Sukta 48
Sukta 9.48
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിഗാനം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് പവിത്രാസനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്ന സോമനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. വീരശക്തിയും സൗന്ദര്യവും ധരിക്കുന്ന അവൻ വിജയകരമായ, “നന്നായി നിർവഹിച്ച” യാഗകർമ്മത്തെ താങ്ങുന്നു. സോമനെ രാജസദൃശനായും സ്വർഗ്ഗജന്യനായും അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു; അവൻ സമ്പത്തും ബലവും കൊണ്ടുവരുന്നു; കൂടാതെ പ്രേരിതനായാൽ മഹത്തായ “ഇന്ദ്ര-ശക്തി”യായി വളർന്ന്, അഭിലഷിത സഹായം നല്കി വ്യാപകമായ മഹാബലം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
तं त्वा नृम्णानि बिभ्रतं सधस्थेषु महो दिवः । चारुं सुकृत्ययेमहे ॥
ഹേ സോമാ! മഹാ ദിവ (ദിവ്യ ആകാശം)യുടെ സധസ്ഥ (സാമൂഹിക ആസനം)ങ്ങളിൽ നൃമ്ണ (വീരശക്തി)കൾ ധരിക്കുന്ന നിന്നെ ഞങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നു—സുകൃത്യ (സത്കർമ്മം)യും സിദ്ധപ്രവൃത്തിയും നിമിത്തം മനോഹരനായ നിന്നെ ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു.
Mantra 2
संवृक्तधृष्णुमुक्थ्यं महामहिव्रतं मदम् । शतं पुरो रुरुक्षणिम् ॥
സംവൃക്ത (ശുദ്ധീകരിത)നും ധൃഷ്ണു (ധൈര്യശാലി)യും ആയ നീ ഉക്ഥ്യ (സ്തുതിയോഗ്യൻ); മഹാ മഹിവ്രത (വിശാല-മഹാനിയമം)ത്തിന്റെ മദ (ആനന്ദോന്മാദം) നീ—ആക്രമണത്തിനെതിരെ സത്തയുടെ നൂറു പുരഃ (മുൻഭാഗങ്ങൾ/മുന്നണികൾ) കാക്കുന്നവൻ.
Mantra 3
अतस्त्वा रयिमभि राजानं सुक्रतो दिवः । सुपर्णो अव्यथिर्भरत् ॥
അതുകൊണ്ട്, ഹേ സുക്രതു രാജാവേ, ദിവ്യമായ റയി (സമ്പത്ത്) നിനക്കായി—സുപർണൻ, അവ്യഥിതൻ (അശാന്തിയില്ലാത്തവൻ), മനോഹരചിറകുള്ള പക്ഷി—സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.
Mantra 4
विश्वस्मा इत्स्वर्दृशे साधारणं रजस्तुरम् । गोपामृतस्य विर्भरत् ॥
പ്രകാശം ദർശിക്കുന്ന ഓരോ ഋഷിക്കും അവൻ പൊതുവായ നിധി കൊണ്ടുവരുന്നു—രജസ് (മധ്യലോകങ്ങൾ) കടന്ന് തുര (വേഗത്തിൽ) സഞ്ചരിച്ച്—ഋത (സത്യക്രമം)യുടെ ഗോപാ (രക്ഷകൻ)നെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നു.
Mantra 5
अधा हिन्वान इन्द्रियं ज्यायो महित्वमानशे । अभिष्टिकृद्विचर्षणिः ॥
അപ്പോൾ, പ്രേരിതനായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നവൻ മഹത്തായ ഇന്ദ്രിയ (ഇന്ദ്ര-ശക്തി)യെ പ്രാപിക്കുകയും വിശാലമായ മഹിമയിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു—അഭിഷ്ടി-കൃത് (ആഗ്രഹിച്ച സഹായം ജയിക്കുന്നവൻ), വിചർഷണി (വ്യാപകശക്തിയുള്ളവൻ).
Inside Sukta 48
How it unfolds
- Where it opens
Soma is sought and invoked as beautiful and power-bearing, established in the shared sacred seats of the great heaven, to perfect the rite’s ‘right-doing.’
- Development
He is celebrated as kingly and richly endowed, connected to heaven’s abundance; imagery expands to convey conveyance of prosperity and unhindered movement.
- Climax
The suparṇa (fair-winged ‘bird’) motif bears heavenly abundance to Soma the king—highlighting a dramatic transfer of divine wealth and power into the ritual.
- Where it settles
Urged onward, Soma attains greater Indra-force and vast greatness, becoming the wide-ranging helper who grants the desired aid to the worshippers.
The deity: Soma
- In the VedaHe is depicted as moving through the filter, taking his seat among the gods, and empowering Indra and the sacrificers.
- Cosmic functionMediator between heaven and earth through the sacrifice: Soma’s purified flow renews vitality, supports divine powers (especially Indra’s), and conveys wealth, victory, and inspired force from the heavenly realm to the human ritual arena.
- Inner significanceThe clarified Soma symbolizes clarified consciousness—purified intention and energized insight—by which the practitioner gains inner strength (indriya), right intelligence (sukratu), and the capacity to secure desired help (abhiṣṭi).
The seer
- Ascribed to the Soma-Pavamāna tradition (exact rishi uncertain)These verses belong to the Mandala 9 stream of Soma hymns, where the poet-seer voice is often collective and liturgical, focused on the pressing and purification of Soma rather than personal genealogy.
Famous verses
तं त्वा नृम्णानि बिभ्रतं सधस्थेषु महो दिवः । चारुं सुकृत्ययेमहे ॥suparṇo avyathir bharat
abhiṣṭikṛd vicarṣaṇiḥ
Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying, clear-flowing)
- Rājā (kingly presence)
- Heaven-linked (divya) giver of abundance
- Empowerer of Indra (indriya enhancer)
- Beautiful/auspicious (cāru)
- Bestower of aid and success in works (sukṛti, abhiṣṭi)
Also by this seer
- Pavamāna (Soma) hymns across Rigveda Mandala 9 (as a liturgical corpus rather than a single identifiable author)
- Development of Soma’s royal and purificatory imagery used in later Śrauta recitations
The rite, step by step
- Press Soma and mix with water as prescribed; begin purification through the strainer (pavitra).
- Recite the hymn as Soma ‘takes his seat’ in the ritual space—establishing him as kingly and heaven-supported.
- Invoke Soma’s bestowal of wealth and right intelligence, aligning the sacrifice with ‘sukṛti’ (successful performance).
- Offer the purified Soma to the gods (notably Indra), seeking strength, protection, and fulfillment of aims.
- Conclude by affirming Soma’s onward impulse and attainment of vast greatness, sealing the rite’s intention.
Offerings
- Purified Soma juice (filtered through pavitra)
- Libations to Indra and associated deities per the Soma rite
- Optional accompanying oblations (ghee/grain) according to the śrauta sequence
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma in his Pavamāna form—Soma as the pressed juice that is purified and made to flow clear during the sacrifice.
It portrays a divine, unhindered carrier bringing abundance from heaven—an image for Soma’s heavenly support and the swift arrival of prosperity through the rite.
It asks for successful performance of sacred work (sukṛti), wealth and abundance from heaven, and strengthened power (indriya) that grants the desired help and protection.
Ask anything about Sukta 48 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
