Sukta 3
Sukta 9.3
Soma Pavamāna (the self-purifying Soma)
ഈ പവമാന സോമ സ്തുതിഗാനം പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമത്തെ അമരവും ചിറകുള്ള ശക്തിയുമായി പുകഴ്ത്തുന്നു—അവൻ വേഗത്തിൽ കുഴികളിലേക്കും (വാറ്റുകളിലേക്കും) നിവാസസ്ഥാനത്തേക്കും പാഞ്ഞെത്തി, തുടർന്ന് ശുദ്ധീകരണത്തിനായി ജലങ്ങളിൽ മുങ്ങുന്നു. സോമൻ സ്ഥിരധാരയായി ഒഴുകുമ്പോൾ, ഉന്മേഷം പകരുന്ന പ്രേരണകൾ (ഇഷഃ) ജനിപ്പിക്കുന്നവനെന്നും യജമാനന് നിധിസമ്പത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നവനെന്നും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു; ഇതിലൂടെ യാഗശുദ്ധി സമൃദ്ധിയോടും പ്രചോദിത ഊർജ്ജത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति । अभि द्रोणान्यासदम् ॥
ഇവൻ ദേവൻ—അമർത്ത്യശക്തി—ആകുന്നു; ചിറകുള്ളവനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ പായുന്നു; ദ്രോണം (വാറ്റുകൾ) ഭാഗത്തേക്കും, ആസദ (ഇരുന്നുറപ്പിക്കുന്ന/സ്ഥിരതയുടെ സ്ഥലം) ഭാഗത്തേക്കും മുന്നേറുന്നു.
Mantra 2
एष देवो विपा कृतोऽति ह्वरांसि धावति । पवमानो अदाभ्यः ॥
ഈ ദേവൻ വിപാ (വിവേചനത്തിൽ പ്രബുദ്ധൻ) ആയി വളവുകളെ അതിക്രമിച്ച് പായുന്നു; പവമാനൻ—സ്വയം ശുദ്ധിയാകുന്നവൻ—അദാഭ്യൻ, അജയ്യൻ.
Mantra 3
एष देवो विपन्युभिः पवमान ऋतायुभिः । हरिर्वाजाय मृज्यते ॥
ഈ ദേവൻ പവമാനൻ ഋതായു (ഋതത്തെ അനുഗമിക്കുന്നവർ)യും വിപന്യു (പ്രേരിത/സ്തുതിമയർ)യും കൊണ്ടു ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ) വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)ക്കായി മൃജ്യതേ—മിനുക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 4
एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः । पवमानः सिषासति ॥
ഈ ശൂരൻ പവമാനൻ എല്ലാ ഇഷ്ടവര്യ നിധികളിലേക്കും പരിശ്രമിച്ച് മുന്നേറുന്നു; തന്റെ സത്വബലങ്ങളാൽ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നതുപോലെ.
Mantra 5
एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति । आविष्कृणोति वग्वनुम् ॥
ഈ പവമാന ദേവൻ രഥംപോലെ സഞ്ചരിച്ചു സ്തുതി-നമസ്കാരം നേടുന്നു; വാഗ്വനു—പ്രചോദിത ഗായകനെ—പ്രകടമാക്കുന്നു.
Mantra 6
एष विप्रैरभिष्टुतोऽपो देवो वि गाहते । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
ഈ ദേവൻ വിപ്രന്മാർ അഭിഷ്ടുതനായി അപ്സുകളിൽ മുങ്ങുന്നു; രത്നങ്ങൾ ധരിച്ചു ദാശുഷേ—ദാനകർത്താവിന്—അർപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 7
एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया । पवमानः कनिक्रदत् ॥
ഈ പവമാനൻ (സോമൻ) തന്റെ ധാരയോടെ രജാംസികളായ മദ്ധ്യപ്രദേശങ്ങൾ കടന്ന് ദിവത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു; മുന്നോട്ടുള്ള പ്രചണ്ഡവേഗത്തിൽ അവൻ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു.
Mantra 8
एष दिवं व्यासरत्तिरो रजांस्यस्पृतः । पवमानः स्वध्वरः ॥
ഈ പവമാനൻ (സോമൻ) അസ്പൃഷ്ടനായി രജാംസികളായ പ്രദേശങ്ങൾ കടന്ന് ദിവത്തിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു ഒഴുകിപ്പോയിരിക്കുന്നു; അവൻ സ്വധ്വരൻ—സത്യവും സ്വയം ചലിക്കുന്ന യജ്ഞമുള്ളവൻ.
Mantra 9
एष प्रत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः । हरिः पवित्रे अर्षति ॥
ഈ ദേവൻ തന്റെ പ്രാചീന ജന്മത്താൽ ദേവന്മാർക്കായി സുത (പിഷിത) ആക്കപ്പെട്ടവൻ; ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ) പവിത്രത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.
Mantra 10
एष उ स्य पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः । धारया पवते सुतः ॥
ഇവൻ തന്നേ, അനേകം വ്രതങ്ങളുള്ളവൻ; ജനിച്ചവൻ പ്രേരണകൾ (നിഷഃ) ജനിപ്പിക്കുന്നു. പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമരസം ധാരയായി ഒഴുകുന്നു—സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
Frequently Asked Questions
It describes Soma after pressing: he rushes to the vats, is purified through water and straining, and then becomes a powerful, clarified flow fit for offering and blessing the sacrificer.
Because water is part of Soma’s purification process in the ritual. Symbolically, it also represents cleansing and clarification before Soma’s power is offered and received.
The hymn says Soma bears and grants “treasures” (ratnāni) to the giver (the patron/sacrificer) and also generates inner energies or impulses (iṣaḥ), linked with strength and inspiration.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.