
Sukta 5.76
Atri (Ātreya) tradition (probable for this Aśvin hymn cluster)
Aśvinau (primary); Agni and Uṣas as opening powers
Jagatī (probable; needs confirmation)
हा लघु अश्विन-स्तोत्र उषःप्रकाशात अग्नीचे प्रकटणे आणि देवाभिमुख प्रेरित वाणीचा उदय याने सुरू होतो; मग सिद्ध केलेल्या घर्मा (उबदार, स्फूर्तिदायक पेय) कडे आपला रथ वळवावा अशी अश्विनांना तातडीची विनंती करतो. सकाळ, मध्यान्ह, दिवस व रात्र अशा सर्व संधिकाळी हे जुळे वैद्य येवोत, आनंद देणारे पेय आणि त्यांचे रक्षण कधीही कमी पडू नये, अशी प्रार्थना आहे. शेवटी त्यांच्या “सदैव नव्या” सहाय्याशी सुसंवाद राखून प्रवास घडावा आणि संपत्ती, वीर्य/शौर्य, व दीर्घकाळ टिकणारे कल्याण प्राप्त व्हावे, अशी याचना करून स्तोत्र समाप्त होते.
Mantra 1
आ भात्यग्निरुषसामनीकमुद्विप्राणां देवया वाचो अस्थुः । अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातं पीपिवांसमश्विना घर्ममच्छ ॥
अग्नी प्रकाशतो—उषांचा मुख; आणि विप्रांची देवाभिमुख वाणी उभी राहते. हे अश्विनौ, आता रथासह इथे—अर्वाञ्चा—या; तुमच्यासाठी सिद्ध, परिपूर्ण घर्म (उष्ण मधु/रस) याकडे या.
Mantra 2
न संस्कृतं प्र मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनमश्विनोपस्तुतेह । दिवाभिपित्वेऽवसागमिष्ठा प्रत्यवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ॥
फक्त ‘संस्कृत’ (जुळवून ठेवलेल्या) मापाने तुमचे आगमन मोजू नका; हे अश्विनौ, स्तुती झाली की तुम्हीच आता—इथेच—सर्वात शीघ्र येणारे आहात. दिवसा, आमच्या निवासाच्या सान्निध्यात, सहाय्यासह या; दाशुष (दाता) याच्यासाठी अडथळा परत फिरवा—हे शम्भविष्ठ, परम-शांतीदाते.
Mantra 3
उता यातं संगवे प्रातरह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य । दिवा नक्तमवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान ॥
आणि संगम-वेळींही या—दिवसाच्या प्रातःकाळी, तसेच मध्यान्ही, जेव्हा सूर्य उन्नत होऊन उदितासारखा स्थित असतो. दिवस-रात्र, तुमच्या परम शांतीदायक अवसाने—हे अश्विनौ, आता आनंदमय पान (पीति) कमी पडू नये; ते आमच्यासाठी विस्तृत होवो.
Mantra 4
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम् । आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता ॥
हेच तुमचे उच्च दिवि मधील स्थान—तुमचे ओक; हे अश्विनौ, हीच घरे—हेच दुरोण (निवास) आहे. विशाल दिवःपासून, पर्वतापासून, आणि आपः (जल) पासून—पोषणाची प्रेरणा (इष) व ऊर्जेची परिपूर्णता (ऊर्ज) वाहत आमच्याकडे या.
Mantra 5
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥
अश्विनांच्या नूतन, मयोभू अवसाशी समरस होऊन—सुप्रणीतीने आम्ही पोहोचू. आमच्याकडे रयि ही वाहून आणा, आणि वीर-बलही; हे अमृतांनो, सर्व सौभाग्ये—अमर कल्याणे—आमच्यासाठी आणा.
They are divine twin horsemen and healers who arrive quickly in a chariot, especially at dawn and other transition times, bringing protection, renewal, and well-being.
Agni and Dawn mark the opening of the ritual and of consciousness: the fire ‘shines as the face of the Dawns,’ and inspired speech rises, creating the right moment to invite the Aśvins.
Gharmá is a warming, invigorating draught prepared for the gods; in ritual language it can point to a hot or vitalizing offering and, more broadly, to the refreshment and life-force the Aśvins bestow.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.