Adhyaya 17

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ पूजाविधानं ते कथयामि यशस्विनि । अर्कस्थलस्य देवस्य यथा पूज्यो नरोत्तमैः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ യശസ്വിനി! ഇനി ഞാൻ നിന്നോട് പൂജാവിധാനം പറയുന്നു; അർക്കസ്ഥലദേവനെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ എങ്ങനെ പൂജിക്കേണ്ടതെന്ന്।

Verse 2

सर्वेषामेव देवानामादिरादित्य उच्यते । आदिकर्त्ता त्वसौ यस्मादादित्यस्तेन चोच्यते

സകല ദേവന്മാരിലും ആദിത്യനെയാണ് ‘ആദി’ എന്നു പറയുന്നത്; അവൻ തന്നെയാണ് ആദികർത്താവ്, അതുകൊണ്ടാണ് ‘ആദിത്യൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്।

Verse 3

नादित्येन विना रात्रिर्न दिवा न च तर्पणम् । न धर्मो वै न चाधर्मो न संतिष्ठेच्चराचरम्

ആദിത്യനില്ലാതെ രാത്രി ഇല്ല, പകലും ഇല്ല, തർപ്പണാദി കർമങ്ങളും ഇല്ല; ധർമ്മവും അധർമ്മവും പ്രവർത്തിക്കുകയില്ല, സർവ്വ ചരാചര ലോകവും നിലനിൽക്കുകയുമില്ല।

Verse 4

आदित्यः पालयेत्सर्वमादित्यः सृजते सदा । आदित्यः संहरेत्सर्वं तस्मादेष त्रयीमयः

ആദിത്യൻ സർവ്വത്തെയും പാലിക്കുന്നു, ആദിത്യൻ നിത്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ആദിത്യൻ സർവ്വത്തെയും സംഹരിക്കുന്നു—അതുകൊണ്ട് അവൻ ത്രയീ-വേദമയൻ।

Verse 5

आराधनविधिं तस्य भास्करस्य महात्मनः । कथयामि महादेवि वेदोक्तैर्मंत्रविस्तरैः । तं शृणुष्व वरारोहे सर्वपापप्रणाशनम्

ഹേ മഹാദേവീ! ആ മഹാത്മാവായ ഭാസ്കരന്റെ ആരാധനാവിധി, വേദോക്ത വിപുല മന്ത്രവിസ്താരങ്ങളോടെ ഞാൻ പറയുന്നു. ഹേ വരാരോഹേ! ശ്രവിക്കൂ—ഇത് സർവ്വപാപപ്രണാശിനി।

Verse 6

मूर्त्तिस्थः पूज्यते येन विधानेन महेश्वरि । द्वादशात्मा यथा सूर्यस्तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

ഹേ മഹേശ്വരീ! മൂർത്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതനായ ദ്വാദശാത്മക സൂര്യനെ ഏതു വിധാനത്തിൽ പൂജിക്കണമെന്നത് ഞാൻ നിനക്കു സമ്പൂർണ്ണമായി പറയും।

Verse 7

मुखशुद्धिं च कृत्वाऽदौ स्नानं कृत्वा विशेषतः । वस्त्रशुद्धिं देह शुद्धिं कृत्वा सूर्यं स्पृशेत्ततः

ആദ്യം മുഖശുദ്ധി ചെയ്ത്, പിന്നെ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം; വസ്ത്രശുദ്ധിയും ദേഹശുദ്ധിയും ചെയ്ത്, അതിനുശേഷം സൂര്യമൂർത്തിയെ സ്പർശിക്കണം।

Verse 9

दन्तकाष्ठविधानं तु प्रथमं कथयामि ते । मधूके पुत्रलाभः स्यादर्के नेत्रसुखं प्रिये

പ്രിയേ, ആദ്യം ദന്തകാഷ്ഠത്തിന്റെ വിധി ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു. മധൂകക്കൊമ്പുകൊണ്ട് പുത്രലാഭം ലഭിക്കും; അർക്കക്കൊമ്പുകൊണ്ട് കണ്ണുകൾക്ക് സുഖവും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കും.

Verse 10

रोगक्षयः कदम्बे तु अर्थलाभोऽतिमुक्तके । मरुतां याति सर्वत्र आटरूषकसंभवैः

കടംബവൃക്ഷാശ്രയത്തോടെ രോഗക്ഷയം സംഭവിക്കും; അതിമുക്തകത്തിന്റെ സേവനം/സേവനത്തിലൂടെ ധനലാഭം ലഭിക്കും. ആടരൂഷകത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയാൽ എല്ലായിടത്തും മരുത്‌ലോകപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകുന്നു—ഇതാണ് ഫലം എന്നു പറയുന്നു.

Verse 11

जातिप्रधानतां जातावश्वत्थो यच्छते यशः । श्रियं प्राप्नोति निखिलां शिरीषस्य निषेवणात्

ജാതി (സസ്യം) സേവിച്ചതാൽ സ്വന്തം ജനത്തിൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കും; അശ്വത്ഥം (അരയാൽ) യശസ്സ് നൽകും. ശിരീഷത്തെ ഭക്തിയോടെ ആശ്രയിച്ചാൽ സമ്പൂർണ്ണ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ലഭിക്കും.

Verse 12

प्रियंगुं सेवमानस्य सौभाग्यं परमं भवेत् । अभीप्सितार्थसिद्धिः स्यान्नित्यं प्लक्षनिषेवणात्

പ്രിയംഗുവിനെ സേവിക്കുന്നവന് പരമ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കും. പ്ലക്ഷത്തെ നിത്യം ആശ്രയിച്ച് സേവിച്ചാൽ അഭീപ്സിതാർത്ഥസിദ്ധി ഉണ്ടാകും.

Verse 13

न पाटितं समश्नीयाद्दंतकाष्ठं न सव्रणम् । न चोर्द्धशुष्कं वक्रं वा नैव च त्वग्विवर्ज्जितम्

പിളർന്ന ദന്തകാഷ്ഠം ഉപയോഗിക്കരുത്; മുറിവുള്ളതോ ദോഷമുള്ളതോയും വേണ്ട. പകുതി ഉണങ്ങിയതും വളഞ്ഞതും തൊലി നീക്കിയതുമായ ദന്തകാഷ്ഠവും സ്വീകരിക്കരുത്.

Verse 14

वितस्तिमात्रमश्नीयाद्दीर्घं ह्रस्वं च वर्जयेत् । उदङ्मुखो वा प्राङ्मुखः सुखासीनोऽथ वाग्यतः

വിതസ്തി-പ്രമാണമുള്ള ദന്തകാഷ്ഠം ഉപയോഗിക്കണം; അതിയായി നീളമുള്ളതും അതിയായി ചെറുതും ഒഴിവാക്കണം. ഉത്തരമുഖമായോ കിഴക്കുമുഖമായോ സുഖാസീനനായി മൗനമായി ഇരിക്കണം.

Verse 15

कामं यथेष्टं हृदये कृत्वा समभिमन्त्र्य च । मंत्रेणानेन मतिमानश्नीयाद्दन्तधावनम्

ഹൃദയത്തിൽ ഇഷ്ടമായ ആഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ച്, ദന്തകാഷ്ഠത്തെ വിധിപൂർവം അഭിമന്ത്രിച്ച്, ബുദ്ധിമാൻ ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ദന്തധാവനം ചെയ്യണം.

Verse 16

वरं दत्त्वाऽभिजानासि कामं चैव वनस्पते । सिद्धिं प्रयच्छ मे नित्यं दन्तकाष्ठ नमोऽस्तु ते

ഹേ വനസ്പതേ! നീ വരദാതാവും ആഗ്രഹപൂർത്തികർത്താവുമാണ്. എനിക്ക് നിത്യസിദ്ധി പ്രസാദിക്കേണമേ; ഹേ ദന്തകാഷ്ഠമേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 17

त्रीन्वारान्परिजप्यैवं भक्षयेद्दंतधावनम् । पश्चात्प्रक्षाल्य तत्काष्ठं शुचौ देशे विनिक्षिपेत्

ഇങ്ങനെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് ദന്തധാവനം ചെയ്യണം. ശേഷം ആ കാഷ്ഠം കഴുകി ശുചിയായ സ്ഥലത്ത് വെക്കണം.

Verse 18

दंतकाष्ठेन देवेशि न जिह्वां परिमार्जयेत् । पृथक्पृथक्तदा कार्यं यदीच्छेद्विपुलं यशः

ഹേ ദേവേശി! ദന്തകാഷ്ഠംകൊണ്ട് നാവിനെ ഉരയ്ക്കരുത്. വിപുലമായ യശസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഓരോ കർമ്മവും വേർതിരിച്ചുതന്നെ ചെയ്യണം.

Verse 19

अंगुल्या दंतकाष्ठं च प्रत्यक्षं लवणं च यत् । मृत्तिकाभक्षणं चैव तुल्यं गोमांसभक्षणैः

വിരലാൽ ദന്ത-മുഖശുദ്ധി ചെയ്യുക, ദന്തകാഷ്ഠത്തെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുക, പരസ്യമായി ഉപ്പ് സ്വീകരിക്കുക, മണ്ണ് ഭക്ഷിക്കുക—ഇവയെല്ലാം ഗോമാംസഭക്ഷണപാപത്തോട് തുല്യമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 20

मुखे पर्युषिते नित्यं भवत्यप्रयतो द्विजः । तस्माच्छुष्कमथार्द्रं वा भक्षयेद्दंतधावनम्

മുഖത്തിൽ പഴയ മലിനത (പര്യുഷിതം) നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ ദ്വിജൻ നിത്യവും ശൗചത്തിൽ അശ്രദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഉണങ്ങിയതോ പുതുതായി ഈർപ്പമുള്ളതോ ആയ ദന്തധാവനക്കൊമ്പ് ഉപയോഗിക്കണം।

Verse 21

वर्जिते दिवसे चैव गडूषांश्चैव षोडश । तत्तत्पद्मसुगन्धैर्वा मुखशुद्धिं च कारयेत्

ദന്തകാഷ്ഠം ഒഴിവാക്കേണ്ട ദിവസങ്ങളിൽ പതിനാറ് ഗണ്ഡൂഷങ്ങൾ (കുളുക്ക്/ഗർഗരം) ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ പദ്മസുഗന്ധാദി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ മുഖശുദ്ധി വരുത്തണം।

Verse 22

मुखशुद्धिमकृत्वा यो भास्करं स्पृशति द्विजः । त्रीणि वर्षसहस्राणि स कुष्ठी जायते नरः

മുഖശുദ്ധി ചെയ്യാതെ ഭാസ്കരനെ സ്പർശിച്ച്/ആരാധിക്കുന്ന ദ്വിജൻ മൂവായിരം വർഷം കുഷ്ഠരോഗിയായി തീരുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 23

एवं वस्त्रादि संशोध्य ततः स्नानं समाचरेत् । शुचौ मनोरमे स्थाने संगृह्यास्त्रेण मृत्तिकाम्

ഇങ്ങനെ വസ്ത്രാദികൾ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം സ്നാനം ആചരിക്കണം. ശുചിയായ മനോഹരസ്ഥാനത്ത് ‘അസ്ത്ര’ മന്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് സ്നാനാർത്ഥം മൃത്തിക (മണ്ണ്) ശേഖരിക്കണം।

Verse 24

सानुस्वारोकारयुतो हकारः फट्समन्वितः । अनेनास्त्रेण संगृह्य स्नानं तत्र समाचरेत्

അനുസ്വാരയുക്ത ‘ഓ’കാരസഹിത ‘ഹ’കാരവും ‘ഫട്’ധ്വനിയാൽ സമന്വിതമായതും—ഇതുതന്നെ അസ്ത്രം. ഈ അസ്ത്രംകൊണ്ട് (ശുദ്ധിമണ്ണ്) ശേഖരിച്ച് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 25

भागत्रयं तु संशुद्धं तृणपाषाणवर्जितम् । एकमस्त्रेण चालभ्य तथान्यं भास्करेण तु

നന്നായി ശുദ്ധമായ, പുല്ലും കല്ലും ഇല്ലാത്ത മണ്ണ് മൂന്നു ഭാഗമാക്കണം. ഒരു ഭാഗം അസ്ത്ര-മന്ത്രംകൊണ്ട് സ്പർശിക്കണം; മറ്റൊരു ഭാഗം ഭാസ്കര (സൂര്യ) മന്ത്രംകൊണ്ട്.

