာရှိသူတို့ ရရှိနိုင်သည်။

Verse 88

बहुभिर्जन्मभिर्भोज्यं भुज्येतैकेन जन्मना । तच्च भुक्त्वात तस्त्वर्थो भवेदिति विनिश्चयः

မွေးဖွားမှုများစွာတွင် ခံစားရမည့်အရာကို မွေးဖွားမှုတစ်ကြိမ်တည်းဖြင့် ခံယူနိုင်သည်။ ထိုခံစားမှု ပြီးဆုံးသွားသောအခါ အတ္ထအဓိပ္ပါယ်အမှန် (ဝိညာဉ်၏ တိုးတက်ရာ) ပေါ်လွင်လာမည်—ဤသည်မှာ အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။

Verse 89

ये तप्यंते गतैः पापैः शुचयो देवताव्रताः । इह ते पुत्रपौत्रैश्च मोदंतेऽमुत्र चेह च

အပြစ်များ ပျောက်ကင်းပြီးနောက် တပဿာကျင့်သူတို့—သန့်ရှင်း၍ ဒေဝတားတို့၏ ဝရတကို သစ္စာဖြင့် ထိန်းသိမ်းသူတို့—ဤလောက၌ သားမြေးနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်ကြပြီး၊ ပရလောက၌လည်း ထိုနည်းတူ ပျော်ရွှင်ကြသည်၊ ထိုဘက်နှင့် ဤဘက် နှစ်ဘက်လုံး၌။

Verse 90

तस्माद्देवाः सदा पूज्याः शुचिभिः श्रद्धयान्वितैः । प्रकृतिः शोधनीया च स्ववर्णोदितकर्मभिः

ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်း၍ ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝသူတို့သည် ဒေဝတားတို့ကို အမြဲပူဇော်သင့်သည်။ ထို့ပြင် မိမိ၏ သဘာဝကိုလည်း မိမိဝဏ္ဏအလိုက် ညွှန်ကြားထားသော ကမ္မများဖြင့် သန့်စင်ရမည်။

Verse 91

स्वनुष्ठितोऽपि धर्मः स्यात्क्लेशायैव विनाशिवम् । दुराचारस्य देवोपि प्राहेति भगवान्हरः

မကောင်းသော အကျင့်ရှိသူအတွက်တော့ ဓမ္မကို ပြုလုပ်ထားသော်လည်း ဒုက္ခကိုသာ ဖြစ်စေပြီး မင်္ဂလာမဖြစ်စေ။ ဤသို့ကို ဘုရားဟရ (ဟရ) သည် ကြေညာတော်မူ၏။

Verse 92

भोक्तव्यं स्वकृतं तस्मात्पूजनीयः सदाशिवः । स्वाचारेण परित्याज्यौ रागद्वेषाविदं परम्

ထို့ကြောင့် မိမိပြုခဲ့သော ကမ္မ၏ အကျိုးကို မိမိပင် ခံစားရမည်။ စဒါရှီဝကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ မိမိ၏ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ဖြင့် ရာဂနှင့် ဒွေသကို စွန့်ပယ်ရမည်—ဤသည်မှာ အမြင့်မြတ်ဆုံး သင်ခန်းစာ ဖြစ်သည်။

Verse 93

नन्दभद्र उवाच । शुद्धप्रज्ञ किमेतच्च पापिनोऽपि नरा यदा । मोदमानाः प्रदृश्यन्ते दारैरपि धनैरपि

နန္ဒဘဒ္ဒရက ပြောသည်—အို သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ရှိသူ၊ ဤအရာသည် အဘယ်နည်း။ အပြစ်ရှိသူ လူတို့ပင် တခါတရံ မယားနှင့်လည်းကောင်း၊ ဥစ္စာနှင့်လည်းကောင်း ပျော်ရွှင်နေသည်ကို အဘယ်ကြောင့် မြင်ရသနည်း။

Verse 94

बाल उवाच । व्यक्तं तैस्तमसा दत्तं दानं पूर्वेषु जन्मसु । रजसा पूजितः शंभुस्तत्प्राप्तं स्वकृतं च तैः

ဗာလက မိန့်တော်မူ၏။ အတိတ်ဘဝများတွင် သူတို့သည် တမသ၏ အာဏာအောက်၌ပင် ဒါနပြုခဲ့ကြသည်။ ရဇသ၏ သက်ရောက်မှုအောက်၌လည်း သမ္ဘု (Śambhu) ကို ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏ ကံအကျိုးကိုပင် ရရှိလာကြ၏။

Verse 95

किं तु यत्तमसा कर्म कृतं तस्य प्रभावतः । धर्माय न रतिर्भूयात्ततस्तेषां विदांवर

သို့သော် တမသ၏ အာဏာကြောင့် ထိုကံများကို ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့်၊ ထိုသက်ရောက်မှုကြောင့် သူတို့၏စိတ်၌ ဓမ္မအပေါ် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်မှု မပေါ်ထွန်းတော့ပေ—ထို့ကြောင့်ပင်၊ ဉာဏ်ပညာရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးအို။

Verse 96

भुक्त्वा पुण्यफलं याति नरकं संशयः । अस्मिंश्च संशये प्रोक्तं मार्कंडेयेन श्रूयते

ကုသိုလ်အကျိုးကို ခံစားပြီးနောက် နရကသို့ သွားရသည်—ဤသည်က သံသယဖြစ်၏။ ထိုသံသယအပေါ် မာရ္ကဏ္ဍေယ (Mārkaṇḍeya) မိန့်ကြားခဲ့သမျှကို အာဏာရှိသော သင်ခန်းစာအဖြစ် ကြားနာရ၏။

