Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

चित्रं देवानामुदेति भद्रां देवो सदार्चयेत् । विभूतिमर्च्चयेन्नित्यं येना पावक चक्षसा

citraṃ devānāmudeti bhadrāṃ devo sadārcayet | vibhūtimarccayennityaṃ yenā pāvaka cakṣasā

‘ചിത്രം ദേവാനാമുദേതി…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് ഉപാസകൻ സദാ ഭദ്രാ ദേവതയെ സമർചിക്കണം; ‘യേന പാവക-ചക്ഷസാ…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് നിത്യം വിഭൂതിയെ അർച്ചിക്കണം।

चित्रम्a wonder; a marvel
चित्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
उदेतिarises; appears
उदेति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+इ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
भद्राम्Bhadrā (a goddess/auspicious one)
भद्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
देवःthe worshipper (lit. the god/devotee)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विभूतिम्Vibhūti (sacred ash/power)
विभूतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नित्यम्daily; constantly
नित्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पावकfiery; of Agni
पावक:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; विशेषण (qualifying)
चक्षसाwith the eye; by vision
चक्षसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya instructional tone)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed implicitly through the sequence)

Scene: A radiant dawn scene: the sun rises with ‘citra’ (variegated) divine colors; the devotee applies vibhūti on forehead and offers flowers at a small shrine, suggesting both solar and śaiva resonance within Prabhāsa.

S
Sūrya
V
Vibhūti

FAQs

Regular worship trains one to perceive the divine radiance behind the visible rising of light.

Prabhāsakṣetra, where prescribed mantra-worship is presented as especially meritorious.

Always worship using “citraṃ devānām udeti…” and daily worship with “yena pāvaka-cakṣasā…”.