Verse 26

अंगैश्चैव तृतीयं तु अभिमंत्र्य सकृत्सकृत् । जप्त्वास्त्रेण क्षिपेद्दिक्षु निर्विघ्नं तु जलं भवेत्

മൂന്നാം ഭാഗം അങ്ങ-മന്ത്രങ്ങളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അഭിമന്ത്രിക്കണം. തുടർന്ന് അസ്ത്ര-മന്ത്രം ജപിച്ച് ദിക്കുകളിലേക്കു ക്ഷേപിക്കണം; അപ്പോൾ ജലം നിർവിഘ്നം (ദോഷരഹിതം) ആകുന്നു.

Verse 27

सूर्यतीर्थ द्वितीयेन तृतीयेन सकृत्सकृत् । गुंठयित्वा ततः स्नायाद्रवितीर्थेन मानवः

രണ്ടാം ഭാഗവും മൂന്നാം ഭാഗവും ‘സൂര്യതീർത്ഥം’ ആയി വീണ്ടും വീണ്ടും ലേപിച്ച് ഉരയ്ക്കണം. തുടർന്ന് മനുഷ്യൻ രവിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 28

तूर्यशंख निनादेन ध्यात्वा देवं दिवाकरम् । स्नात्वा राजोपचारेण पुनराचम्य यत्नतः

തൂര്യ-ശംഖനാദത്തോടുകൂടെ ദിവാകരദേവനെ ധ്യാനിക്കണം. രാജോപചാരത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ശ്രദ്ധയോടെ വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം.

Verse 29

स्नानं कृत्वा ततो देवि मंत्रराजेन संयुतम् । हरेफौ बिंदु लक्ष्मीश्च तथाऽन्यो दीर्घया सह

ഹേ ദേവീ! സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം ‘മന്ത്രരാജം’ അനുഷ്ഠിക്കണം—‘ഹ’ അക്ഷരം റേഫ (ര) സഹിതം, ബിന്ദു (അനുനാസിക)യും ‘ശ്രീ/ലക്ഷ്മീ’യും ചേർന്ന്, ദീർഘമാത്രയോടുകൂടിയ മറ്റൊരു അക്ഷരത്തോടൊപ്പം ശരിയായി ഘടിതമായത്।

Verse 30

मात्रया रेफसंयुक्तो हकारो बिंदुना सह । सकारः सविसर्गस्तु मंत्रराजोऽयमुच्यते

മാത്രയോടുകൂടി റേഫ (ര) സംയുക്തമായ ‘ഹ’ അക്ഷരം ബിന്ദുസഹിതം; കൂടാതെ വിസർഗസഹിതമായ ‘സ’ അക്ഷരം—ഇതെയാണ് ‘മന്ത്രരാജം’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നത്।

Verse 31

ततस्तु तर्प्पयेन्मंत्रान्सर्वांस्तांस्तु कराग्रजैः । तुलनादूर्ध्वतो देवान्सव्येन च मुनींस्तथा । पितॄंश्चैवापसव्येन हृद्बीजेन प्रतर्पयेत्

അതിനുശേഷം വിരൽത്തുമ്പുകളാൽ ആ എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്യണം. തുലനാസ്ഥാനം (വക്ഷസ്ഥലം) മുകളിലായി സവ്യമായി (ഇടങ്കൈകൊണ്ട്) ദേവന്മാരെയും മുനിമാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; അപസവ്യവിധിയിൽ ഹൃദ്ബീജം പ്രയോഗിച്ച് പിതൃകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം।

Verse 32

यद्गीतं प्रवरं लोके अक्षराणां मनीषिभिः । एकोनविंशं मात्राया अक्षरं तत्प्रकीर्त्तितम्

ലോകത്തിൽ അക്ഷരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പണ്ഡിതർ പാടിയ ആ അക്ഷരമാണ് പത്തൊമ്പത് മാത്രകളോടുകൂടിയ അക്ഷരമെന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്।

Verse 33

एवं स्नात्वा विधानेन संध्यां वंदेद्विधानतः । ततो विद्वान्क्षिपेत्पश्चाद्भास्करायोदकांजलिम्

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവം സ്നാനം ചെയ്ത്, വിധാനപ്രകാരം സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ജ്ഞാനി ഭാസ്കരനു (സൂര്യദേവനു) കൂപ്പിയ കൈകളിൽ ജലം അർപ്പിക്കണം।

Verse 34

जपेच्च त्र्यक्षरं मंत्र षण्मुखं च यदृच्छया । मंत्रराजेति यः पूर्वं तवाख्यातो मया प्रिये

അതിനുശേഷം യഥാശക്തി ത്ര്യക്ഷരീ മന്ത്രവും, ഷൺമുഖ (ഷഡാനന) മന്ത്രവും ജപിക്കണം. പ്രിയേ, ഞാൻ മുമ്പ് ‘മന്ത്രരാജം’ എന്നു നിന്നോട് പറഞ്ഞതുതന്നെ—

Verse 35

पश्चात्तीर्थेन मंत्रास्तु संहृत्य हृदये न्यसेत् । मंत्रैरात्मानमेकत्र कृत्वा चार्घं प्रदापयेत्

അതിനുശേഷം തീർത്ഥജലത്തോടെ മന്ത്രങ്ങളെ സംഹരിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. മന്ത്രങ്ങളാൽ സ്വയം ഏകീകരിച്ച് പിന്നെ അർഘ്യം സമർപ്പിക്കണം.

Verse 36

रक्तचंदनगंधैस्तु शुचिःस्नातो महीतले । कृत्वा मंडलकं वृत्तमेकचित्तो व्यवस्थितः

ചുവന്ന ചന്ദനത്തിന്റെ സുഗന്ധം പുരട്ടി, ശുചിയായി സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭൂമിയിൽ വൃത്താകാര മണ്ഡലം വരച്ച് ഏകചിത്തനായി സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം.

Verse 37

गृहीत्वा करवीराणि ताम्रे संस्थाप्य भाजने । तिलतंदुलसंयुक्तं कुशगन्धोदकेन तु

കരവീരപ്പൂക്കൾ എടുത്ത് താമ്രപാത്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; എള്ളും അരിയും ചേർത്ത്, കുശസുഗന്ധമുള്ള ജലവും കൂട്ടിച്ചേർക്കണം.

Verse 38

रक्तचंदन धूपेन युक्तमर्घ्योपसाधितम् । कृत्वा शिरसि तत्पात्रं जानुभ्यामवनिं गतः

ചുവന്ന ചന്ദനവും ധൂപവും ചേർന്ന അർഘ്യം വിധിപൂർവ്വം ഒരുക്കി, ആ പാത്രം ശിരസ്സിൽ വെച്ച്, ഇരുകാൽമുട്ടുകളോടെ ഭൂമിയിൽ വീണു നമസ്കരിക്കണം.

Verse 39

मूलमंत्रेण संयुक्तमर्घ्यं दद्याच्च भानवे । मुच्यते सर्वपापैस्तु यो ह्येवं विनिवेदयेत्

മൂലമന്ത്രത്തോടു ചേർത്ത അർഘ്യം ഭാനവനായ സൂര്യദേവനു അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ സമർപ്പിക്കുന്നവൻ നിശ്ചയമായും സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.

Verse 40

यद्युगादिसहस्रेण व्यतीपातशतेन च । अयनानां सहस्रेण यत्फलं ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं समवाप्नोति सूर्यायार्घ्य निवेदने

ജ്യേഷ്ഠ-പുഷ്കരത്തിൽ ആയിരം യുഗാദിദിനങ്ങൾ, നൂറ് വ്യതീപാതങ്ങൾ, ആയിരം അയന-സന്ധികൾ ആചരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം ഏതാണ്, അതേ ഫലം സൂര്യനു അർഘ്യനിവേദനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 41

दीक्षामंत्रविहीनोऽपि भक्त्या संवत्सरेण तु । फलमर्घेण वै देवि लभते नात्र संशयः

ദീക്ഷയും മന്ത്രങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനായാലും, ഭക്തിയോടെ ഒരു വർഷം ഇത് ആചരിച്ചാൽ, അർഘ്യാർപ്പണത്തിലൂടെ ഫലം ലഭിക്കും, ദേവീ—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 42

यः पुनर्दीक्षितो विद्वान्विधिनार्घ्यं निवेदयेत् । नासौ संभवते भूमौ प्रलयं याति भास्करे

എന്നാൽ ദീക്ഷിതനും പണ്ഡിതനുമായവൻ വിധിപൂർവം അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുകയില്ല; ഭാസ്കരനെ പ്രാപിച്ച് പ്രളയം (മോക്ഷം) നേടുന്നു.

Verse 43

इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदम् । अचिराल्लभते देवि सभार्यः सुखभाजनम्

ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ അവൻ शीഘ്രം സൗഭാഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, ആരോഗ്യസമ്പത്ത് എന്നിവ നേടുന്നു, ദേവീ; ഭാര്യയോടുകൂടെ അവൻ സുഖത്തിന്റെ പാത്രമാകുന്നു.

Verse 44

एवं स्नानविधिः प्रोक्तः सौरः संक्षेपतस्तव । हिताय मानवेन्द्राणां सर्वपापप्रणाशनः

ഇങ്ങനെ നിനക്കു സംക്ഷേപമായി സൗരസ്നാനവിധി പ്രസ്താവിച്ചു. അത് മനുഷ്യേന്ദ്രന്മാർക്കു ഹിതകരവും സർവ്വപാപനാശിനിയും ആകുന്നു.

Verse 45

अथवा वेदमार्गेण कुर्यात्स्नानं द्विजोत्तमः । यद्येवं मन्त्रविस्तारे ह्यशक्तो दीक्षया विना

അല്ലെങ്കിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ വേദമാർഗ്ഗപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യട്ടെ. ദീക്ഷയില്ലാതെ മന്ത്രവിസ്താരത്തിൽ അശക്തനാണെങ്കിൽ അങ്ങനെ ചെയ്യണം.

Verse 46

ईश्वर उवाच । अथ पूजाविधानं ते कथयामि यशस्विनि । वेदमार्गेण दिव्येन ब्राह्मणानां हिताय वै

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ യശസ്വിനി! ഇനി ഞാൻ നിനക്കു പൂജാവിധാനം പറയുന്നു; അത് ദിവ്യമായ വേദമാർഗ്ഗപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതത്തിനായാണ്.