Verse 97

इहैवैकस्य नामुत्र अमुत्रैकस्य नो इह । इह चामुत्र चैकस्य नामुत्रैकस्य नो इह

တစ်ဦးအတွက် အကျိုးသည် ဤလောက၌သာ ရှိ၍ အခြားလောက၌ မရှိ။ အခြားတစ်ဦးအတွက် အကျိုးသည် အခြားလောက၌သာ ရှိ၍ ဤလောက၌ မရှိ။ တစ်ဦးအတွက် ဤလောကနှင့် အခြားလောက နှစ်ဖက်လုံး၌ ရှိသည်။ အခြားတစ်ဦးအတွက်တော့ ထိုနှစ်ဖက်လုံး၌ မရှိ။

Verse 98

पूर्वोपात्तं भवेत्पुण्यं भुक्तिर्नैवार्जयन्त्यपि । इह भोगः स वै प्रोक्तो दुर्भगस्याल्पमेधसः

အတိတ်က စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ပင် “ခံစား” ရသော အကျိုးဖြစ်၏။ ခံစားခြင်းသာဖြင့် ကုသိုလ်အသစ် မရရှိနိုင်။ ဤလောက၌ ထိုသို့သော ဘောဂခံစားမှုသည် ကံမကောင်းသူနှင့် ဉာဏ်နည်းသူတို့၏ အရာဟု ဆိုထား၏။

Verse 99

पूर्वोपात्तं यस्य नास्ति तपोभिश्चार्जयत्यपि । परलोके तस्य भोगो धीमतः स क्रियात्स्फुटम्

အတိတ်က ကုသိုလ်သိုလှောင်မှု မရှိသော်လည်း တပဿာဖြင့် ကုသိုလ်ကို ရယူနိုင်သူ၏ အကျိုးခံစားမှုသည် နောက်လောက၌ ထင်ရှားစွာ ပေါ်ထွန်းမည်၊ မိမိကံ၏ အကျိုးဖြစ်သည်။

Verse 100

पूर्वोपात्तं यस्य नास्ति पुण्यं चेहापि नार्जयेत् । ततश्चोहामुत्र वापि भो धिक्तं च नराधमम्

အတိတ်က ရရှိထားသော ကုသိုလ်မရှိဘဲ၊ ဒီလောက၌လည်း ကုသိုလ်မရှာမဖွဲ့သူသည် ဤလောက၌ဖြစ်စေ နောက်လောက၌ဖြစ်စေ အမှန်တကယ် ရှုတ်ချရမည့် လူယုတ်မာအနိမ့်ဆုံး ဖြစ်၏။

Verse 101

इति ज्ञात्वा महाभागत्यक्त्वा शल्यानि कृत्स्नशः । भज रुद्रं वर्णधर्मं पालयास्मात्परं न हि

ဤသို့ သိပြီးနောက်၊ ကံကောင်းသူရေ၊ စိတ်အတွင်းရှိ ဆူးမြှားတို့ကို အကုန်လုံး ပယ်ဖျက်လော့။ ရုဒြကို ဘုရားပူဇော်လော့၊ မိမိအဆင့်အတန်းနှင့် ကိုက်ညီသော ဓမ္မကို စောင့်ထိန်းလော့—ဤထက် မြင့်မားသောအရာ မရှိ။

Verse 102

योहि नष्टेष्वभीष्टेषु प्राप्तेष्वपि च शोचति । तृप्येत वा भवेद्बन्धो निश्चितं सोऽन्यजन्मनः

လိုချင်သောအရာ ပျက်ဆုံးသွားသော်လည်း ဝမ်းနည်းပြီး၊ ရရှိလာသော်လည်း ထပ်မံ ဝမ်းနည်းသူသည်—ကျေနပ်နေစေကာမူ သို့မဟုတ် ချည်နှောင်ခံနေရစေကာမူ—အခြားမွေးဖွားခြင်းသို့ မလွဲမသွေ ချည်ကပ်ထားခံရသည်။

Verse 103

नन्दभद्र उवाच । नमस्तुभ्यमबालाय बालरूपाय धीमते । को भवांस्तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि त्वां शुचिस्मितम्

နန္ဒဘဒ္ရက ပြောသည်။ ကလေးမဟုတ်သော်လည်း ကလေးရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှား၍ ပညာရှိသော သင်အား နမസ്കာရပါ၏။ သင်သည် အမှန်တကယ် ဘယ်သူနည်း။ သန့်ရှင်းသော အပြုံးပိုင်ရှင်ရေ၊ သင့်ကို သိလိုပါသည်။

Verse 104

बहवोऽपि मया वृद्धा दृष्टाश्चोपासिताः सदा । तेषामीदृशका बुद्धिर्न दृष्टा न श्रुतामया

အိုမင်းသူများကို များစွာတွေ့မြင်ခဲ့ပြီး အမြဲတမ်းလည်း လေးစားစွာ ဝတ်ပြုစေခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသူတို့အတွင်း၌ ဤသို့သော ဉာဏ်ပညာကို မမြင်ဖူး မကြားဖူးပါ။

Verse 105

येन मे जन्मसंदेहा नाशिता लीलयैव च । तस्मात्सामान्यरूपस्त्वं निश्चितं न मतं मम

မွေးဖွားခြင်းအပေါ်ရှိ ကျွန်ုပ်၏သံသယကို သင်က လွယ်ကူစွာ ဖျောက်ဖျက်ပေးခဲ့သဖြင့်၊ သင်သည် သာမန်သဘာဝမဟုတ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်အတည်ပြုသည်—ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်သည်။

Verse 106

बाल उवाच । महदेतत्समाख्येयमेकाग्रः श्रृणु तत्त्वतः । इतः सप्ताधिके चापि सप्तमे जन्मनि त्वहम्

ကလေးက ပြောသည်။ ဤအကြောင်းသည် ပြောပြရန် အလွန်ကြီးမား၏—စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စုစည်း၍ အမှန်တရားအတိုင်း နားထောင်လော့။ ထို့နောက် ဆက်လက်ရေတွက်သည့် မွေးဖွားခြင်း ခုနစ်ကြိမ်မြောက်တွင် ငါသည်…

