Khanda 2

Verse 2.1

यदि मन्यसे सुवेदेति दभ्रमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् । यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते मन्ये विदितम् ॥१॥

നീ എന്നെന്നും നന്നായി അറിയുന്നു എന്ന് വിചാരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ നീ അറിയുന്നത് അല്പം മാത്രമാണ്, അതിൽ നിന്നിലുള്ളതും ദേവന്മാരിൽ ഉള്ളതുമായ ഭാഗം മാത്രം. അതിനാൽ, നീ അറിഞ്ഞു എന്നു കരുതുന്നത് ഇനിയും അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണ് എന്ന് ഞാൻ വിചാരിക്കുന്നു.

Verse 2.2

नाहं मन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च । यो नस्तद्वेद तद्वेद नो न वेदेति वेद च ॥२॥

ഞാൻ ‘ഞാൻ അതിനെ നന്നായി അറിയുന്നു’ എന്നു കരുതുന്നില്ല; ‘ഞാൻ അറിയുന്നില്ല’ എന്നും അല്ല. നമ്മിൽ ആരാണ് ആ (ബ്രഹ്മത്തെ) അറിയുന്നതോ, അവൻ തന്നെയാണ് അതിനെ അറിയുന്നത്; കൂടാതെ അത് സാധാരണ രീതിയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു വസ്തുവല്ല എന്നും അവൻ അറിയുന്നു.

Verse 2.3

यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः । अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥३॥

ആർക്കു അത് ചിന്തയുടെ വസ്തുവല്ലയോ, അവനു തന്നെയാണ് അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘അറിയപ്പെടുന്നത്’; ‘ഞാൻ അറിയുന്നു’ എന്നു കരുതുന്നവൻ അതിനെ അറിയുന്നില്ല. വസ്തുവായി അറിയുന്നവർക്കു അത് അജ്ഞാതം; വസ്തുവായി അറിയാത്തവർക്കു അത് ജ്ഞാതം.

Verse 2.4

प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते । आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥४॥

ഓരോ ജാഗ്രതയുടെ ഓരോ ബോധത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നതുതന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ അറിവ്; അതിലൂടെ തന്നെ നിശ്ചയമായി അമൃതത്വം ലഭിക്കുന്നു. ആത്മാവിലൂടെ ബലം (വീര്യം) ലഭിക്കുന്നു; വിദ്യയിലൂടെ അമൃതത്വം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 2.5

इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदीहावेदीन्महती विनष्टिः । भूतेषु भूतेषु विचित्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥५॥

ഇവിടെ തന്നേ (തത്) അറിഞ്ഞാൽ സത്യമായി ലക്ഷ്യം സിദ്ധിക്കുന്നു; ഇവിടെ അറിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ മഹത്തായ നഷ്ടം. സകലഭൂതങ്ങളിലും, ഓരോ ജീവിയിലും അതിനെ വിവേചിച്ച് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ധീരർ ഈ ലോകത്തിൽ നിന്ന് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്ത് അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.