Verse 47

एवं संभृतसंभारः पुष्पादिप्रगुणीकृतः । तत आवाहयेद्भानुं स्थापयेत्कर्णिकोपरि

ഇങ്ങനെ ആവശ്യസാമഗ്രികൾ ശേഖരിച്ചു, പുഷ്പാദികളെ ക്രമപ്പെടുത്തി, തുടർന്ന് ഭാനു (സൂര്യൻ)നെ ആവാഹനം ചെയ്ത് കർണികയുടെ മീതെ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 48

उपस्थानं तु वै कृत्वा मंत्रेणानेन सुव्रते । उदुत्यं जातवेदसमिति मंत्रः संपरिकीर्तितः

ഹേ സുവ്രതേ! ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് ഉപസ്ഥാനം നിർവഹിച്ചു—‘ഉദുത്യം ജാതവേദസം’—എന്ന ഈ മന്ത്രം ഇവിടെ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 49

अग्निं दूतेति मंत्रेण अनेनावाह्य भामिनि । आकृष्णेन रजसा मंत्रेणानेन वाऽर्चयेत्

ഹേ ഭാമിനി! ‘അഗ്നിം ദൂതേതി’ മന്ത്രം ജപിച്ച് അഗ്നിയെ ആവാഹനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ‘ആകൃഷ്ണേന രജസാ’ മന്ത്രത്താലും വിധിപൂർവ്വം അർച്ചന ചെയ്യണം।

Verse 50

हंसः शुचिषदिति मंत्रेणानेन पूजयेत् । अपत्येतेति मन्त्रेण सूर्यं देवि प्रपूजयेत्

‘ഹംസഃ ശുചിഷത്…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് പൂജ നടത്തണം; ഹേ ദേവി! ‘അപത്യേതേ…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് സൂര്യദേവനെ പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ പ്രപൂജിക്കണം।

Verse 51

अदृश्रमस्य चैतेन सूर्यं देवि समर्च्चयेत् । तरणिर्विश्वदर्शेति अनेन सततं जपम्

ഹേ ദേവി! ‘അദൃശ്രമസ്യ…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് സൂര്യനെ യഥാവിധി സമർചിക്കണം; ‘തരണിർവിശ്വദർശീ…’ മന്ത്രം നിരന്തരം ജപിക്കണം।

Verse 52

चित्रं देवानामुदेति भद्रां देवो सदार्चयेत् । विभूतिमर्च्चयेन्नित्यं येना पावक चक्षसा

‘ചിത്രം ദേവാനാമുദേതി…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് ഉപാസകൻ സദാ ഭദ്രാ ദേവതയെ സമർചിക്കണം; ‘യേന പാവക-ചക്ഷസാ…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് നിത്യം വിഭൂതിയെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 53

विद्यामेपिरजस्पृथ्वित्यनेन विमलां सदा । अमोघां पूजयेन्नित्यं मंत्रेणानेन सुव्रते

‘വിദ്യാമേപീ രജഃ പൃഥ്വി…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് എപ്പോഴും വിമലാ ദേവിയെ പൂജിക്കണം; ഹേ സുവ്രതേ! ഇതേ മന്ത്രംകൊണ്ട് നിത്യം അമോഘാ ദേവിയെയും പൂജിക്കണം।

Verse 54

सप्त त्वा हरितोऽनेन सिद्धिदां सर्वकर्मसु । विद्युतामर्चयेद्देवं सप्त त्वा हरितेन च

“സപ്ത ത്വാ ഹരിതോ’നേന” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ സർവകർമ്മങ്ങളിലും സിദ്ധി നൽകുന്ന സിദ്ധിദാ ദേവിയെ പൂജിക്കണം. അതുപോലെ “സപ്ത ത്വാ ഹരിതേന” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ വിദ്യുതാ ദേവതയെയും അർച്ചിക്കണം.

Verse 55

नवमीं पूजयेद्देवीं सततं सर्वतोमुखीम् । मन्त्रेणानेन वै देवि उद्वयन्तमितीह वै

സർവതോമുഖീ (എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വിരാജിക്കുന്ന) നവമീ ദേവിയെ നിരന്തരം പൂജിക്കണം. ഹേ ദേവി, “ഉദ്വയന്തം…” എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഈ മന്ത്രംകൊണ്ടുതന്നെ അവളെ ആരാധിക്കണം.

Verse 56

उद्यन्नद्य मित्रमहः प्रथममक्षरं जपेत् । द्वितीयं पूजयेद्देवि शुकेषु मे हरिमेति वै

“ഉദ്യന്നദ്യ മിത്രമഹഃ…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ആദ്യ ബീജാക്ഷരം ജപിക്കണം. ഹേ ദേവി, രണ്ടാമത്തേതിനെ “ശുകേഷു മേ ഹരിം…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 57

उदगादयमादित्यो ह्यनेनापि तृतीयकम् । तत्सवितुर्वरेण्येति चतुर्थं परिकीर्तितम्

“ഉദഗാദയമാദിത്യഃ…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ മൂന്നാം ബീജവും വിന്യസിക്കണം. “തത്സവിതുർവരേണ്യം…” എന്നതാൽ നാലാം ബീജം പ്രസ്താവിതമാണ്.

Verse 58

महाहिवो महायेति पञ्चमं परिकीर्तितम् । हिरण्यगर्भः समवर्तत षष्ठं बीजं प्रकीर्तितम्

“മഹാഹിവോ മഹാ…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ അഞ്ചാം ബീജം പ്രസ്താവിതമാണ്. “ഹിരണ്യഗർഭഃ സമവർതത…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ആറാം ബീജം പ്രഖ്യാതമാണ്.

Verse 59

सविता पश्चातात्सविता सप्तमं वरवर्णिनि । एवं बीजानि विन्यस्य आदित्यं स्थापयेच्छुभे

“സവിതാ പശ്ചാതാത് സവിതാ…” എന്ന മന്ത്രത്താൽ, ഹേ സുന്ദരവർണിനി, ഏഴാമത്തെ ബീജം നല്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ബീജമന്ത്രങ്ങൾ വിന്യസിച്ച്, ഹേ ശുഭേ, ആദിത്യനെ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 60

आदित्यं स्थापयित्वा तु पश्चादङ्गानि विन्यसेत्

ആദിത്യനെ ആദ്യം സ്ഥാപിച്ച്, തുടർന്ന് ക്രമമായി അങ്ക-ന്യാസം (അംഗങ്ങളുടെ വിന്യാസം) ചെയ്യണം।

Verse 61

आग्नेय्यां हृदयं न्यस्य ऐशान्यां तु शिरो न्यसेत् । नैरृत्यां तु शिखां चैव कवचं वायुगोचरे

ആഗ്നേയ ദിക്കിൽ ഹൃദയ-ന്യാസം ചെയ്ത്, ഈശാന ദിക്കിൽ ശിര-ന്യാസം ചെയ്യണം. നൈഋത്യത്തിൽ ശിഖയും, വായവ്യ (വായു പ്രദേശം) ദിക്കിൽ കവച-ന്യാസവും ചെയ്യണം।

Verse 62

अस्त्रं दिशासु विन्यस्य स्वबीजेन तु कर्णिकाम् । अमोसि प्राणितेनेति अनेन हृदयं यजेत्

ദിക്കുകളിൽ അസ്ത്ര-മന്ത്രം വിന്യസിച്ച്, സ്വബീജത്താൽ കർണിക (മധ്യം) വിന്യസിക്കണം. ‘അമോസി പ്രാണിതേനേതി’ എന്ന വിധിയാൽ ഹൃദയത്തെ പൂജിക്കണം।

Verse 63

शिरस्तु पूजयेद्देवि आयुष्यं वर्चसेति वै । गायत्र्या तु शिखां पूज्य नैरृत्यां तु व्यवस्थिताम्

ഹേ ദേവി, ‘ആയുഷ്യṁ വർചസേ’ എന്ന മന്ത്രത്താൽ ശിരസ്സിനെ പൂജിക്കണം. നൈഋത്യത്തിൽ സ്ഥിതമായ ശിഖയെ ഗായത്രിയാൽ പൂജിക്കണം।

Verse 64

जीमूतस्येव भवति प्रत्येकं कवचं यजेत् । धन्वन्नागा धन्वनेति अनेनास्त्रं सदाऽर्चयेत्

ഇത് മഴമേഘംപോലെ ആശ്രയ-ആവരണമായി മാറുന്നു; ഓരോ കവചവും വേർതിരിച്ച് പൂജിക്കണം. ‘ധന്വന്നാഗാ ധന്വനെ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ അസ്ത്രത്തെ നിത്യവും അർച്ചിക്കണം.

Verse 65

नेत्रं तु पूजयेद्देवि अश्विना तेजसेति च । ह्यतः पूर्वतः सोमं दक्षिणेन बुधं तथा

ഹേ ദേവി, ‘അശ്വിനാ തേജസേ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ നേത്രത്തെ പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്ത് സോമനെയും അതുപോലെ തെക്കുഭാഗത്ത് ബുധനെയും സ്ഥാപിച്ച് പൂജിക്കണം.

Verse 66

पश्चिमेन गुरुं न्यस्य उत्तरेण च भार्गवम् । आग्नेय्यां मङ्गलं न्यस्य नैरृत्यां तु शनैश्चरम्

പടിഞ്ഞാറ് ഗുരുവിനെ (ബൃഹസ്പതി)യും വടക്ക് ഭാര്ഗവനെ (ശുക്രൻ)യും സ്ഥാപിക്കണം. ആഗ്നേയ (തെക്ക്-കിഴക്ക്) ഭാഗത്ത് മംഗളനെയും നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത് ശനൈശ്ചരനെയും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 67

वायव्यां तु न्यसेद्राहुं केतुमीशानगोचरे । आप्यायस्वेति मन्त्रेण देवि सोमं सदार्चयेत्

വായവ്യ (വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത് രാഹുവിനെയും, ഈശാന (വടക്ക്-കിഴക്ക്) പ്രദേശത്ത് കേതുവിനെയും സ്ഥാപിക്കണം. ഹേ ദേവി, ‘ആപ്യായസ്വ’ മന്ത്രത്തോടെ സോമനെ സദാ അർച്ചിക്കണം.

Verse 68

उद्बुध्यध्वं महादेवि बुधं तत्र सदार्चयेत् । बृहस्पतेति मन्त्रेण पूजयेत्सततं गुरुम्

‘ഉദ്ബുധ്യധ്വം’—ഹേ മഹാദേവി—എന്ന് അവിടെ ബുധനെ സദാ അർച്ചിക്കണം. ‘ബൃഹസ്പതേ’ മന്ത്രത്തോടെ ഗുരുവിനെ (ബൃഹസ്പതി) നിരന്തരം പൂജിക്കണം.

Verse 69

शुक्रः शुशुक्वानिति च भार्गवं देवि पूजयेत् । अग्निर्मूर्द्धेति मन्त्रेण सदा मंगलमर्चयेत्

ഹേ ദേവി, ‘ശുക്രഃ ശുശുക്വാൻ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ഭാർഗവനെ (ശുക്രനെ) പൂജിക്കണം. ‘അഗ്നിർമൂർധ്നി’ മന്ത്രത്തോടെ സദാ മംഗളനെ (കുജനെ) അർച്ചിക്കണം.

Verse 70

शमग्निरितिमन्त्रेण पूजयेद्भास्करात्मजम् । कयानश्चित्रेतिमन्त्रेण देवि राहुं सदाऽर्चयेत्

‘ശമഗ്നിരിതി’ മന്ത്രത്തോടെ ഭാസ്കരാത്മജനെ (സൂര്യപുത്രനെ) പൂജിക്കണം. ഹേ ദേവി, ‘കയാനശ്ചിത്രേതി’ മന്ത്രത്തോടെ രാഹുവിനെ സദാ അർച്ചിക്കണം.

Verse 71

केतुं कृण्वेति केतुं वै सततं पूजयेद्बुधः । बाह्यतः पूर्वतः शुक्रं दक्षिणेन यमं तथा

‘കേതും കൃണ്വേതി’ മന്ത്രത്തോടെ ജ്ഞാനി സദാ കേതുവിനെ പൂജിക്കണം. ബാഹ്യഭാഗത്ത് കിഴക്കോട്ട് ശുക്രൻ, അതുപോലെ തെക്കോട്ട് യമനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 72

ऐशान्यामीश्वरं विंद्यादाग्नेय्यामग्निरुच्यते । नैऋतेति विरूपाक्षं पवनं वायुगोचरे

ഈശാന ദിക്കിൽ ഈശ്വരനെ അറിയണം; ആഗ്നേയ ദിക്കിൽ അഗ്നിയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. നൈഋത്യത്തിൽ വിരൂപാക്ഷൻ; വായുവിന്റെ ഗമനപ്രദേശത്ത് പവനൻ (വായു) നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 73

तमुष्टवाम इति वै ह्यनेनेन्द्रमथार्चयेत् । उदीरतामवरेति सदा वैवस्वतं यजेत्

‘തമുഷ്ടവാം’ മന്ത്രത്തോടെ ഇന്ദ്രനെ അർച്ചിക്കണം. ‘ഉദീരതാമവരേതി’ മന്ത്രത്തോടെ സദാ വൈവസ്വതനെ (യമനെ) പൂജിക്കണം.

Verse 74

तत्त्वायामीति मन्त्रेण वरुणं देवि पूजयेत् । इन्द्रासोमावत इति मन्त्रेण धनदं यजेत्

ഹേ ദേവി, “തത്ത്വായാമീതി” മന്ത്രത്തോടെ വരുണദേവനെ പൂജിക്കണം. “ഇന്ദ്രാസോമാവത…” മന്ത്രത്തോടെ ധനദൻ (കുബേരൻ) യജിക്കണം.

