
Sukta 5.76
Atri (Ātreya) tradition (probable for this Aśvin hymn cluster)
Aśvinau (primary); Agni and Uṣas as opening powers
Jagatī (probable; needs confirmation)
अयं संक्षिप्तोऽश्विनसूक्तः प्रातर्दीप्त्या अग्नेः प्रादुर्भावं देवाभिमुखस्य च प्रेरितस्य वाचः उदयम् उपोद्घातयति; ततः कृताय घर्माय (उष्णाय, बलवर्धकाय पानाय) रथं परिवर्त्य शीघ्रम् अश्विनौ आह्वयति। युग्मौ भिषजौ प्रातर्मध्यंदिने दिवा नक्तं च सर्वासु सन्धिषु आगच्छताम् इति स आह्वानः, येन हर्षजनकं पानं तयोः संरक्षणं च कदाचन न हीयेत। अन्ते तयोः “सदा-नव्या” सहाय्येन सह सम्यग् यात्रां कर्तुं, धनं वीर्यं चिरस्थायि च शिवं प्राप्तुं प्रार्थयते।
Mantra 1
आ भात्यग्निरुषसामनीकमुद्विप्राणां देवया वाचो अस्थुः । अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातं पीपिवांसमश्विना घर्ममच्छ ॥
अग्निराभाति—उषसामनीकमिव; विप्राणां देवया वाच उदतिष्ठन्। अधुना रथ्येनार्वाञ्चौ भवतम्, हे अश्विनौ—पीपिवांसं युवयोः कृते सज्जीकृतं घर्ममच्छ गच्छतम्।
Mantra 2
न संस्कृतं प्र मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनमश्विनोपस्तुतेह । दिवाभिपित्वेऽवसागमिष्ठा प्रत्यवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ॥
न संस्कृतं प्र मिमीथो गमिष्ठम्—केवलं कृतसंस्कारमात्रेणागमनं मा परिमिमीतम्; स्तुते हि, हे अश्विनौ, इह नूनं गमिष्ठौ। दिवा चाभिपित्वे च अवसा गमिष्ठौ; दाशुषे प्रत्यवर्तिं दत्तम्—अवरोधं निवर्तयतम्, हे शम्भविष्ठौ।
Mantra 3
उता यातं संगवे प्रातरह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य । दिवा नक्तमवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान ॥
उत यातं सङ्गवे प्रातरह्नो मध्यंदिने उदिता सूर्यस्य। दिवा नक्तम् अवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान॥
Mantra 4
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम् । आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता ॥
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम्। आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता॥
Mantra 5
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम। आ नो रयिं वहतमोत वीरान् आ विश्वान्यमृता सौभगानि॥
They are divine twin horsemen and healers who arrive quickly in a chariot, especially at dawn and other transition times, bringing protection, renewal, and well-being.
Agni and Dawn mark the opening of the ritual and of consciousness: the fire ‘shines as the face of the Dawns,’ and inspired speech rises, creating the right moment to invite the Aśvins.
Gharmá is a warming, invigorating draught prepared for the gods; in ritual language it can point to a hot or vitalizing offering and, more broadly, to the refreshment and life-force the Aśvins bestow.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.