Verse 107

वैदिशे नगरे विप्रो नाम्नाऽसं धर्मजालिकः । वेदवेदांगतत्त्वत्रः स्मृतिशास्त्रार्थविद्वरः

ဝိုင်ဒီရှာ မြို့၌ ငါသည် ဓမ္မဇာလိက ဟူသော အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ဗေဒနှင့် ဗေဒအင်္ဂတို့၏ တတ္တဝါကို သိကျွမ်းပြီး၊ စမృతိနှင့် သာသ္တရတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ကျွမ်းကျင်သိရှိသူဖြစ်၏။

Verse 108

व्याख्याता धर्मशास्त्राणां यथा साक्षाद्बृहस्पतिः । किं त्वहं विविधान्धर्माल्लोंकानां वर्णये भृशम्

ငါသည် ဓမ္မသာသ္တရများကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသူဟု ကိုယ်ကိုတင်ပြကာ၊ မိမိကိုယ်ကို ဘృဟஸပတိ ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ပင် ထင်မြင်စေသည်။ သို့ရာတွင် လူထုအတွက် «ဓမ္မတာဝန်» အမျိုးမျိုးကို ငါက အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ကြွေးကြော်နေ၏။

Verse 109

स्वयं चातिदुराचारः पापिनामपि पापराट् । मंसाशी मद्यसेवी च परदाररतः सदा

အမှန်တကယ် ငါကိုယ်တိုင်သည် အလွန်ဆိုးယုတ်သောအကျင့်ရှိ၍ အပြစ်သားတို့အတွင်း အပြစ်၏ဘုရင်တောင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အသားစား၊ အရက်သောက်၊ အမြဲတမ်း သူတစ်ပါး၏ဇနီးကို လိုလားစွဲလမ်းနေခဲ့သည်။

Verse 110

असत्यभाषी दम्भीच सदा धर्मध्वजी खलः । लोभी दुरात्मा कथको न कर्ता कर्हिचित्क्वचित्

ငါသည် မုသားပြောသူ၊ လိမ်လည်ဟန်ဆောင်သူ—“ဓမ္မ” အလံကို ကိုင်ဆောင်ထားသည့် လူဆိုးတစ်ယောက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ လောဘကြီး၍ စိတ်ဆိုးယုတ်ကာ စကားသာဟောပြောသူ၊ လုပ်ဆောင်သူမဟုတ်—အချိန်မရွေး နေရာမရွေး။

Verse 111

यस्माज्जालिकवज्जालं लोकेभ्योऽहं क्षिपामि च । तत्त्वज्ञा मां ततः प्राहुर्धर्मजालिक इत्युत

ငါသည် ကွန်ပစ်သူကဲ့သို့ လူတို့အပေါ် ကွန်တစ်စင်းကို ပစ်ချခဲ့သောကြောင့်၊ အမှန်တရားကို သိသူတို့က ထို့ကြောင့် ငါကို “ဓမ္မ-ဇာလိက” ဟု ခေါ်ကြသည်—ဓမ္မနာမဖြင့် ကွန်ယက်ကို ယက်သူဟူ၍။

Verse 112

सोऽहं तैर्बहुभिश्चीर्णैः पातकैरंत आगते । मृतो गतो यमस्थानं पातितः कूटशाल्मलीम्

ထို့ကြောင့် အပြစ်များစွာကို ကျူးလွန်ပြီးနောက် အဆုံးအချိန် ရောက်လာသော် ငါသေကာ ယမ၏နေရာသို့ သွားရောက်ပြီး “ကူဋ္ဌ-ရှာလ္မလီ” ဟုခေါ်သော နရကသို့ ပစ်ချခံရသည်။

Verse 113

यमदुतैस्ततः कृष्टः स्मार्यमामः स्वचेष्टितम् । खड्गैश्च कृत्यमानोऽहं जीवामि प्रमियामि च

ထိုနေရာတွင် ယမဒူတတို့က ငါကို ဆွဲခေါ်ကာ ကိုယ့်အပြုအမူကို မမေ့မလျော့ သတိရစေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဓားများဖြင့် ခုတ်ထစ်ခံရသဖြင့် ငါသည် သေပြီးလည်း ပြန်ရှင်—ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေခဲ့သည်။

Verse 114

आत्मानं बहुधा निंदञ्छाश्वतीर्न्यवसं समाः । नरके या मतिर्भूयाद्धर्मं प्रति प्रपीडतः

ငါသည် ကိုယ်ကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် အပြစ်တင်ကာ မဆုံးနိုင်သော နှစ်များတိုင်အောင် နရက၌ နေထိုင်ခဲ့၏—ဓမ္မကို ဖိနှိပ်သူအပေါ် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လာသော ကံကြမ္မာသည် ဤသို့ပင်။

Verse 115

सा चेन्मुहूर्तमात्रं स्यादपि धन्यस्ततः पुमान् । नमोनमः कर्मभूम्यै सुकृतं दुष्कृतं च वा

ဓမ္မသို့ ဦးတည်သော သတိနိုးကြားမှုသည် မုဟူရ္တတစ်ခဏသာ ဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း ထိုသူသည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းသူ ဖြစ်၏။ ကမ္မဘူမိ (လူ့လောက) သို့ နမောနမಃ—ကောင်းကံနှင့် မကောင်းကံ နှစ်မျိုးလုံး ပြုနိုင်ရာ အရပ်ဖြစ်၏။

Verse 116

यस्यां मुहूर्तमात्रेण युगैरपि न नश्यति । ततो विपश्चिज्जनको मोक्षयामास नारकात्

ထိုကမ္မဘူမိ၌ မုဟူရ္တတစ်ခဏအတွင်း ပြုလုပ်သမျှသည် ယုဂများကြာသော်လည်း မပျက်စီး။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိ ဘိုးဘွားကြီး ဇနကသည် နရကမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေခဲ့၏။

