Sukta 79
Sukta 9.79
Soma Pavamāna (Indu/Indavaḥ)
हे लघु पावमान सोमसूक्त पिळलेल्या सोमबिंदूंना शुद्धीकरणात वेगाने पुढे धावणारे म्हणून गौरवते; ते उपासकांसाठी पोषण आणि प्रेरित धीसामर्थ्य पसरवतात. शुद्ध करणारा सोम येथे नैतिक व रक्षक शक्तीही ठरतो: समृद्धी व सन्मनस्कता अडवणाऱ्या ‘आडव्या धरणाऱ्या’ आणि शत्रुत्वपूर्ण शक्तींचा नाश करावा अशी प्रार्थना केली आहे. अखेरीस, सोमाचे बळ आणि प्रिय उन्माद यज्ञकर्त्यांना ‘पातळीवरून पातळीवर’ सुरक्षितपणे नेवो अशी विनंती होते.
Mantras
Mantra 1
अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः प्र सुवानासो बृहद्दिवेषु हरयः । वि च नशन्न इषो अरातयोऽर्यो नशन्त सनिषन्त नो धियः ॥
आमच्यासाठी हे अचोदस (स्वयंचलित) सोमबिंदू—पिळून काढलेले, तेजस्वी—विशाल दिव्यलोकांत पुढे धावोत. आमच्या प्रेरणा व पोषणशक्ती विस्तारोत; जे दान देत नाहीत ते परक्यासारखे नष्ट होत; आणि आमच्या धिया (विचारशक्ती) लाभ जिंकून आणोत.
Mantra 2
प्र णो धन्वन्त्विन्दवो मदच्युतो धना वा येभिरर्वतो जुनीमसि । तिरो मर्तस्य कस्य चित्परिह्वृतिं वयं धनानि विश्वधा भरेमहि ॥
आमच्यासाठी सोमबिंदू वेगाने धावोत—मद (आनंद-उन्माद) ओतत—ती धनसंपदा, जिच्याने आम्ही उत्सुक अश्वाला जू लावतो. कोणत्याही मर्त्याच्या कोणत्याही परिह्वृति (कपट-घेराव/दावा)च्या पलीकडे, आम्ही सर्वथा धनसंपदा प्राप्त करून धारण करू.
Mantra 3
उत स्वस्या अरात्या अरिर्हि ष उतान्यस्या अरात्या वृको हि षः । धन्वन्न तृष्णा समरीत ताँ अभि सोम जहि पवमान दुराध्यः ॥
आणि स्वतःचीच ‘अराति’ (कंजूषपणा/अडथळा) शत्रू ठरते; दुसऱ्याची अराति तर जणू लांडगा. कोरड्या भूमीवर धावणाऱ्या तृष्णेसारखी ती एकत्र पसरते—हे पवमान सोमा, तू शुद्ध होत वाहताना त्या दुराध्य शक्तींना ठेचून नष्ट कर/दूर कर.
Mantra 5
एवा त इन्दो सुभ्वं सुपेशसं रसं तुञ्जन्ति प्रथमा अभिश्रियः । निदंनिदं पवमान नि तारिष आविस्ते शुष्मो भवतु प्रियो मदः ॥
असेच, हे इन्दु, प्रथम ‘अभिश्रियः’ (प्रथम तेजस्वी विभूती) तुझा रस पिळून काढतात—शुभ, सुबद्ध, सुंदररूप. हे पवमान, ‘निदंनिदं’ (पायरीपायरीने) आम्हाला पार उतरव; तुझा ‘शुष्म’ (बल) प्रकट होवो, आणि तुझा प्रिय ‘मद’ (आनंद-उन्माद) आमच्यात उपस्थित राहो.
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as the purified, filtered, flowing draught (Indu/Indavaḥ) that brings vitality, inspiration, and protective power.
It asks Soma to spread nourishment and right impulses, help inspired thought win gains, and destroy obstructive forces like withholding, hostility, and predatory harm.
Because Soma’s physical filtering in the ritual symbolizes a clarifying power: as Soma becomes pure, the mind and community are prayed to become strong, prosperous, and protected from inner and outer negativity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.