Verse 75

पावकं पूजयेद्देवि अग्निमीऌए पुरोहितम् । रक्षोहणं वाजिनेति विरूपाक्षं सदार्चयेत्

ഹേ ദേവി, “അഗ്നിമീളേ പുരോഹിതം” മന്ത്രത്തോടെ പാവകൻ (അഗ്നി)നെ പൂജിക്കണം. “രക്ഷോഹണം വാജിനേതി” മന്ത്രത്തോടെ വിരൂപാക്ഷനെ സദാ അർച്ചിക്കണം.

Verse 76

वायवायाहि मन्त्रेण वायुं देवि सदार्चयेत् । यथाक्रममिमान्देवि सर्वान्वै पूजयेद्बुधः

ഹേ ദേവി, “വായവായാഹി…” മന്ത്രത്തോടെ വായുദേവനെ നിത്യവും അർച്ചിക്കണം. ഇങ്ങനെ ക്രമാനുസാരമായി ജ്ഞാനി ഇവരെല്ലാം പൂജിക്കണം.

Verse 77

बाह्यतः पूर्वतो देवि इन्द्रादीनां समन्ततः । रक्तवर्णं महातेजं सितपद्मोपरि स्थितम्

ഹേ ദേവി, ബാഹ്യഭാഗത്ത് കിഴക്കുദിശയിൽ—ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി—രക്തവർണ്ണം, മഹാതേജസ്സുള്ളത്, ശ്വേതപദ്മത്തിന്മേൽ അധിഷ്ഠിതമായ (രൂപം) ഉണ്ട്.

Verse 78

सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् । द्विभुजं चैकवक्त्रं च सौम्यपञ्चकधृक्करम्

സകല മംഗളലക്ഷണങ്ങളാൽ യുക്തൻ, സർവാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതൻ; ദ്വിഭുജൻ, ഏകവക്ത്രൻ; കരങ്ങളിൽ സൗമ്യ പഞ്ചകം ധരിച്ചവൻ.

Verse 79

वर्त्तुलं तेजबिंबं तु मध्यस्थं रक्तवाससम् । आदित्यस्य त्विदं रूपं सर्वलोकेषु पूजितम् । ध्यात्वा संपूजयेन्नित्यं स्थंडिलं मण्डलाश्रयम्

മദ്ധ്യസ്ഥനായി ചുവന്ന വസ്ത്രധാരിയായ തേജോമയ വൃത്താകാര ജ്യോതിബിംബം—ഇതുതന്നെ ആദിത്യന്റെ രൂപം; അത് സർവ്വലോകങ്ങളിലും പൂജിതമാണ്. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, സ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച മണ്ഡലത്തെ ആശ്രയിച്ച് നിത്യപൂജ ചെയ്യണം.

Verse 80

देव्युवाच । मण्डलस्थः सुरश्रेष्ठ विधिना येन भास्करः । पूज्यते मानवैर्भक्त्या स विधिः कथितस्त्वया

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ! മണ്ഡലസ്ഥനായ ഭാസ്കരനെ മനുഷ്യർ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്ന വിധി നിങ്ങൾ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 81

पूजयेद्विधिना येन भास्करं पद्मसंभवम् । मूर्त्तिस्थं सर्वगं देवं तन्मे कथय शंकर

ഹേ ശങ്കരാ! പദ്മസംഭവനായ ഭാസ്കരനെ—മൂർത്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതനായിട്ടും സർവ്വവ്യാപിയായ ദേവനെ—ഏത് വിധിയിൽ പൂജിക്കണമെന്ന് എനിക്ക് പറഞ്ഞു തരുക.

Verse 82

ईश्वर उवाच । साधुसाधु महादेवि साधु पृष्टोऽस्मि सुवते । शृणुष्वैकमना देवि मूर्तिथं येन पूजयेत्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—സാധു സാധു, ഹേ മഹാദേവീ! ഹേ സുവ്രതേ, നീ നല്ല ചോദ്യം ചോദിച്ചു. ദേവീ, ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കുക—മൂർത്തിസ്ഥനായ ദേവനെ പൂജിക്കുന്ന വിധി.

Verse 83

इषेत्वेति च मन्त्रेण उत्तमांगं सदार्चयेत् । अग्निमीऌएति मन्त्रेण पूजयेद्दक्षिणं करम्

‘ഇഷേത്വ…’ മന്ത്രത്തോടെ ദേവന്റെ ഉത്തമാംഗം (ശിരസ്) നിത്യം അർച്ചിക്കണം; ‘അഗ്നിമീളേ…’ മന്ത്രത്തോടെ വലങ്കൈയെ പൂജിക്കണം.

Verse 84

अग्न आयाहि मन्त्रेण पादौ देवस्य पूजयेत् । आजिघ्रेति च मन्त्रेण पूजयेत्पुष्पमालया

‘അഗ്ന ആയാഹി…’ മന്ത്രം ജപിച്ച് ദേവന്റെ പാദങ്ങൾ പൂജിക്കണം. ‘ആജിഘ്രേ…’ മന്ത്രത്തോടെ പുഷ്പമാല അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം.

Verse 85

योगेयोगेति मन्त्रेण मुक्तपुष्पांजलिं क्षिपेत् । समुद्रागच्छ यत्प्रोक्तमनेन स्नापयेद्रविम्

‘യോഗേ യോഗേ…’ മന്ത്രം ജപിച്ച് വിടർന്ന പുഷ്പങ്ങളുടെ അഞ്ജലി അർപ്പിക്കണം. ‘സമുദ്രാഗച്ഛ…’ എന്നു ഉപദേശിച്ച വചനത്തോടെ രവിയെ സ്നാനിപ്പിക്കണം.

Verse 86

इमं मे गंगेति यत्प्रोक्तमनेनापि च भामिनि । समुद्रज्येति मन्त्रेण क्षालयेद्विधिवद्रविम्

കൂടാതെ, ഹേ സുന്ദരി, ‘ഇമം മേ ഗംഗേ…’ എന്നു ഉപദേശിച്ച മന്ത്രത്താലും; ‘സമുദ്രജ്യേ…’ മന്ത്രത്തോടെ വിധിപ്രകാരം രവിയെ കഴുകി ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 87

सिनीवालीति मन्त्रेण स्नापयेच्छंखवारिणा । यज्ञं यज्ञेति मन्त्रेण कषायैः परिरक्षयेत्

‘സിനീവാലീ…’ മന്ത്രം ജപിച്ച് ശംഖജലത്തോടെ (രവിയെ) സ്നാനിപ്പിക്കണം. ‘യജ്ഞം യജ്ഞേ…’ മന്ത്രത്തോടെ കഷായാദി കഷായരസങ്ങളാൽ വിധിപ്രകാരം പരിരക്ഷിക്കണം.

Verse 88

स्नापयेत्पयसा देवि आप्यायस्वेति मंत्रतः । दधिक्राव्णेति वै दध्ना स्नापयेद्विधिवद्रविम्

ഹേ ദേവി, ‘ആപ്യായസ്വ…’ മന്ത്രം ജപിച്ച് പാലുകൊണ്ട് (രവിയെ) സ്നാനിപ്പിക്കണം. പിന്നെ ‘ദധിക്രാവ്ണേ…’ മന്ത്രത്തോടെ തൈരുകൊണ്ടും വിധിപ്രകാരം രവിയെ സ്നാനിപ്പിക്കണം.

Verse 89

इमं मे गंगेति यत्प्रोक्तमनेनापि च भामिनि । समुद्रज्येति मंत्रेण स्नानमौषधिभिः स्मृतम्

ഹേ സുന്ദരീ, ‘ഇമം മേ ഗംഗേ…’ എന്നു ഉപദേശിച്ച മന്ത്രത്താലും ‘സമുദ്രജ്യേ…’ മന്ത്രത്താലും; ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളോടുകൂടി സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും സ്മൃതിയിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 90

उद्वर्तयेत्ततो भानुं द्विपदाभिर्वरानने । मानस्तोकेति मंत्रेण युगपत्स्नानमाचरेत्

അതിനുശേഷം, ഹേ വരാനനേ, ദ്വിപദ ശ്ലോകങ്ങളാൽ ഭാനു (സൂര്യ) പ്രതിമയ്ക്ക് ഉദ്വർത്തനം/മർദ്ദനം ചെയ്യണം; ‘മാനസ്തോക്കെ…’ മന്ത്രത്താൽ ക്രമാനുസൃതമായി യುಗപത് സ്നാനകർമ്മം ആചരിക്കണം।

Verse 91

विष्णोरराटमन्त्रेण स्नापयेद्गंधवारिणा । सौवर्णेन तु मंत्रेण अर्घ्यं पाद्यं निवेदयेत्

‘വിഷ്ണോരരാട…’ മന്ത്രത്താൽ സുഗന്ധജലത്തിൽ സ്നാപനം ചെയ്യണം; ‘സൗവർണ…’ മന്ത്രത്താൽ അർഘ്യവും പാദ്യവും നിവേദിക്കണം।

Verse 92

इदं विष्णुर्विचक्रमे मंत्रेणार्घ्यं प्रदापयेत् । वेदोसीति च मंत्रेण उपवीतं प्रदापयेत्

‘ഇദം വിഷ്ണുർവിചക്രമേ…’ മന്ത്രത്താൽ അർഘ്യം സമർപ്പിക്കണം; ‘വേദോऽസി…’ മന്ത്രത്താൽ ഉപവീതം (യജ്ഞോപവീതം) അർപ്പിക്കണം।

Verse 93

बृहस्पतेति मंत्रेण दद्याद्वस्त्राणि भानवे । येन श्रियं प्रकुर्वाणः पुष्पमालां प्रपूजयेत्

‘ബൃഹസ്പതേ…’ മന്ത്രത്താൽ ഭാനു (സൂര്യ)യ്ക്ക് വസ്ത്രങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് ശ്രീ-സമൃദ്ധി പ്രാപിക്കുവാൻ പുഷ്പമാലയാൽ വിധിപൂർവം പൂജിക്കണം।

Verse 94

धूरसीति च मंत्रेण धूपं दद्यात्सगुग्गलम् । समिद्धोंजनमंत्रेण अंजनं तु प्रदापयेत्

“ധൂരസീതി” മന്ത്രത്തോടെ ഗുഗ്ഗുലുവോടുകൂടിയ ധൂപം അർപ്പിക്കണം; “സമിദ്ധോഞ്ജന” മന്ത്രത്തോടെ അഞ്ജനം (കാജൽ)യും സമർപ്പിക്കണം।

Verse 95

युंजान इति मंत्रेण भानुं रोचनमालभेत् । आरार्त्तिकं च वै कुर्याद्दीर्घायुत्वाय वै पुनः

“യുഞ്ജാന…” മന്ത്രത്തോടെ ഭാനുവിന് റൊചനാ (ശുഭ ദീപ്ത വർണ്ണകം) ലേപിക്കണം; ദീർഘായുസ്സിനായി വീണ്ടും ആരതിയും നടത്തണം।

Verse 96

सहस्रशीर्षा पुरुषः सूर्यं शिरसि पूजयेत् । शंभवायेति मंत्रेण रवेर्नेत्रे परामृशेत्

“സഹസ്രശീർഷാ പുരുഷഃ…” മന്ത്രത്തോടെ ശിരോഭാഗത്ത് സൂര്യനെ പൂജിക്കണം; “ശംഭവായ…” മന്ത്രത്തോടെ രവിയുടെ നേത്രങ്ങളെ സ്പർശിച്ച് വന്ദിക്കണം।

Verse 97

विश्वतश्चक्षुरित्येवं भानोर्देहं समालभेत् । श्रीश्च ते लक्ष्मीश्चेति सर्वांगे पूजयेद्रविम्

“വിശ്വതശ്ചക്ഷുഃ…” മന്ത്രത്തോടെ ഭാനുവിന്റെ ദേഹം സ്പർശിച്ച് ആദരിക്കണം; “ശ്രീശ്ച തേ ലക്ഷ്മീശ്ച…” മന്ത്രത്തോടെ രവിയെ സർവാംഗമായി പൂജിക്കണം।

Verse 98

ईश्वर उवाच अथ मेरोर्महादेवि अष्टशृंगस्य सुव्रते । पूजाविधानमंत्रांस्ते कथयामि समासतः

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ, ഹേ സുവ്രതേ! ഇനി ഞാൻ മേരുവിന്റെ അഷ്ടശൃംഗ (എട്ട് ശിഖര) രൂപത്തിന്റെ പൂജാവിധിയും മന്ത്രങ്ങളും നിനക്കു സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു।

Verse 99

अष्टशृंगं महादेवि अनेन विधिनाऽर्चयेत् । प्रथमं पूजयेन्मध्ये मंत्रेणानेन सुव्रते

ഹേ മഹാദേവി, ഇതേവിധം അഷ്ടശൃംഗത്തെ ആരാധിക്കണം. ഹേ സുവ്രതേ, ആദ്യം മദ്ധ്യത്തിൽ ഈ മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 100

महाहिवोमहायेति नानापुष्पकदंबकैः । त्रातारमिंद्रमंत्रेण पूर्वशृंगं सदार्चयेत्

നാനാവിധ പുഷ്പകുടമ്പങ്ങളാൽ ‘മഹാഹിവോ മഹായേതി’ മന്ത്രം ജപിച്ച് കിഴക്കൻ ശൃംഗത്തെ നിത്യം പൂജിക്കണം. കൂടാതെ ‘ത്രാതാരമിന്ദ്രം…’ എന്ന ഇന്ദ്രമന്ത്രത്തോടെ അതിനെ രക്ഷകപ്രഭുവായി വന്ദിക്കണം.