Verse 117

तैः सहाहं प्रमुक्तश्च कथंचिदवपीडितः । स्थाणुत्वमनुभूयाथ क्लेशानासाद्य भूरिशः

သူတို့နှင့်အတူ လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ငါလည်း—မည်သို့မည်ပုံမသိ ထိခိုက်နာကျင်နေဆဲ—နောက်တဖန် တည်ငြိမ်မလှုပ်နိုင်သော အခြေအနေကို ခံစားကာ ဒုက္ခအမျိုးမျိုးကို များစွာ ကြုံတွေ့ရ၏။

Verse 118

कीटोहमभवं पश्चात्तीरे सारस्वते शुभे । तत्र मार्गे सुखमिव संसुप्तोहं यदृच्छया

ထို့နောက် ငါသည် သရஸဝတီမြစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော ကမ်းပါး၌ ပိုးကောင်တစ်ကောင် ဖြစ်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ကံအားလျော်စွာ လမ်းပေါ်တွင် ငါသည် ငြိမ်းချမ်းစွာ အိပ်ပျော်နေသကဲ့သို့ လဲလျောင်းနေခဲ့၏။

Verse 119

आगच्छतो रथस्यास्य शब्दमश्रौषमुन्नतम् । तं मेघनिनदं श्रुत्वा भीतोहं सहसा जवात्

လာနေသော ရထား၏ အသံကြီးမြင့်တက်လာသည်ကို ငါကြားရ၏။ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့သော ဟုန်းဟုန်းမြည်သံကို ကြားသဖြင့် ငါသည် ချက်ချင်းကြောက်လန့်ကာ လျင်မြန်စွာ ထွက်ပြေးသွား၏။

Verse 120

मार्गमुत्सृज्य दूरेण प्रपलायनमाचरम् । एतस्मिन्नंतरे व्यासस्तत्र प्राप्तो यदृच्छया

လမ်းကိုစွန့်၍ အဝေးသို့ ပြေးထွက်ကာ ငါသည် ထွက်ပြေးလေ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ကံတရားအလိုက် ဗျာသ မဟာမုနိသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။

Verse 121

स मामपश्यत्त्रस्तं च कृपया संयुतो मुनिः । यन्मया सर्वलोकानां नानाधर्माः प्रकीर्तिताः

ထိုမုနိသည် ငါ့ကို ကြောက်လန့်နေသည်ကို မြင်၍ ကရုဏာဖြင့် ပြည့်ဝလေ၏။ သူသည် လောကအပေါင်းတို့၏ မျိုးမျိုးသော ဓမ္မတာဝန်များကို ကြေညာခဲ့သူ ဖြစ်၏။

Verse 122

विप्रजन्मनि तस्यैव प्रभावाद्व्याससंगमः । ततः सर्वरुतज्ञो मां प्राहार्च्यः कीटभाषया

ဗြာဟ္မဏဇာတိ၌ ရရှိခဲ့သော ထိုပုဏ္ဏကံ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါသည် ဗျာသနှင့် ဆုံတွေ့ခွင့်ရ၏။ ထို့နောက် အသံနှင့် စကားအမျိုးမျိုးကို သိမြင်တတ်သော အရိုက်အရာခံထိုအရှင်သည် ငါ့ကို ပိုးမွှားတို့၏ ဘာသာဖြင့် မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 123

किमेवं नश्यसे कीट कस्मान्मृत्योर्बिभेषि च । अहो समुचिता भीतिर्मनुष्यस्य कुतस्तव

«ပိုးကောင်ရေ၊ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပျက်စီးသွားမည်နည်း၊ မည်သို့ကြောင့် သေခြင်းကို ကြောက်ရွံ့သနည်း။ အို—ဤကဲ့သို့သော ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် လူသားအတွက်သာ သင့်တော်၏၊ သင်၌ မည်သို့ ရှိနိုင်မည်နည်း»

Verse 124

इत्युक्तो मतिमान्पूर्वपुण्याद्व्यासं तदोचिवान् । न मे भयं जगद्वंद्य मृत्योरस्मात्कथंचन

ဤသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် အတိတ်က ကုသိုလ်ကြောင့် ဉာဏ်ပညာရသူ ငါသည် ဗျာသမုနိအား ပြန်လည်ဆို၏—“လောကတော်က ချီးမြှောက်သော အရှင်၊ ဤသေခြင်းကို ငါ မည်သို့မျှ မကြောက်ပါ”။

Verse 125

एतदेव भयं मान्य गच्छेयमधमां गतिम् । अस्या अपि कुयोनेश्च संत्यन्याः कोटिशोऽधमाः

“ဤတစ်ခုတည်းသာ ငါ့အကြောက်တရားပါ၊ အရှင်မြတ်—ငါသည် ပိုမိုဆိုးရွားသော အခြေအနေသို့ ကျရောက်မည်ကို စိုးရိမ်သည်။ ဤအညစ်အကြေးသော မိခင်ဝမ်းထက်တောင် အောက်ပိုင်းတွင် ပို၍ နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုများ သန်းပေါင်းများစွာ ရှိနေသေးသည်”။

Verse 126

तासु गर्भादिकक्लेशभीतस्त्रस्तोऽस्मि नान्यथा

“ထိုမွေးဖွားမှုများတွင် ဝမ်းတွင်းနေထိုင်ခြင်းမှ စတင်သော ဒုက္ခဝေဒနာများကြောင့် ငါသည် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်၍ စိတ်ပင်ပန်းနေသည်—အခြားအကြောင်း မရှိ”။

