
Sukta 5.76
Atri (Ātreya) tradition (probable for this Aśvin hymn cluster)
Aśvinau (primary); Agni and Uṣas as opening powers
Jagatī (probable; needs confirmation)
अयं संक्षिप्तोऽश्विनसूक्तः प्रातर्दीप्त्या अग्नेः प्रादुर्भावं देवाभिमुखस्य च प्रेरितस्य वाचः उदयम् उपोद्घातयति; ततः कृताय घर्माय (उष्णाय, बलवर्धकाय पानाय) रथं परिवर्त्य शीघ्रम् अश्विनौ आह्वयति। युग्मौ भिषजौ प्रातर्मध्यंदिने दिवा नक्तं च सर्वासु सन्धिषु आगच्छताम् इति स आह्वानः, येन हर्षजनकं पानं तयोः संरक्षणं च कदाचन न हीयेत। अन्ते तयोः “सदा-नव्या” सहाय्येन सह सम्यग् यात्रां कर्तुं, धनं वीर्यं चिरस्थायि च शिवं प्राप्तुं प्रार्थयते।
Mantra 1
आ भात्यग्निरुषसामनीकमुद्विप्राणां देवया वाचो अस्थुः । अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातं पीपिवांसमश्विना घर्ममच्छ ॥
अग्निराभाति—उषसामनीकमिव; विप्राणां देवया वाच उदतिष्ठन्। अधुना रथ्येनार्वाञ्चौ भवतम्, हे अश्विनौ—पीपिवांसं युवयोः कृते सज्जीकृतं घर्ममच्छ गच्छतम्।
Mantra 2
न संस्कृतं प्र मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनमश्विनोपस्तुतेह । दिवाभिपित्वेऽवसागमिष्ठा प्रत्यवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ॥
न संस्कृतं प्र मिमीथो गमिष्ठम्—केवलं कृतसंस्कारमात्रेणागमनं मा परिमिमीतम्; स्तुते हि, हे अश्विनौ, इह नूनं गमिष्ठौ। दिवा चाभिपित्वे च अवसा गमिष्ठौ; दाशुषे प्रत्यवर्तिं दत्तम्—अवरोधं निवर्तयतम्, हे शम्भविष्ठौ।
Mantra 3
उता यातं संगवे प्रातरह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य । दिवा नक्तमवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान ॥
उत यातं सङ्गवे प्रातरह्नो मध्यंदिने उदिता सूर्यस्य। दिवा नक्तम् अवसा शंतमेन नेदानीं पीतिरश्विना ततान॥
Mantra 4
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम् । आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता ॥
इदं हि वां प्रदिवि स्थानमोक इमे गृहा अश्विनेदं दुरोणम्। आ नो दिवो बृहतः पर्वतादाद्भ्यो यातमिषमूर्जं वहन्ता॥
Mantra 5
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥
समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम। आ नो रयिं वहतमोत वीरान् आ विश्वान्यमृता सौभगानि॥
They are divine twin horsemen and healers who arrive quickly in a chariot, especially at dawn and other transition times, bringing protection, renewal, and well-being.
Agni and Dawn mark the opening of the ritual and of consciousness: the fire ‘shines as the face of the Dawns,’ and inspired speech rises, creating the right moment to invite the Aśvins.
Gharmá is a warming, invigorating draught prepared for the gods; in ritual language it can point to a hot or vitalizing offering and, more broadly, to the refreshment and life-force the Aśvins bestow.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.