Verse 101

तमुष्टवामेति मंत्रेण पूजयेत्सुरसुन्दरि । अग्निमीऌए पुरोहितमाग्नेयं शृंगमर्चयेत्

ഹേ സുരസുന്ദരി, ‘തമുഷ്ടവാം…’ മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കണം. കൂടാതെ ‘അഗ്നിമീളേ പുരോഹിതം’ മന്ത്രത്തോടെ ആഗ്നേയ (തെക്ക്-കിഴക്ക്) ശൃംഗത്തെ അർച്ചിക്കണം.

Verse 102

आग्नेय्या चैव गायत्र्या अथवानेन पूजयेत् । यमाय त्वा मखाय त्वा दक्षिणं शृंगमर्च येत्

ആഗ്നേയീ ഗായത്രിയാലോ അല്ലെങ്കിൽ ഇതേവിധമാലോ പൂജിക്കണം. ‘യമായ ത്വാ, മഖായ ത്വാ’ മന്ത്രത്തോടെ തെക്കൻ ശൃംഗത്തെ അർച്ചിക്കണം.

Verse 103

उदीरतामवरेप्यथवानेन पूजयेत् । आयं गौरिति मंत्रेण नैरृत्यं शृङ्गमर्चयेत्

‘ഉദീരതാം…’ മന്ത്രത്താലോ അല്ലെങ്കിൽ ഇതേവിധമാലോ പൂജിക്കണം. ‘ആയം ഗൗഃ…’ മന്ത്രത്തോടെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ശൃംഗത്തെ അർച്ചിക്കണം.

Verse 104

रक्षोहणं वाजिनं वा पूजयेदसुरांतिकम् । इंद्रासोमा च यो मंत्रो ह्यथवा तेन पूजयेत्

ആ ശിഖരദേവതയെ രാക്ഷസഹന്താവായി, അല്ലെങ്കിൽ വേഗവാൻ വിജയി (വാജിൻ) രൂപമായി, അതവാ അസുരാന്തകനായി ആരാധിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ “ഇന്ദ്രാസോമാ…” എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഏത് മന്ത്രമോ, അതിനാൽ തന്നേ പൂജ നടത്തണം.

Verse 105

अभि त्वा सूर नोन्विति चैशानं शृंगमर्चयेत् । येनेदं भूतमिति वा अथवानेन पूजयेत्

“അഭി ത്വാ സൂര…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ശൃംഗത്തെ അർച്ചിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ “യേനേദം ഭൂതം…” മന്ത്രത്തോടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ നൽകിയ ഈ സൂത്ര/വിധിയാലും പൂജ നടത്തണം.

Verse 106

नमोस्तु सर्पेभ्य इति मेरुपीठं सदाऽर्चयेत् । हिरण्यगर्भः समवर्त्ततेति पुनर्मध्ये सदार्चयेत्

“നമോഽസ്തു സർപേഭ്യഃ” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ മേരുപീഠത്തെ എപ്പോഴും അർച്ചിക്കണം. പിന്നെയും മദ്ധ്യത്തിൽ “ഹിരണ്യഗർഭഃ സമവർതത…” മന്ത്രത്തോടെ നിത്യവും പൂജിക്കണം.

Verse 107

सविता पश्चातादिति वै पूजयेत्पुष्प मालया । त्रिकालमर्चयेद्देवि प्रदद्यादर्घ्यमादरात्

പുഷ്പമാലയോടെ “സവിതാ പശ്ചാതാത്…” എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി പൂജിക്കണം. ഹേ ദേവി, ത്രികാലവും ദേവനെ അർച്ചിച്ച് ആദരത്തോടെ അർഘ്യജലം സമർപ്പിക്കണം.

Verse 108

माता रुद्राणां दुहिता वसूनां पूर्वाह्ने चैव पूजयेत् । मध्याह्ने पूजयेद्देवि तद्विष्णोः परमं पदम्

പൂർവാഹ്നത്തിൽ “മാതാ രുദ്രാണാം, ദുഹിതാ വസൂനാം…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കണം. മദ്ധ്യാഹ്നത്തിൽ, ഹേ ദേവി, “തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദം…” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 109

हंसः शुचिषदिति वा अपराह्णे सदार्चयेत् । एवं भानुं ग्रहैः सार्द्ध पूजयेद्वरवर्णिनि

അപരാഹ്നത്തിൽ ‘ഹംസഃ ശുചിഷത്…’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ നിത്യവും അർച്ചന ചെയ്യണം. ഹേ സുന്ദരവർണിനീ, ഗ്രഹങ്ങളോടുകൂടെ ഭാനു (സൂര്യൻ)നെ ഇങ്ങനെ പൂജിക്കണം.

Verse 110

देव्युवाच । यानि पुष्पाणि चेष्टानि सदा भास्करपूजने । कानि चोक्तानि देवेश कथयस्व प्रसादतः

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശാ, ഭാസ്കരന്റെ നിത്യപൂജയിൽ ഏത് പുഷ്പങ്ങളാണ് ഏറ്റവും പ്രിയമെന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? കൃപയോടെ എനിക്കു പറയുക.

Verse 111

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि पुष्पा ध्यायमनुत्तमम् । येन चार्कस्थले देवि शीघ्रं तुष्यति पूजितः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, കേൾക്കുക; പുഷ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അനുത്തമ അധ്യായം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ദേവീ, അർക്കസ്ഥലത്തിൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട സൂര്യൻ शीഘ്രം പ്രസന്നനാകും.

Verse 112

मालतीकुसुमैः पूजा भवेत्सांनिध्यकारिका । मल्लिकायाश्च कुसुमैर्भोगवाञ्जायते नरः

മാലതി പുഷ്പങ്ങളാൽ ചെയ്യുന്ന പൂജ ദേവസാന്നിധ്യം നൽകുന്നു. മല്ലികാ പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ഭോഗസമ്പത്താൽ സമ്പന്നനാകും.

Verse 113

सौभाग्यं पुंडरीकैस्तु भवत्यर्थश्च शाश्वतः । कदंबपुष्पैर्देवेशि परमैश्वर्यमश्नुते

പുണ്ടരീക (താമര) പുഷ്പങ്ങളാൽ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കുകയും ശാശ്വത ധനവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. ഹേ ദേവേശീ, കടമ്പ പുഷ്പങ്ങളാൽ പരമ ഐശ്വര്യവും തേജസ്സും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 114

भवत्यक्षयमन्नं च बकुलै रर्चने रवेः । मदारपुष्पकैः पूजा सर्वकुष्ठविनाशिनी

ബകുലപുഷ്പങ്ങളാൽ രവിയെ അർച്ചിച്ചാൽ അക്ഷയ അന്നസമ്പത്ത് ലഭിക്കുന്നു. മദാരപുഷ്പങ്ങളാൽ ചെയ്യുന്ന പൂജ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള കുഷ്ഠരോഗവും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 115

बिल्वस्य पत्रकुसुमैमहतीं श्रियमश्नुते । अर्कस्रजा भवत्यर्थः सर्वकामफलप्रदः

ബില്വഇലകളും പുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് (സൂര്യനെ) പൂജിച്ചാൽ മഹത്തായ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. അർക്കമാല അർപ്പിച്ചാൽ എല്ലാ ധാർമ്മിക ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്ന ധനം ഉദിക്കുന്നു.

Verse 116

प्रदद्याद्रूपिणीं कन्यां पूजितो बकुलस्रजा । किंशुकैरर्चितो देवि न पीडयति भास्करः

ബകുലമാലയാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട രവി രൂപവതിയായ കന്യയെ (യോഗ്യ വധുവിനെ) ദാനം ചെയ്യുന്നു. ദേവീ, കിംശുകപുഷ്പങ്ങളാൽ അർച്ചിച്ചാൽ ഭാസ്കരൻ പീഡിപ്പിക്കുകയില്ല.

Verse 117

अगस्तिकुसुमैस्तद्वदानुकूल्यं प्रयच्छ ति । करवीरैस्तु देवेशि सूर्यस्यानुचरो भवेत्

അതുപോലെ അഗസ്തിപുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിച്ചാൽ സൂര്യൻ അനുകൂലതയും സഹായവും നൽകുന്നു. ദേവേശീ, കരവീരപുഷ്പങ്ങളാൽ അർച്ചിച്ചാൽ ഭക്തൻ സൂര്യന്റെ അനുചരനാകും.

Verse 119

शतपत्रस्रजा देवि सूर्यसालोक्यतां व्रजेत् । बकपुष्पैर्महादेवि दारिद्यं नैव जायते

ദേവീ, ശതപത്രമാലയാൽ പൂജിച്ചാൽ സൂര്യസാലോക്യം പ്രാപിക്കും. മഹാദേവീ, ബകപുഷ്പങ്ങളാൽ അർച്ചിച്ചാൽ ദാരിദ്ര്യം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 120

यः सूर्यायतनं भक्त्या गैरिकेणोपलेपयेत् । प्राप्नुयान्महतीं लक्ष्मीं रोगैश्चापि प्रमुच्यते

ഭക്തിയോടെ സൂര്യദേവന്റെ ആലയത്തെ ഗൈരികം (ചുവന്ന ഗേരു) കൊണ്ട് ലേപനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാലക്ഷ്മി (സമൃദ്ധി) പ്രാപിക്കുകയും രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുമും മോചിതനാകുകയും ചെയ്യും।

Verse 121

अष्टादशेह कुष्ठानि ये चान्ये व्याधयो नृणाम् । प्रलयं यांति ते सर्वे मृदा यद्युपलेपयेत्

ഇവിടെയുള്ള അഷ്ടാദശ കുഷ്ഠരോഗങ്ങളും മനുഷ്യർക്കുള്ള മറ്റു വ്യാധികളും, ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ പവിത്ര മൃദ (മണ്ണ്) ലേപനം ചെയ്താൽ എല്ലാം നശിച്ചുപോകും।

Verse 122

विलेपनानां सर्वेषां कुंकुमं रक्तचंदनम् । पुष्पाणां करवीराणि प्रशस्तानि वरानने

ഹേ വരാനനേ! ലേപനദ്രവ്യങ്ങളിൽ കുങ്കുമവും രക്തചന്ദനവും ശ്രേഷ്ഠം; പുഷ്പങ്ങളിൽ കരവീര (അരളി) പുഷ്പങ്ങൾ പ്രത്യേകമായി പ്രശസ്തം।

Verse 123

नातः परतरं किंचिद्भास्वतस्तुष्टिकारकम् । यादृशं कुङ्कुमं जाती शतपत्रं तथाऽगुरुः

ഭാസ്വത് (സൂര്യദേവൻ)നെ പ്രസന്നിപ്പിക്കാൻ ഇവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠം ഒന്നുമില്ല—കുങ്കുമം, ജാതി (മുല്ല), ശതപത്ര (പദ്മം) കൂടാതെ അഗരു।

Verse 124

किं तस्य न भवेल्लोके यश्चैभिश्चार्चयेद्रविम् । उपलिप्यालयं यस्तु कुर्यान्मंडलकं शुभम्

ഈ ഉപചാരങ്ങളാൽ രവിയെ അർച്ചിക്കുന്നവന് ഈ ലോകത്തിൽ എന്താണ് അപ്രാപ്യം? കൂടാതെ ആലയത്തെ ലേപനം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച് ശുഭ മണ്ഡലം വരയ്ക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം ഉറപ്പാകുന്നു।

Verse 125

एकेनास्य भवेदर्थो द्वाभ्यामारोग्यमश्नुते । त्रिभिस्तु सर्वविद्यावांश्चतुर्भिर्भोगवान्भवेत्

ഒരു മണ്ഡലാചരണത്താൽ അവന്‍ അർത്ഥസമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; രണ്ടാൽ ആരോഗ്യവും ലഭിക്കുന്നു. മൂന്നാൽ സർവ്വവിദ്യകളിൽ പാണ്ഡിത്യം നേടുന്നു; നാലാൽ ഭോഗസൗഖ്യസമ്പന്നനാകുന്നു.