Verse 127

व्यास उवाच । मा भयं कुरु सर्वाभ्यो योनिभ्यश्च चिरादिव । मोक्षयिष्यामि ब्राह्मण्यं प्रापयिष्यामि निश्चितम्

ဗျာသမုနိက ဆို၏—“မကြောက်ပါနှင့်။ ယောနိအမျိုးမျိုး (မွေးဖွားမှုများ) အားလုံးမှပင်၊ အချိန်အတော်ကြာကတည်းကလိုပင် မကြောက်ပါနှင့်။ ငါသည် သင်ကို ကယ်တင်မည်၊ သေချာစွာ ဗြာဟ္မဏအဆင့်သို့ ရောက်စေမည်”။

Verse 128

इत्युक्तोहं कालियेन तं प्रणम्य जगद्गुरुम् । मार्गमागत्य चक्रेण पीडितो मृत्युमागमम्

ကာလိယ၏ အမိန့်ကို ထိုသို့ ခံယူပြီးနောက် ငါသည် လောကဂုရုကို ဦးချ၍ နမസ്കာရပြု၏။ သို့သော် လမ်းပြန်လာစဉ် ဘီး၏ နှိပ်စက်မှုကြောင့် ထိခိုက်လဲကျကာ သေခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 129

ततः काकश्रृगालादियोनिष्वस्मि यदाऽभवम् । तदातदा समागम्य व्यासो मां स्मारयच्च तत्

ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် ကျီး၊ မြေခွေးနှင့် အခြားသတ္တဝါတို့၏ ယောနိများတွင် မွေးဖွားလာသောအခါ၊ ဗျာသမုနိသည် အကြိမ်ကြိမ် လာရောက်၍ ထိုကယ်တင်သော သစ္စာတရားကို ကျွန်ုပ်အား သတိပေးလေ၏။

Verse 130

ततो बहुविधा योनीः परिक्रम्यास्मि कर्षितः । ब्राह्मणस्य च गेहेस्यां योनौ जातोऽतिदुःखितः

ထို့နောက် ယောနိအမျိုးမျိုးကို လှည့်လည်ကျော်ဖြတ်ရင်း ဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွား၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၏ အိမ်တွင် မွေးဖွားလာသော်လည်း ထိုဘဝ၌ပင် အလွန်အမင်း ဆင်းရဲဒုက္ခခံရ၏။

Verse 131

ततो जन्मप्रभृत्यस्मि पितृभ्यां परिवर्जितः । गलत्कुष्ठी महापीडामेतां योऽनुभवामि च

မွေးဖွားချိန်မှစ၍ ကျွန်ုပ်ကို မိဘနှစ်ပါးက စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပျက်စီးစေသော အနာကြီးရောဂါကြောင့် ဤကြီးမားသော ညှဉ်းပန်းမှုကို ကျွန်ုပ် ခံစားနေရ၏။

Verse 132

ततो मां पंचमे वर्षे व्यास आगत्य जप्तवान् । कर्णे सारस्वतं मंत्रं तेनाहं संस्मरामि च

ထို့နောက် ကျွန်ုပ်၏ ငါးနှစ်မြောက်အရွယ်တွင် ဗျာသမုနိ လာရောက်၍ ကျွန်ုပ်၏ နားထဲသို့ စာရသ္ဝတ မန္တရကို ရွတ်ဆိုပေး၏။ ထိုမန္တရကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင်ကြားချက်မြတ်ကို မှတ်မိနိုင်၏။

Verse 133

अनधीतानि शास्त्राणि वेदान्धर्मांश्च कृत्स्नशः । उक्तं व्यासेन चेदं मे गच्छ क्षेत्रं गुहस्य च । तत्र त्वं नंदभद्रं च आश्वासयमहामतिम्

ကျွန်ုပ်သည် သာသ္တရများကို မသင်ယူရသေး၊ ဝေဒနှင့် ဓမ္မတို့ကိုလည်း အပြည့်အစုံ မသိရှိသော်လည်း ဗျာသမုနိက ဤသို့ အမိန့်ပေး၏— “ဂုဟ၏ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರသို့ သွားလော့။ ထိုနေရာတွင် ဉာဏ်ကြီးမားသော နန္ဒဘဒြကို နှစ်သိမ့်ပေးလော့။”

Verse 134

त्यत्क्वा बहूदके प्राणानस्थिक्षेपं महीजले । काराय्य त्वं ततो भावी मैत्रेय इति सन्मुनिः

«ရေနက်ထဲ၌ အသက်ကို စွန့်လွှတ်၍၊ မြေပြင်ပေါ်ရှိ ရေထဲသို့ အရိုးများကို စွန့်ပစ်စေပြီးနောက်—သင်သည် မૈတရေယ ဖြစ်လိမ့်မည်» ဟု သမ္မာမုနိက မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 135

गमिष्यसि ततो मोक्षमिति मां व्यास उक्तवान् । आगतश्च ततश्चात्र वाहीकेभ्योऽयोऽतिक्लेशतः

«ထို့နောက် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရောက်လိမ့်မည်» ဟု ဗျာသက မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဗာဟီက များ၏ လက်၌ အလွန်ပင် ဒုက္ခခံရပြီး ဤနေရာသို့ ငါရောက်လာ၏။

Verse 136

इति ते कथितं सर्वमात्मनश्चरितं मया । पापमेवंविधं कष्टं नंदभद्र सदा त्यज

ဤသို့ ငါသည် ကိုယ်တိုင်၏ အကြောင်းအရာ အားလုံးကို သင်အား ပြောပြပြီးပြီ။ ထို့ကြောင့် အို နန္ဒဘဒ္ရ၊ အပြစ်ကို အမြဲတမ်း စွန့်ပယ်လော့—ဤသို့သော ကြမ်းတမ်းသော ဒုက္ခသည် ထိုအပြစ်မှ ပေါက်ဖွား၏။

