
Sukta 9.3
Soma Pavamāna (the self-purifying Soma)
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಒತ್ತಿಹಿಂಡಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಅಮರ, ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಕುಂಡಗಳತ್ತ ಹಾಗೂ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳದತ್ತ ಧಾವಿಸಿ, ನಂತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ. ಸೋಮನು ಸ್ಥಿರ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುವಾಗ, ಉತ್ಸಾಹವರ್ಧಕ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು (ಇಷಃ) ಉಂಟುಮಾಡುವವನೆಂದು ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಧನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಂಚುವವನೆಂದು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ವಿಧಿಶುದ್ಧತೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति । अभि द्रोणान्यासदम् ॥
ಈ ದೇವನು—ಅಮರ ಶಕ್ತಿ—ಇವನೇ; ರೆಕ್ಕೆಯವನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ದ್ರೋಣಗಳ (ವಾಟ್ಗಳ) ಕಡೆಗೆ, ಆಸದ (ಕುಳಿತು ನೆಲೆಯುವ/ಸ್ಥಿರವಾಗುವ ಸ್ಥಳ) ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
एष देवो विपा कृतोऽति ह्वरांसि धावति । पवमानो अदाभ्यः ॥
ಈ ದೇವನು ವಿಪಾ (ವಿವೇಕದಿಂದ ಪ್ರಬುದ್ಧ) ಆಗಿ ವಕ್ರತೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪವಮಾನ—ಸ್ವಯಂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವವನು—ಅದಾಭ್ಯ, ಅಜೇಯನು.
Mantra 3
एष देवो विपन्युभिः पवमान ऋतायुभिः । हरिर्वाजाय मृज्यते ॥
ಈ ದೇವ ಪವಮಾನನು ಋತಾಯು (ಋತದ ಅನುಯಾಯಿ) ಹಾಗೂ ವಿಪನ್ಯು (ಪ್ರೇರಿತ/ಸ್ತುತಿಮಯ) ಜನರಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ ಮೃಜ್ಯತೆ—ಪೊಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः । पवमानः सिषासति ॥
ಈ ಶೂರ ಪವಮಾನನು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟವಾದ ವರ್ಯ ಧನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಸತ್ವಬಲಗಳಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವವನಂತೆ.
Mantra 5
एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति । आविष्कृणोति वग्वनुम् ॥
ಈ ಪವಮಾನ ದೇವನು ರಥದಂತೆ ಚಲಿಸಿ ಸ್ತುತಿ-ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಾಗ್ವನು—ಪ್ರೇರಿತ ಗಾಯಕನನ್ನು—ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
एष विप्रैरभिष्टुतोऽपो देवो वि गाहते । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
ಈ ದೇವನು ವಿಪ್ರರಿಂದ ಅಭಿಷ್ಟುತನಾಗಿ ಅಪ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ; ರತ್ನಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ದಾಶುಷೇ—ದಾನಕರ್ತನಿಗೆ—ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 7
एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया । पवमानः कनिक्रदत् ॥
ಈ ಪವಮಾನ (ಸೋಮ) ತನ್ನ ಧಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ರಜಾಂಸಿಗಳೆಂಬ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ದಿವದತ್ತ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
एष दिवं व्यासरत्तिरो रजांस्यस्पृतः । पवमानः स्वध्वरः ॥
ಈ ಪವಮಾನ (ಸೋಮ) ಅಸ್ಪೃಷ್ಟನಾಗಿ ರಜಾಂಸಿಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ದಿವದತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಹರಿದುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಸ್ವಧ್ವರ—ಸತ್ಯವೂ ಸ್ವಯಂ ಚಲಿಸುವ ಯಜ್ಞವಂತನು.
Mantra 9
एष प्रत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः । हरिः पवित्रे अर्षति ॥
ಈ ದೇವನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನ್ಮದಿಂದ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಸುತ (ಪಿಷಿತ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಪವಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
एष उ स्य पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः । धारया पवते सुतः ॥
ಇವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹು ವ್ರತಗಳ/ಕರ್ಮಗಳವನು; ಜನಿಸಿದವನೇ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು (ನಿಷಃ) ಜನಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒತ್ತಿ ತೆಗೆದ ಸೋಮರಸ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಸ್ವಯಂ ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾ.
It describes Soma after pressing: he rushes to the vats, is purified through water and straining, and then becomes a powerful, clarified flow fit for offering and blessing the sacrificer.
Because water is part of Soma’s purification process in the ritual. Symbolically, it also represents cleansing and clarification before Soma’s power is offered and received.
The hymn says Soma bears and grants “treasures” (ratnāni) to the giver (the patron/sacrificer) and also generates inner energies or impulses (iṣaḥ), linked with strength and inspiration.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.