Verse 126

पंचभिर्विपुलं धान्यं षड्भिरायुर्बलं यशः । सप्तमण्डलतारी स्यान्मंडलाधिपतिर्नरः

അഞ്ച് (മണ്ഡല)ങ്ങളാൽ ധാരാളം ധാന്യം ലഭിക്കുന്നു; ആറാൽ ആയുസ്സും ബലവും യശസ്സും ലഭിക്കുന്നു. ഏഴാൽ ‘സപ്തമണ്ഡലതാരി’യായി മണ്ഡലാധിപതിപോലെ ഉയരുന്നു.

Verse 127

घृतदीपप्रदानेन चक्षुष्माञ्जायते नरः । कटुतैलस्य दीपेन स्वं शत्रुं जयते नरः

നെയ്യ് നിറച്ച ദീപദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യന്‍ നല്ല ദൃഷ്ടി ലഭിക്കുന്നു. കഠുതൈലദീപം അർപ്പിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ ശത്രുവിനെ ജയിക്കുന്നു.

Verse 128

तैलदीपप्रदानेन सूर्यलोके महीयते । मधूकतैलदीपेन सौभाग्यं परमं लभेत्

തൈലദീപദാനം ചെയ്താൽ അവൻ സൂര്യലോകത്തിൽ മഹിമയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. മധൂകതൈലദീപം അർപ്പിച്ചാൽ പരമ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കും.

Verse 129

पुष्पाणां प्रवरा जाती धूपानां विजयः परः । गन्धानां कुंकुमं श्रेष्ठं लेपानां रक्तचंदनम्

പുഷ്പങ്ങളിൽ ജാതി (മുല്ല) ശ്രേഷ്ഠം; ധൂപങ്ങളിൽ ‘വിജയ’ പരമം. ഗന്ധങ്ങളിൽ കുങ്കുമം (കേശരം) ശ്രേഷ്ഠം; ലേപങ്ങളിൽ രക്തചന്ദനം ഉത്തമം.

Verse 130

दीपदाने घृतं श्रेष्ठं नैवेद्ये मोदकः परम् । एतैस्तुष्यति देवेशः सांनिध्यं चाधिगच्छति

ദീപദാനത്തിൽ ഘൃതം ശ്രേഷ്ഠം; നൈവേദ്യത്തിൽ മോദകം പരമം. ഇവയാൽ ദേവേശൻ പ്രസന്നനായി ഭക്തന് തന്റെ സാന്നിധ്യം അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 131

एवं संपूज्य विधि वत्कृत्वा पितृप्रदक्षिणाम् । प्रणम्य शिरसा देवं तत्र चार्कस्थलं प्रिये

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്തു, പിതൃപ്രദക്ഷിണയും നിർവഹിച്ചു, ശിരസാ ദേവനെ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ, പ്രിയേ, അവിടെ അർക്കസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 132

सुखासीनस्ततः पश्येद्रवेरभिमुखे स्थितः । एकं सिद्धार्थकं कृत्वा हस्ते पानीयसंयुतम्

പിന്നീട് സുഖാസീനനായി, സൂര്യന്റെ അഭിമുഖമായി നിലകൊണ്ട് ദർശനം ചെയ്യണം. ഒരു സിദ്ധാർത്ഥകം (വെളുത്ത കടുക്) ജലത്തോടുകൂടെ കൈയിൽ ധരിക്കണം.

Verse 133

कामं यथेष्टं हृदये कृत्वार्कस्थलसन्निधौ । पिबेत्सतोयं तद्देवि ह्यस्पृष्टं दशनैः सकृत्

അർക്കസ്ഥലത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ദേവീ, ഹൃദയത്തിൽ ഇഷ്ടമായ ആഗ്രഹം ധരിച്ചു, ആ ജലം ഒരിക്കൽ മാത്രം പാനം ചെയ്യണം—പല്ലുകൾ സ്പർശിക്കാതെ.

Verse 134

एवं कृत्वा नरो देवि कोटियात्राफलं लभेत् । ब्रह्मा विष्णुर्महादेवो ज्वलनो धनदस्तथा

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ദേവീ, മനുഷ്യന് കോടി തീർത്ഥയാത്രകളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹാദേവൻ, ജ്വലനൻ (അഗ്നി), ധനദൻ (കുബേരൻ) എന്നിവരും (ഇതിന് സാക്ഷ്യം).

Verse 135

भानुमाश्रित्य सर्वे ते मोदन्ते दिवि सुव्रते । तस्माद्भानुसमं देवं नाहं पश्यामि कञ्चन

ഹേ സുവ്രതേ! ഭാനു (സൂര്യൻ)നെ ആശ്രയിച്ച് ആ എല്ലാ ദേവന്മാരും സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. അതിനാൽ സൂര്യനോടു തുല്യനായ ദേവനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.

Verse 136

इति कृत्वा महादेवि पुनर्भानौ प्रदक्षिणम् । कुर्यान्मन्त्रेण देवेशि सप्तकृत्वो वरानने

ഹേ മഹാദേവീ! ഇങ്ങനെ ചെയ്ത ശേഷം വീണ്ടും ഭാനു (സൂര്യൻ)നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം. ഹേ ദേവേശീ, ഹേ വരാനനേ! മന്ത്രത്തോടെ ഏഴു പ്രാവശ്യം ചെയ്യണം.

Verse 137

तमुष्टवाम इति ऋक्प्रथमा परिकीर्तिता । एतोन्विन्द्रं स्तवामेति द्वितीया परिकीर्तिता

‘തമുഷ്ടവാമ’—ഇത് ആദ്യ ഋക് മന്ത്രമായി പരികീർത്തിതമാണ്; കൂടാതെ ‘ഏതോന്വിന്ദ്രം സ്തവാമേ’—ഇത് രണ്ടാം ഋക് മന്ത്രമായി പരികീർത്തിതമാണ്.

Verse 138

इंद्र शुद्धो न आगहि तृतीया परिकीर्तिता । इन्द्रं शुद्धो हि नो रयिं चतुर्थी परिकीर्तिता

‘ഇന്ദ്ര ശുദ്ധോ ന ആഗഹി’—ഇത് മൂന്നാം ഋക് മന്ത്രമായി പരികീർത്തിതമാണ്; കൂടാതെ ‘ഇന്ദ്രം ശുദ്ധോ ഹി നോ രയിം’—ഇത് നാലാം ഋക് മന്ത്രമായി പരികീർത്തിതമാണ്.

Verse 139

अस्य वामस्येति शुभे पञ्चमी परिकीर्तिता । त्रिभिष्ट्वं देव इति वै षष्ठी च परिकीर्तिता

‘അസ്യ വാമസ്യ’—ഇത് ശുഭമായ അഞ്ചാം ഋക് ആയി പരികീർത്തിതമാണ്; കൂടാതെ ‘ത്രിഭിഷ്ട്വം ദേവ’—ഇത് നിശ്ചയമായും ആറാം ഋക് ആയി പരികീർത്തിതമാണ്.

Verse 141

तानि ते कथयाम्यद्य दश सामानि सुन्दरि । हुंकारः प्रणवोद्गीथः प्रस्तावश्च चतुष्टयम्

ഹേ സുന്ദരി, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് ആ പത്ത് സാമഗാനങ്ങൾ പറയുന്നു—ഹുംകാരവും പ്രണവ-ഉദ്ഗീഥവും പ്രസ്ഥാവവും; ഇവ നാലും ചേർന്ന ചതുഷ്ടയം ആകുന്നു.

Verse 142

पञ्चमं प्रहरो यत्र षष्ठमारण्यकं तथा । निधनं सप्तमं साम्नां सप्तसिद्धिमिति स्मृतम्

ഏത് ക്രമത്തിൽ അഞ്ചാമത് ‘പ്രഹര’ എന്നും, ആറാമത് ‘ആരണ്യക’ എന്നും, സാമങ്ങളിൽ ഏഴാമത് ‘നിധന’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നുവോ—അത് ‘സപ്തസിദ്ധി’ എന്നു സ്മൃതമാണ്.

Verse 143

पञ्चविध्यमिति प्रोक्तं ह्रींकारप्रणवेन तु । अष्टमं च तथा साध्यं नवमं वामदेवकम्

ഹ്രീംകാരവും പ്രണവവും (ഓം) ചേർന്നതിനാൽ ഇത് ‘പഞ്ചവിധം’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. എട്ടാമത് ‘സാധ്യ’വും ഒൻപതാമത് ‘വാമദേവക’വും ആകുന്നു.

Verse 144

ज्येष्ठं तु दशमं साम वेधसे प्रियमुत्तमम् । एतेषां देवि साम्नां वै जाप्यं कार्यं विधानतः

പത്താമത്തെ സാമം ‘ജ്യേഷ്ഠം’—അത്യുത്തമവും വേധസ് (സൃഷ്ടാവ്)ക്ക് പ്രിയവും. ഹേ ദേവി, ഈ സാമങ്ങളുടെ ജപം വിധിപ്രകാരം നിർവ്വഹിക്കണം.

Verse 145

ज्येष्ठसामपरं चैव द्वितीयं गदतः शृणु । न च श्राव्यं द्वितीयं तु जप्तव्यं मुक्तिमिच्छता

ജ്യേഷ്ഠ-സാമത്തിനു പിന്നാലെയുള്ള രണ്ടാമത്തെ (മന്ത്രം) എന്റെ വാക്കിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക. ഈ രണ്ടാമത്തേതു പൊതുവിൽ ചൊല്ലിക്കേൾപ്പിക്കരുത്; മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രഹസ്യമായി ജപിക്കണം.

Verse 146

तज्जाप्यं परमं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना । जाप्यस्य विनियोगोऽस्य लक्षणं च निबोध मे । स्तोभसारं श्वासलीनमोंकारादि स्मृतं बुधैः

ഈ ജപം പരമമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ദിവ്യസൂര്യനായ ഭാനു തന്നെയാണ് ഉപദേശിച്ചത്. ഇതിന്റെ വിനിയോഗവും ലക്ഷണവും എന്നിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ—സ്തോഭാക്ഷരങ്ങളിലാണ് സാരം, ഇത് ശ്വാസത്തിൽ ലീനമാകുന്നു, ഓംകാരത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു എന്നു ജ്ഞാനികൾ സ്മരിക്കുന്നു.

Verse 147

ऊर्भानुश्च तथा धर्मं धर्मः सत्यं ह्यृत तथा । धर्मं ये धर्मवद्धर्मे धर्मे वै निधनं गताः

‘ഊർഭാനു’ എന്നും അതുപോലെ ‘ധർമ്മ’ എന്നും; ‘ധർമ്മ’ തന്നെയാണ് സത്യം, അതേ ‘ഋതം’ (വിശ്വനിയമം) കൂടിയാണ്. ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി ധർമ്മാനുസരിച്ച് ജീവിച്ച്, ധർമ്മത്തിലേ തന്നെ അന്ത്യം പ്രാപിക്കുന്നവർ—ധർമ്മജന്യ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 148

यदेभिश्च यजेच्छब्दैरुचितं सामगैर्द्विजैः । जाप्यं चैतत्परं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना

ഈ ‘യജേത്’ ശബ്ദങ്ങളാൽ സാമഗാനം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജർ പൂജയിൽ യഥോചിതമായി പ്രയോഗിക്കുന്നതു—അതേ ഈ പരമ ജപം; ദിവ്യസൂര്യനായ ഭാനു തന്നെയാണ് പ്രസ്താവിച്ചത്.