Verse 137

नंदभद्र उवाच । अहो महाद्भुतं तुभ्यं चरितं येन मे हृदि । भूयः शतगुणं जातं धर्मायदृढमानसम्

နန္ဒဘဒ္ရက ပြော၏—«အဟော! သင်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်၏။ ၎င်းကို ကြားနာသဖြင့် ငါ့နှလုံးသား၌ ဓမ္မကို များစွာ ပိုမိုတည်ကြည်လာ၍ ရာဆတိုးကာ ခိုင်မာသွား၏»။

Verse 138

किं तु त्वयोक्तधर्मस्य कर्तुकामोस्मि निष्कृतिम् । धर्मं स्मर भवांस्तस्मात्किंचिदादिश निश्चितम्

သို့သော် သင်ပြောသော ဓမ္မအတွက် အပြစ်ဖြေခြင်း (နိစ္ကရိတိ) ကို ငါ ပြုလို၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို သတိရလျက်၊ အတိအကျ သေချာသော လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခုကို မိန့်ကြားပေးတော်မူပါ။

Verse 139

बाल उवाच । अत्र तीर्थे च सप्ताहं निराहारस्त्वहं स्थितः । सूर्यमंत्राञ्जमिष्यामि त्यक्ष्यामि च ततस्त्वसून्

ဗာလက ပြောသည်။ ဤသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၌ ငါသည် အစာမစားဘဲ တစ်ပတ်လုံး နေမည်။ နေမင်း၏ မန္တရများကို ဂျပ်ပ၍ ထို့နောက် အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်မည်။

Verse 140

ततो बर्करिकातीर्थे दग्धव्योहं त्वया तटे । अस्थीनि सागरे चापि मम क्षेप्याणि चात्र हि

ထို့နောက် ဘာရ္ကရိကာ-တီရ္ထ၏ ကမ်းခြေ၌ ငါ့ကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပေးရမည်။ ထို့ပြင် ငါ့အရိုးများကိုလည်း သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ပစ်ချရမည်—ဤသည်ပင် လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာဖြစ်သည်။

Verse 141

यदि सापह्नवं चित्तं मय्यतीव तवास्ति चेत् । ततस्त्वां गुरुकार्यार्थमादेक्ष्यामि श्रृणुष्व तत्

သင်၏နှလုံးသား၌ ငါ့အပေါ် သစ္စာရှိသော ဘက္တိ အလွန်ရှိလျှင်၊ ထို့နောက် ဂုရု၏ အမိန့်တော်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ရမည့် တာဝန်တစ်ရပ်ကို သင့်အား ခန့်အပ်မည်—အဲဒါကို နားထောင်လော့။

Verse 142

अस्मिन्बहूदके तीर्थे यत्र प्राणांस्त्यजाम्यहम् । तत्र मन्नामचिह्नस्ते संस्थाप्यो भास्करो विभुः

ဤ ဘဟူဒက-တီရ္ထ၌ ငါသည် အသက်ရှူသက်ကို စွန့်လွှတ်မည့်နေရာ၌၊ ငါ့နာမအမှတ်ပါသော သင်္ကေတအဖြစ် အာဏာကြီးသော ဘ္ဟာස්ကရ (နေမင်း) ကို တည်ထောင်ရမည်။

Verse 143

आरोग्यं धनधान्यं च पुत्रदारादिसंपदः । भास्करो भगवांस्तुष्टो दद्यादेतच्छ्रुतेर्वचः

ကျန်းမာရေး၊ ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံ၊ ထို့ပြင် သားသမီး၊ ဇနီးနှင့် အခြားသော စည်းစိမ်များ—ဘဂဝန် ဘ္ဟာස්ကရသည် ပျော်ရွှင်တော်မူလျှင် ဤသန့်ရှင်းသော ဝစနာအတိုင်း ပေးတော်မူ၏။

Verse 144

सविता परमो देवः सर्वस्वं वा द्विजन्मनाम् । वेदवेदांगगीतश्च त्वमप्येनं सदा भज

သဝိတೃ (နေမင်း) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဒေဝတားဖြစ်၍ ဒွိဇတို့အတွက် အရာအားလုံး၏ အနှစ်သာရတည်း။ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့တွင် ချီးမွမ်းထားသဖြင့် သင်လည်း အမြဲတမ်း ပူဇော်ကိုးကွယ်လော့။

Verse 145

बहूदकमिदं कुंडं संसेव्यं च सदा त्वया । माहात्म्यमस्य वक्ष्यामि संक्षेपाद्व्यास सूचितम्

ဤကန်သည် ဘဟူဒက ကုဏ္ဍဖြစ်၍ သင်သည် အမြဲတမ်း သွားရောက်ဆည်းကပ်သင့်၏။ ဗျာသက ညွှန်ပြထားသကဲ့သို့ ၎င်း၏ မဟာတ್ಮျကို အကျဉ်းချုပ် ပြောပြမည်။

Verse 146

बहूदके कुंडवरे स्नाति यो विधिवन्नरः । आरोग्यं धनधान्याद्यं तस्य स्यात्सर्वजन्मसु

ဘဟူဒက ကုဏ္ဍမြတ်၌ နည်းတကျ အခမ်းအနားအတိုင်း ရေချိုးသူ မည်သူမဆို၊ ကျန်းမာရေး၊ ငွေကြေး၊ စပါးနှံနှင့် အခြားကောင်းချီးများကို ဘဝအလုံးစုံတွင် ရရှိမည်။

Verse 147

बहूदके च यः स्नात्वा सप्तम्यां माघमासके । दद्यात्पिंडं पितॄणां च तेऽक्ष्यां तृप्तिमाप्नुयुः

