Sukta 76
Sukta 5.76
Atri (Ātreya) tradition (probable for this Aśvin hymn cluster)
Aśvinau (primary); Agni and Uṣas as opening powers
Jagatī (probable; needs confirmation)
આ ટૂંકું અશ્વિન સ્તોત્ર ઉષાકાળના પ્રકાશમાં અગ્નિના પ્રાગટ્ય અને દેવાભિમુખ પ્રેરિત વાણીના ઉદયથી શરૂ થાય છે; પછી તૈયાર કરેલા ઘર્મ (ઉષ્ણ, ઉત્સાહવર્ધક પાન) તરફ પોતાનો રથ વાળવા અશ્વિનોને તાત્કાલિક આમંત્રણ આપે છે. સવાર, મધ્યાહ્ન, દિવસ અને રાત—બધા સંધિકાળે આ દ્વિ-વૈદ્ય દેવતાઓ આવે, જેથી આનંદદાયક પાન અને તેમનું રક્ષણ કદી ખૂટે નહીં—એવી પ્રાર્થના કરે છે. અંતે, તેમના “સદા નવીન” સહાય સાથે સુસંગત રીતે યાત્રા થાય અને ધન, વીરબળ, તથા દીર્ઘકાળ ટકતું મંગલ પ્રાપ્ત થાય—એવી યાચના સાથે સ્તોત્ર પૂર્ણ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
आ भात्यग्निरुषसामनीकमुद्विप्राणां देवया वाचो अस्थुः । अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातं पीपिवांसमश्विना घर्ममच्छ ॥
અગ્નિ પ્રકાશે છે—ઉષાઓનું મુખ (અનીક); અને ઋષિઓની દેવય વાણી ઊભરી ઊઠે છે. હવે રથ લઈને અહીં તરફ વળો, હે અશ્વિનો; તમારા માટે તૈયાર કરાયેલો, ભરપૂર કરાયેલો ઉષ્ણ ઘર્મ (ઘર્મ-રસ) તરફ આવો.
Mantra 2
न संस्कृतं प्र मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनमश्विनोपस्तुतेह । दिवाभिपित्वेऽवसागमिष्ठा प्रत्यवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ॥
માત્ર ગોઠવાયેલું (સંસ્કૃત) જોઈને તમારું આગમન માપશો નહીં; હે અશ્વિનો, સ્તુતિ થતાં જ તમે હવે—અહીં—સૌથી ઝડપી પહોંચનાર છો. દિવસે અને અમારા નિવાસની નજીક, સહાય સાથે આવો; દાન આપનાર માટે અવરોધને પાછું ફેરવો, હે શંભવಿಷ್ಠ—શાંતિના મહત્તમ દાતા.
Mantra 3
उता यातं संगवे प्रातरह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य । दिवा नक्तमवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान ॥
અને સંગવના સંધિ-સમયોમાં પણ આવો—દિવસના પ્રાતઃકાળે, અને મધ્યાહ્ને, જ્યારે સૂર્ય ઊંચે ઉદિત હોય. દિવસ અને રાતે, તમારી સર્વોત્તમ શાંતિદાયી સહાયથી: હે અશ્વિનો, આનંદમય પાન (પીતિ) હવે નિષ્ફળ ન થાઓ; તે અમારા માટે વિસ્તરતું રહે.
Mantra 4
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम् । आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता ॥
આ જ તો તમારું પરમ દ્યૌમાં સ્થાન—તમારું ઘર; હે અશ્વિનો, આ જ ગૃહો—આ જ નિવાસ. વિશાળ દ્યૌમાંથી, પર્વતમાંથી, અને જળોમાંથી, પોષણની પ્રેરણા (ઇષ) અને ઊર્જાની પરિપૂર્તિ (ઊર્જ) વહન કરતાં અમારી પાસે આવો.
Mantra 5
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥
અશ્વિનોની સદા-નવી, આનંદદાયી સહાય (અવસા) સાથે સમરસ થઈ, સુપ્રણીતી—સુશ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શનથી—અમે લક્ષ્યે પહોંચીએ. અમને રયિ (સમૃદ્ધિ) વહન કરો, અને વીરબળ પણ; હે અમૃતો, સર્વ અમર સૌભાગ્યો અમને લાવો.
Frequently Asked Questions
They are divine twin horsemen and healers who arrive quickly in a chariot, especially at dawn and other transition times, bringing protection, renewal, and well-being.
Agni and Dawn mark the opening of the ritual and of consciousness: the fire ‘shines as the face of the Dawns,’ and inspired speech rises, creating the right moment to invite the Aśvins.
Gharmá is a warming, invigorating draught prepared for the gods; in ritual language it can point to a hot or vitalizing offering and, more broadly, to the refreshment and life-force the Aśvins bestow.
Ask anything about Sukta 76 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.