Verse 149

एतद्वै जप्यमानस्तु पुनरावर्तते न तु । सर्वरोगविनिर्मुक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

ഈ ജപം നിരന്തരം ജപിക്കുന്നവൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരുകയില്ല (പുനർജന്മമില്ല). അവൻ എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്നും പോലും മോചനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 150

आज्यदोहाद्यदोहेति ज्येष्ठसाम्नोऽपि लक्षणम्

‘ആജ്യദോഹാദ്യദോഹേ’—ഇതും ജ്യേഷ്ഠ-സാമന്റെ ഒരു ലക്ഷണമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 151

इति संपूज्य देवेशं ततः कुर्यात्परां स्तुतिम् । ऋग्भिर्वे पंचभिश्चैव शृणुष्वैकमनास्तु ताः

ഇങ്ങനെ ദേവേശ്വരനെ യഥാവിധി സമ്പൂജിച്ച്, പിന്നെ അഞ്ചു ഋഗ്‌മന്ത്രങ്ങളാൽ പരമസ്തുതിയെ അർപ്പിക്കണം. ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ അവ കേൾക്കുക.

Verse 152

उक्षाणं पृश्निमिति वै प्रथमा परिकीर्तिता । चत्वारि वाक्परीति वै द्वितीया परिकीर्तिता

‘ഉക്ഷാണം പൃശ്നിം’ എന്നത് ആദ്യ ഋക് ആയി പ്രസിദ്ധം. ‘ചത്വാരി വാക്പരീ’ എന്നത് രണ്ടാം ഋക് ആയി പ്രസിദ്ധം.

Verse 153

इंद्रं मित्रं तृतीया तु ऋक्चैव परिकीर्तिता । कृष्णं नियानं हि तथा चतुर्थी परिकीर्तिता

‘ഇന്ദ്രം മിത്രം’ എന്നത് മൂന്നാം ഋക് ആയി പ്രസിദ്ധം; ‘കൃഷ്ണം നിയാനം’ എന്നതും നാലാം ഋക് ആയി പ്രസിദ്ധം.

Verse 154

द्वादशप्रथम इति पंचमी परिकीर्तिता । यो रत्नवाहीत्यनया किरीटं योजयेद्रवेः

‘ദ്വാദശപ്രഥമ’ എന്നത് അഞ്ചാം ഋക് ആയി പ്രസിദ്ധം. ‘യോ രത്നവാഹീ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ രവിയുടെ ശിരസ്സിൽ കിരീടം അണിയിക്കണം.

Verse 155

गतेहनामित्यनया अव्यंगं भास्करं न्यसेत् । अनेन विधिना देवि पूजयेद्विधिवद्रविम्

‘ഗതേഹനാം’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ദോഷരഹിതനായ ഭാസ്കരനെ സ്ഥാപിക്കണം. ഹേ ദേവീ, ഈ വിധിപ്രകാരം വിധിവത്തായി രവിയെ പൂജിക്കണം.

Verse 156

इत्येष ते मया ख्यातः प्रतिमापूजने विधिः

ഇങ്ങനെ പ്രതിമാപൂജയുടെ വിധി ഞാൻ നിനക്കു സമ്യകമായി വിശദീകരിച്ചു.

Verse 157

अनेनविधिना यस्तु सततं पूजयेद्रविम् । स प्राप्नोत्यधिकान्कामानिह लोके परत्र च

ഈ വിധിപ്രകാരം ആരെങ്കിലും നിരന്തരം രവിയെ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അധികമായ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കും।

Verse 158

पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् । कन्यार्थी लभते कन्यां विद्यार्थी वेदविद्भवेत्

പുത്രാർത്ഥി പുത്രനെ പ്രാപിക്കും, ധനാർത്ഥി ധനം പ്രാപിക്കും. കന്യാർത്ഥി കന്യയെ പ്രാപിക്കും, വിദ്യാർത്ഥി വേദവിദനാകും।

Verse 159

निष्कामः पूजयेद्यस्तु स मोक्षं याति वै ध्रुवम् । अस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यादर्कसूर्यप्रभावतः

എന്നാൽ നിഷ്കാമനായി പൂജിക്കുന്നവൻ നിശ്ചയമായി മോക്ഷം പ്രാപിക്കും; ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹാത്മ്യവും അർക്ക-സൂര്യന്റെ പ്രഭാവവും അതിന് കാരണമാകുന്നു।

Verse 160

अन्यत्र ब्राह्मणानां च कोटिना यत्फलं लभेत् । अर्कस्थले तथैकेन भोजितेन तु तत्फलम्

മറ്റിടങ്ങളിൽ ഒരു കോടി ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജിപ്പിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അർക്കസ്ഥലത്തിൽ ഒരാളെ ഭോജിപ്പിച്ചാലും അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 161

स्नानं दानं जपो होमः सूर्यपर्वणि यत्कृतम् । तत्सर्वं कोटिगुणितं सूर्यकोटिप्रभावतः

സൂര്യപർവ്വദിനത്തിൽ ചെയ്യുന്ന സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ഹോമം—ഇവയൊക്കെയും സൂര്യന്റെ കോടി-പ്രഭാവശക്തിയാൽ കോടിഗുണം ഫലപ്രദമാകുന്നു.

Verse 162

माघमासे नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । कृष्णपक्षे महादेवि जागरं श्रद्धयाऽचरेत् । अर्कस्थलसमीपे तु स याति परमां गतिम्

ഹേ മഹാദേവി! മാഘമാസത്തിൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ഞായറാഴ്ച വരുന്ന സപ്തമിയിൽ, അർക്കസ്ഥലത്തിനടുത്ത് ശ്രദ്ധയോടെ രാത്രി ജാഗരണം ചെയ്യുന്നവൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 163

गोशतस्य प्रदत्तस्य कुरुक्षेत्रे च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति तत्रार्कस्थलदर्शनात्

കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ നൂറു പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം ഏതോ, അതേ ഫലം അവിടെ അർക്കസ്ഥലം ദർശിച്ചതുമാത്രത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 164

अर्कस्थलः पूजनीयस्तत्र स्थाने निवासिभिः । जपापुष्पैरर्कपुष्पै रोगिभिस्तु विशेषतः

ആ പ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നവർ അർക്കസ്ഥലം പൂജിക്കണം—ജപാ (ചെമ്പരത്തി) പുഷ്പങ്ങളും അർക്കപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട്; പ്രത്യേകിച്ച് രോഗികൾ വിശേഷമായി പൂജിക്കണം.

Verse 165

न च पत्रोर्णकुसुमैर्न चैवोन्मत्तसंभवैः । न चाम्रातकजैः पुष्पैरर्चनीयो दिवाकरः

ദിവാകരനായ സൂര്യനെ പത്രോർണ പുഷ്പങ്ങളാലോ, ഉന്മത്താ സസ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള പുഷ്പങ്ങളാലോ, ആമ്രാതക പുഷ്പങ്ങളാലോ പൂജിക്കരുത്.

Verse 166

आम्रातकस्य कुसुमं निर्माल्यमिव दृश्यते । अप्रत्यग्रं बहिर्यस्मात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत्

ആമ്രാതകത്തിന്റെ പുഷ്പം നിർമാല്യംപോലെ തോന്നുന്നു; പുറമേ പുതുമയില്ലാത്തതിനാൽ അതിനെ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 167

नाविज्ञातं प्रदातव्यं न म्लानं न च दूषितम् । न च पर्य्युषितं माल्यं दातव्यं भूतिमिच्छता

ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അറിയാത്തത്, വാടിയതോ ദൂഷിതമോ, കൂടാതെ പഴകിയ മാല്യം—ഇവ ഒന്നും അർപ്പിക്കരുത്.

Verse 168

देवमुल्लोचयेद्यस्तु तत्क्षणात्पुष्पलोभतः । पुष्पाणि च सुगन्धानि भोजकेनेतराणि च

എന്നാൽ പുഷ്പലോഭത്താൽ ഒരു ഭോജകൻ ദേവനു അർപ്പിച്ച പുഷ്പങ്ങളെ അതേ ക്ഷണത്തിൽ എടുത്തുമാറ്റുകയാണെങ്കിൽ—അവ സുഗന്ധമുള്ളതായാലും മറ്റുതരമായാലും—

Verse 169

ब्रह्महत्यामवाप्नोति भोजको लोभमोहितः । महारौरवमासाद्य पच्यते शाश्वतीः समाः

ലോഭമോഹിതനായ ആ ഭോജകൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം പ്രാപിക്കുന്നു; മഹാരൗരവ നരകത്തിലെത്തി അനന്ത വർഷങ്ങൾ പീഡ അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 170

हन्त ते कीर्त्तयिष्यामि धूपदानविधिं परम् । प्रदानाद्देवदेवस्य येन धूपेन यत्फलम्

ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്കു ധൂപദാനത്തിന്റെ പരമവിധി പ്രസ്താവിക്കും; ദേവദേവനു ധൂപം അർപ്പിച്ചതാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും അറിയിക്കും.

Verse 171

सदार्चने च धूपेन सामीप्यं कुरुते रविः । प्रदद्यात्सकलं कामं यद्यदिच्छति मानवः

നിത്യമായി ധൂപത്തോടെ ആരാധിച്ചാൽ രവിദേവൻ തന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രസാദിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ എന്തെന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ആ എല്ലാം ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ അവൻ നൽകുന്നു.

Verse 172

तथैवागुरुधूपेन निधिं दद्यादभीप्सितम् । आरोग्यार्थी धनार्थी च नित्यदा गुग्गलं दहेत्

അതുപോലെ അഗരു ധൂപം അർപ്പിച്ചാൽ അഭീഷ്ട നിധി ലഭിക്കുന്നു. ആരോഗ്യവും ധനവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ നിത്യമായി ഗുഗ്ഗുലു ധൂപം ദഹിപ്പിക്കണം.

Verse 173

पिंडातधूपदानेन सदा तुष्यति भानुमान् । आरोग्यं च स्वयं दद्यात्सौख्यं च परमं भवेत्

പിണ്ഡാത ധൂപദാനം ചെയ്താൽ ഭാനുമാൻ സദാ തൃപ്തനാകുന്നു. അവൻ തന്നെ ആരോഗ്യവും ദാനം ചെയ്യുന്നു; പരമസുഖം ഉദിക്കുന്നു.

Verse 174

श्रीवासकस्य धूपेन वाणिज्यं सकलं लभेत् । रसं सर्जरसं चैव दहतोऽर्थागमो भवेत्

ശ്രീവാസക ധൂപം അർപ്പിച്ചാൽ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വ്യാപാരത്തിലും വിജയം ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ റെസിൻ, പ്രത്യേകിച്ച് സർജരസം, ദഹിപ്പിക്കുന്നവന് ധനപ്രവാഹം ഉണ്ടാകും.

Verse 175

देवदारुं च दहतो भवत्यन्नमथाक्षयम् । विलेपनं कुंकुमेन सर्वकामफलप्रदम्

ദേവദാരു ദഹിപ്പിക്കുന്നവന് അന്നം അക്ഷയമാകുന്നു. കുങ്കുമ ലേപനം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്നതാണ്.

Verse 176

इह लोके सुखी भूत्वा अक्षयं स्वर्गमाप्नुयात् । चंदनस्य प्रलेपेन श्रियमायुश्च विंदति

ഈ ലോകത്തിൽ സുഖിയായി ജീവിച്ച് മനുഷ്യൻ അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും. ചന്ദനലേപനം ചെയ്താൽ ശ്രീയും ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും.

Verse 177

रक्तचन्दनलेपेन सर्वं दद्याद्दिवाकरः । अपि रोगशतैर्ग्रस्तः क्षेममारोग्यमाप्नुयात्

രക്തചന്ദനലേപനത്താൽ ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) എല്ലാം ദാനം ചെയ്യും. നൂറു രോഗങ്ങളാൽ പീഡിതനായാലും ക്ഷേമവും ആരോഗ്യവും പ്രാപിക്കും.