ထို့ပြင် မာဃလ၌ သတ္တမီနေ့တွင် ဘဟူဒက၌ ရေချိုးပြီး ပိဏ္ဍကို ပိတೃတို့အား ပူဇော်သူသည်၊ ထိုဘိုးဘွားတို့ကို မပျက်မယွင်းသော စိတ်ကျေနပ်မှု ရစေ၏။

Verse 148

बहूदकस्य तीरे यः शुचिर्यजति वै क्रतुम् । शतक्रतुफलं तस्य नास्ति काचिद्विचारणा

ဘဟူဒက ကမ်းနား၌ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ဝေဒကရတု (ယဇ္ဉ) ကို ကျင်းပသူသည်၊ ရာကြိမ်ယဇ္ဉ၏ အကျိုး (သတကရတုဖလ) ကို မလွဲမသွေ ရရှိ၏—အလုံးစုံ သံသယမရှိ။

Verse 149

अत्र यस्त्यजति प्राणान्बहूदकतटे नरः । मोदते सूर्यलोकेऽसौ धर्मिणां च सुतो भवेत्

ဤနေရာ၌ ဘဟူဒကာ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် အသက်ကို စွန့်လွှတ်သွားသော ယောက်ျားသည် နေမင်း၏ လောက၌ ပျော်ရွှင်ကာ၊ သီလရှိသူတို့၏ သားအဖြစ် မွေးဖွားလိမ့်မည်။

Verse 150

बहूदकस्य तीरे च यः कुर्य्याज्जपसाधनम् । सर्वं लक्षगुणं प्रोक्तं जपो होमश्च पूजनम्

ဘဟူဒကာ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် မန္တရဇပ စာဓနာကို ဆောင်ရွက်သူမည်သူမဆို—ထိုနေရာ၌ ပြုသော ဇပ၊ ဟိုးမ၊ ပူဇာတို့သည် အကျိုးကောင်းမှုကို တစ်သိန်းဆတိုး၍ ရရှိစေသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 151

बहूदकस्य तीरे च द्विजमेकं च भोजयेत् । यो मिष्टान्नेन तस्य स्याद्विप्रकोटिश्च भोजिता

ဘဟူဒကာ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုပင် ချိုမြိန်သော အစာဖြင့် ကျွေးမွေးသူသည်—သူ့အတွက် ဗြာဟ္မဏ တစ်ကုဋိကို ကျွေးမွေးသကဲ့သို့ အကျိုးကောင်းမှု ရရှိသည်။

Verse 152

बहूदकस्य तीरे या नारी गौरिणिकाः शुभाः । संभोजयति तस्याश्च कुर्यात्सुस्वागतं ह्युमा

ဘဟူဒကာ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ဂေါရီကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆည်းကပ်သော ကောင်းမြတ်သည့် မိန်းမမည်သူမဆို ဧည့်ခံ၍ အစာကျွေးလျှင်—အုမာ မိခင်တော်ကိုယ်တိုင်က သူမအား ကြင်နာစွာ ကြိုဆိုတော်မူ၏။

Verse 153

बहूदकस्य तीरे च यः कुर्याद्योगसाधनम् । षण्मासाभ्यन्तरे सिद्धिर्भवेत्तस्य न संशयः

ဘဟူဒကာ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ယောဂ စာဓနာကို ဆောင်ရွက်သူမည်သူမဆို—ခြောက်လအတွင်း စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) သည် သူ့ထံ၌ ဖြစ်ပေါ်မည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 154

बहूदकस्य तीरे च प्रेतानुद्दिश्य दीयते । यत्किंचिदक्षयं तेषामुपतिष्ठेन्न चान्यथा

ဗဟူဒက၏ ကမ်းနား၌ ပရేతများကို ရည်ညွှန်း၍ ပေးလှူသမျှသည် ထိုသူတို့အတွက် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ဖြစ်၏—အမှန်တကယ် သူတို့ထံသို့ ရောက်ရှိပြီး အခြားနည်းမရှိ။

Verse 155

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । कृतं बहूदकतटे सर्वं स्यात्सुमहात्फलम्

ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပေးလှူခြင်း၊ ဇပ (မန်တရရွတ်ဖတ်)၊ ဟောမ (မီးပူဇော်)၊ ဝေဒသင်ယူဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ပိတೃတർပဏ (ဘိုးဘွားပူဇော်ရေချမ်း) တို့ကို ဗဟူဒကကမ်းနား၌ ပြုလုပ်သမျှ အားလုံးသည် အလွန်ကြီးမားသော အကျိုးဖလကို ပေး၏။

Verse 156

त्वयैतद्धृदि संधार्य फलं व्यासेन सूचितम् । बहूदकस्य कुंडस्य नंदभद्र महामते

အလွန်ပညာရှိ နန္ဒဘဒ္ရာ၊ ဤအရာကို နှလုံးထဲ၌ ထိန်းသိမ်းထားလော့—ဗျာသသည် ဗဟူဒက၏ သန့်ရှင်းသော ကုဏ္ဍ၏ အကျိုးဖလကို ညွှန်ပြထားပြီးပြီ။

Verse 157

इत्युक्त्वा सोऽभवन्मौनी स्नात्वा कुंडे ततः शुचिः । तीरे प्रस्तरमाश्रित्य स्वयं मंत्राञ्जाप ह

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် သူသည် မောနဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ကုဏ္ဍ၌ ရေချိုးကာ သန့်စင်ပြီး ကမ်းနားရှိ ကျောက်တုံးတစ်လုံးကို အားထားထိုင်၍ မန်တရများကို ကိုယ်တိုင် ဇပပြုလေ၏။

Verse 158

श्रीनारद उवाच । ततः स सप्तरात्रांते जहौ बालो निजानसून् । संस्कारितो यथोक्तं च नंदभद्रेण ब्राह्मणैः