Verse 178

गतिगंधं च सौभाग्यं परमं विंदते नरः । कस्तूरिकामर्दनकैरैश्वर्यमतुलं लभेत्

മനുഷ്യൻ മനോഹര സുഗന്ധവും പരമ സൗഭാഗ്യവും നേടും. കസ്തൂരി മർദ്ദനം (ഉബട്ടനം) ചെയ്താൽ അതുല ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും.

Verse 179

कर्पूरसंयुतैर्गंधैः क्ष्माधिपाधिपतिभवेत् । चतुःसमेन गंधेन सर्वा न्कामानवाप्नुयात्

കർപ്പൂരസംയുക്ത സുഗന്ധങ്ങളാൽ അവൻ രാജാധിരാജനാകും. നാലു ദ്രവ്യങ്ങൾ സമമായി ചേർന്ന ഗന്ധംകൊണ്ട് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും.

Verse 180

एतत्ते कथितं देवि सूर्यमाहात्म्यमुत्तमम् । सविस्तरं मया ख्यातं किमन्यत्परिपृच्छसि

ഹേ ദേവീ! സൂര്യന്റെ ഈ ഉത്തമ മഹാത്മ്യം നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഞാൻ വിശദമായി വിവരിച്ചു—ഇനി നീ മറ്റെന്താണ് ചോദിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

Verse 181

देव्युवाच । यद्येवं भगवान्सूर्यः सर्वतेजस्विनां वरः । स कथं ग्रस्यते देव सैंहिकेयेन राहुणा

ദേവി പറഞ്ഞു—ഭഗവാൻ സൂര്യൻ സർവ്വ തേജസ്വികളിലും ശ്രേഷ്ഠനാണെങ്കിൽ, ഹേ ദേവാ! സിംഹികാപുത്രനായ രാഹു അവനെ എങ്ങനെ ഗ്രസിക്കുന്നു?

Verse 182

ईश्वर उवाच । शृणु दैवि प्रवक्ष्यामि सर्व पापप्रणाशनम् । कारणं ग्रहणस्यापि भ्रांतेर्विच्छेदकारकम्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, കേൾക്കുക; സർവ്വപാപനാശകമായതും, ഗ്രഹണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണവും, ഭ്രമം ഛേദിക്കുന്നതുമായ തത്ത്വം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും.

Verse 183

राहुरादित्यबिंबस्याधस्तात्तिष्ठति भामिनि । अमृतार्थी विमानस्थो यावत्संस्रवतेऽमृतम्

ഹേ ഭാമിനീ! രാഹു സൂര്യബിംബത്തിന്റെ താഴെ നില്ക്കുന്നു; വിമാനം ആശ്രയിച്ച് അമൃതം തേടുന്നവനായി, അമൃതധാര ഒഴുകുന്നത്രയും കാലം (അവിടെതന്നെ).

Verse 184

बिंबेनांतरितो देवि आदित्यग्रहणं हि तत् । न कश्चिद्ग्रसितुं शक्त आदित्यो दहति ध्रुवम्

ഹേ ദേവീ! ഇടയിൽ ബിംബം മറച്ച് സൂര്യൻ ആച്ഛാദിതനായാൽ അതിനെ ‘ആദിത്യഗ്രഹണം’ എന്നു പറയുന്നു; എന്നാൽ സൂര്യനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരും ഗ്രസിക്കുവാൻ കഴിയില്ല, കാരണം ആദിത്യൻ നിശ്ചയമായി ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 185

आदित्यदेहजाः सर्वे तथान्ये देवदानवाः

ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും—എല്ലാവരും—ആദിത്യന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ; അതുപോലെ മറ്റുള്ളവരും (അവനിൽ നിന്നുതന്നെ) ഉദ്ഭവിച്ചവർ.

Verse 186

आदिकर्त्ता स्वयं यस्मादादित्यस्तेन चोच्यते । प्रभासे संस्थितो देवः सर्वपातकनाशनः

അവൻ തന്നെയാണ് ആദികർത്താവ്; അതുകൊണ്ടു തന്നെ ‘ആദിത്യൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രഭാസത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആ ദേവൻ സർവ്വപാപനാശകനാണ്.

Verse 187

भुक्तिमुक्तिप्रदो देवो व्याधिदुष्कृतनाशकृत् । तत्र सिद्धाः पुरा देवि लोकपाला महर्षयः

ആ ദേവൻ ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നവൻ; രോഗങ്ങളെയും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. ദേവീ, അവിടെ പുരാതനകാലത്ത് സിദ്ധന്മാർ, ലോകപാലന്മാർ, മഹർഷിമാർ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 188

सिद्धा विद्या धरा यक्षा गंधर्वा मुनयस्तथा । धनदोऽपि तथा भीष्मो ययातिर्गालवस्तथा

സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മുനിമാർ; അതുപോലെ ധനദൻ (കുബേരൻ), ഭീഷ്മൻ, യയാതി, ഗാലവനും (ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ സിദ്ധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവർ).

Verse 189

सांबश्चैव तथा देवि परां सिद्धिमितो गताः । इदं रहस्यं देवेशि सूर्यमाहात्म्यमुत्तमम्

ദേവീ, സാംബനും ഇവിടെ നിന്നുതന്നെ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു. ദേവേശീ, ഇതാണ് സൂര്യമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ഉത്തമ രഹസ്യം.

Verse 190

न देयं दुष्टबुद्धीनां पापिनां च विशेषतः । न नास्तिकेऽश्रद्दधाने न क्रूरं वा कथंचन

ഇത് ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് പാപികൾക്കും നൽകരുത്; നാസ്തികനോട് അല്ല, അശ്രദ്ധയുള്ളവനോട് അല്ല, ക്രൂരനോടും—ഒരിക്കലും അല്ല.

Verse 191

इमां कथामनुब्रूयात्तथा नाऽसूयके शिवे । इदं पुत्राय शिष्याय धर्मिणे न्यायवर्तिने

ഈ പുണ്യകഥ ശിവഭക്തനും അസൂയയില്ലാത്തവനുമായ ജനത്തോടേ യഥാവിധി പ്രസ്താവിക്കണം. ഇത് ധർമ്മനിഷ്ഠനും ന്യായമാർഗ്ഗവർത്തിയുമായ പുത്രനോ ശിഷ്യനോക്ക് നൽകേണ്ടതാണ്.

Verse 192

कथनीयं महाब्रह्म सूर्यभक्ताय सुव्रते । अर्कस्थलस्य देवस्य माहात्म्यमिदमुत्तमम्

ഹേ മഹാബ്രഹ്മാ! സൂര്യഭക്തനും സുവ്രതധാരിയുമായ সাধകനോടേ ഇത് പറയേണ്ടത്. അർക്കസ്ഥലദേവന്റെ ഈ ഉത്തമ മഹാത്മ്യം അവനോടേ ഉപദേശിക്കണം.

Verse 193

यः श्राद्धे श्रावयेद्देवि ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । तस्यानंतं भवेद्देवि यद्दानं पुरुषस्य वै

ഹേ ദേവി! ശ്രാദ്ധസമയത്ത് സംയതവ്രതികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഈ കഥ ശ്രവിപ്പിക്കുന്ന പുരുഷന്റെ ദാനപുണ്യം, ദേവി, അനന്തമാകുന്നു.

Verse 194

यातुधाना न हिंसंति तच्छ्राद्धं भयविह्वलाः

ആ ശ്രാദ്ധത്തെ കണ്ടു ഭയവിഹ്വലരായ യാതുധാനന്മാർ അതിന് ഹാനി വരുത്തുകയില്ല.

Verse 195

पंक्तिपावनतां यांति येऽपि वै पंक्तिदूषकाः । सुतवाञ्जन्मवांश्च स्यात्सर्वकाममनोरमः

പങ്ക്തി ദൂഷിക്കുന്നവരായാലും അവർ പോലും പങ്ക്തിപാവനരാകുന്നു. മനുഷ്യൻ പുത്രവാനായി, ഉത്തമജന്മം പ്രാപിച്ച്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളിലും മനോഹരഫലം നേടുന്നു.

Verse 196

प्रवासिभिर्बंधुवर्गैः संयुज्येत सदा नरः । नष्टैः संयुज्यते चार्थैरपरैश्चापि चिंतितैः

മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും പ്രവാസത്തിലുള്ള ബന്ധുക്കളുമായി വീണ്ടും സംഗമിക്കുന്നു. നഷ്ടപ്പെട്ട ധനവും ദീർഘകാലം ആഗ്രഹിച്ച മറ്റു ലാഭങ്ങളും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 197

रक्ष्यते यागिनीभिश्च प्रियैश्च न वियुज्यते । उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा शृणुयाद्ब्राह्मणः सदा । सर्वान्कामांश्च लभते नात्र कार्या विचारणा

അവൻ യാഗിനികളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; പ്രിയപ്പെട്ടവയിൽ നിന്ന് വേർപെടുകയില്ല. ആചമനം ചെയ്ത് ശുചിയായിട്ട് ബ്രാഹ്മണൻ എപ്പോഴും ശ്രവിക്കണം; അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുന്നു—ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.

Verse 198

वैश्यः समृद्धिमतुलां क्षत्रियः पृथिवीपतिः । वणिजश्चापि वाणिज्यमखंडं शतसंख्यया । लभेयुः कीर्तनादस्याः सूर्योत्पत्तेर्वरानने

ഹേ വരാനനേ, സൂര്യപ്രകടനത്തിന്റെ ഈ മഹിമ കീർത്തിച്ചാൽ വൈശ്യന് അതുല സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; ക്ഷത്രിയൻ ഭൂമിപതിയാകുന്നു; വ്യാപാരിയുടെ വാണിജ്യം നൂറിരട്ടിയായി വർധിച്ച് അഖണ്ഡമായി നിലനിൽക്കും.

Verse 199

शूद्राश्चैवाभिलषितान्कामान्प्राप्स्यंति भामिनि । अपमृत्युभयं घोरं मृत्युतोऽपि महाभयम्

ഹേ ഭാമിനീ, ശൂദ്രരും തങ്ങളുടെ അഭിലഷിത ആഗ്രഹങ്ങൾ നേടും. മരണത്തേക്കാൾ ഭയാനകമായ അകാലമൃത്യുവിന്റെ ഭീകരഭയം നശിക്കുന്നു.

Verse 200

नश्यते नात्र संदेहो राजद्वारकृतं च यत् । सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्यलोके महीयते

ഇവിടെ സംശയമില്ല: രാജദ്വാരത്തിൽ ചെയ്ത ദോഷവും നശിക്കുന്നു. എല്ലാ ആഗ്രഹസിദ്ധികളാൽ സമൃദ്ധമായ അന്തഃകരണവൻ സൂര്യലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു.

Verse 201

इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । अर्कस्थलप्रसंगेन किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ഹേ ദേവി, അർക്കസ്ഥലപ്രസംഗത്തോടുകൂടെ സൂര്യദേവന്റെ മഹാത്മ്യം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ഇനി നീ മറ്റെന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?

Verse 202

स्थानं शाश्वतमोजसां गतिरपां दीपो दिशामक्षयः सिद्धेर्द्वारमपावभेदि जगतां साधारणं लोचनम् । हैमं पुष्करमंतरिक्षसरसो दीप्तं दिवः कुण्डलं कालोन्मानविभावनाक्षतलयं बिंबं रवेः पातु वः

തേജസ്സിന്റെ ശാശ്വത നിവാസവും, ജലങ്ങളുടെ ഗതിയും ആശ്രയവും, ദിക്കുകളുടെ അക്ഷയ ദീപവും, മലത്തെ ഭേദിച്ച് സിദ്ധിയിലേക്കുള്ള ദ്വാരവും, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പൊതുചക്ഷുവുമായ—ആ സൂര്യന്റെ ദീപ്ത ബിംബം നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ. അത് മദ്ധ്യാകാശ-സരോവരത്തിലെ സ്വർണ്ണപദ്മംപോലെ, ദിവ്യലോകത്തിന്റെ ദീപ്ത കുണ്ഡലംപോലെ, കാലമാനത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതും; ഒടുവിൽ അഖണ്ഡമായതും ലയത്തിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.