သီရိ နာရဒက ပြော၏—ထို့နောက် ခုနှစ်ညအဆုံး၌ ထိုကလေးသည် မိမိ၏ အသက်ရှူကို စွန့်လွှတ်သွား၏။ ထို့နောက် နန္ဒဘဒ္ရာသည် ဘြာဟ္မဏများနှင့်အတူ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း အတိအကျ သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်ရေး အခမ်းအနားများကို ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 159

यत्र बालः स च प्राणाञ्जहौ जपपरायणः । बालादित्यमिति ख्यातं तत्रास्थापयत प्रभुम्

ဂျပ (မန္တရ) ကိုအမြဲတမ်းအာရုံစိုက်နေသော ကလေးသူငယ်သည် အသက်ရှူကို ထိုနေရာ၌ပင် စွန့်လွှတ်သွားရာ၊ ထိုနေရာတွင်ပင် သခင်ဘုရားကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး «ဗာလာဒိတျယ» ဟူ၍ ကျော်ကြားလာ၏။

Verse 160

बहूदके च यः स्नात्वा बालादित्यं प्रपूजयेत् । तस्य स्याद्भास्करस्तुष्टो मोक्षोपायं च विंदति

ဗဟူဒက၌ ရေချိုးပြီးနောက် «ဗာလာဒိတျယ» ကို ပူဇော်သူမည်သူမဆို၊ ဘာස්ကရ (နေဘုရား) သည် သူ့အပေါ် နှစ်သက်၍ မောက္ခသို့သွားရာ နည်းလမ်းကိုလည်း ရရှိစေ၏။

Verse 161

नंदभद्रो ऽप्यथान्यस्यां भार्यायामपरान्सुतान् । उत्पाद्यात्मसमन्धीमाञ्छिवसूर्यपरायणः

နန္ဒဘဒ္ရလည်း အခြားမယားတစ်ဦး၌ သားအခြားများကို မွေးဖွားစေခဲ့ပြီး၊ မိမိမျိုးရိုးဆက်စပ်သူများဖြစ်ကာ၊ ရှိဝနှင့် စူရျယ (နေဘုရား) တို့ကို အလွန်ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်၏။

Verse 162

रुद्रदेहं ययौ पार्थ पुनरावृत्तिदुर्लभम् । एवमेतन्महाकुंडं बहूदकमिति स्मृतम्

အို ပါရ္ထ၊ သူသည် ရုဒ္ရနှင့်တူသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ရောက်ရှိသွားပြီး၊ ထိုမှ ပြန်လည်လှည့်လာခြင်း (သံသရာသို့) သည် အလွန်ခက်ခဲ၏။ ထို့ကြောင့် ဤကြီးမားသော သန့်ရှင်းရေကန်ကို «ဗဟူဒက» ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 163

अस्य तीरे स्वमंशं च वल्लीनाथः प्रमेक्ष्यति । दत्तात्रेयस्य यो योगी ह्यवतारो भविष्यति

ဤတီရ္ထ၏ ကမ်းပါးပေါ်၌ ဝလ္လီနာထသည် မိမိ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ကို ထင်ရှားစေမည်။ ထိုယောဂီသည် ဒတ္တာတြေယ၏ အဝတား ဖြစ်လာမည်။

Verse 164

अर्चयित्वा च तं देवं योगसिद्धि मवाप्नुयात् । पशूनामृद्धिमाप्नोति गोशरण्यो ह्यसौ प्रभुः

ထိုဘုရားကို ပူဇော်ကာ ယောဂသိဒ္ဓိကို ရနိုင်၏။ ထို့ပြင် နွားတိရစ္ဆာန်တို့၏ စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကိုလည်း ရရှိ၏၊ အရှင်သည် နွားတို့၏ အမှန်တကယ် အားကိုးရာဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 165

पश्चिमायां बुधसुतस्तथा क्षेत्रं स भारत । पुरूरवादित्यमिति स्थापयामास पार्थिवः

အို ဘာရတ၊ အနောက်ဘက်၌ ဗုဓ၏သားဖြစ်သော မင်းကြီးသည်လည်း သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರတစ်ခုကို တည်ထောင်၍ ထိုနေရာတွင် အရှင်ကို «ပုရူရဝါဒိတျ» ဟူ၍ တင်မြှောက်တော်မူ၏။

Verse 166

सर्वकामप्रदश्चासौ भट्टदित्यसमो रिवः । बहूदकक्षेत्रसमं तस्य क्षेत्रं च भारत

ထို «ပုရူရဝါဒိတျ» သည် အလိုဆန္ဒအားလုံးကို ပေးသနားတော်မူသူဖြစ်၍ «ဘဋ္ဋာဒိတျ» နှင့်တူညီ၏။ အို ဘာရတ၊ ထိုအရှင်၏ က్షेत्रသည်လည်း «ဗဟူဒက» က్షेत्रနှင့် တန်းတူဖြစ်၏။

Verse 167

अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं जप्तव्यं कर्णमूलके । पुत्रस्य वापि शिष्यस्य न कथंचन नास्तिकः

ဤတီရ္ထ၏ မဟာတ్మျကို နားရင်း၌ တိုးတိုးရွတ်ဆို၍ ပြောကြားရမည်။ ကိုယ်၏သား သို့မဟုတ် တပည့်အား ပြောနိုင်သော်လည်း နာစတိက (ယုံကြည်မှုမရှိသူ) ထံသို့ မည်သို့မျှ မပြောရ။

Verse 168

श्रृणोतीदं श्रद्धया यस्तस्य तुष्येश्च भास्करः । धारयन्हृदये मोक्षंमुच्यते भवसागरात्

ဤအကြောင်းကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် နားထောင်သူအား နေဘုရား (ဘ္ဟာစ్కရ) သည် ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။ မောက္ခသို့ ညွှန်သော ဤသင်ခန်းစာကို နှလုံး၌ ထိန်းထားလျှင် သံသရာပင်လယ်မှ လွတ်မြောက်ရ၏။