Sukta 3
Sukta 9.3
Soma Pavamāna (the self-purifying Soma)
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం పిండిన సోమరసాన్ని అమరమైన, రెక్కలుగల శక్తిగా స్తుతిస్తుంది; అది వేగంగా కుండలవైపు, నిలయస్థానానికి చేరి, శుద్ధి పొందుటకు జలాలలో మునుగుతుంది. సోముడు నిరంతర ధారగా ప్రవహించుచుండగా, ఉత్సాహదాయక ప్రేరణలను (ఇషః) జనింపజేసి, యజమానునికి ధనసంపదలను పంచే వాడిగా ప్రశంసింపబడుతున్నాడు; ఇలా యజ్ఞశుద్ధిని సంపదతోను ప్రేరిత శక్తితోను అనుసంధానిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति । अभि द्रोणान्यासदम् ॥
ఇతడు దేవుడు—అమర్త్య శక్తి—పర్ణవీరుడు (రెక్కలవాడు) వలె వేగంగా దూసుకుపోతాడు; ద్రోణాలు (రస-పాత్రలు) వైపు, ఆసదం (కూర్చునే/స్థిరపడే) స్థానం వైపు సాగుతాడు.
Mantra 2
एष देवो विपा कृतोऽति ह्वरांसि धावति । पवमानो अदाभ्यः ॥
ఇతడు దేవుడు, వివేకంలో విప్రకృతుడు (ప్రబుద్ధుడు) అయి, వంకరతనాలు/కుటిల మార్గాలను దాటి పరుగెడతాడు; పవమానుడు—తన్నుతానే పవిత్రం చేసుకుంటూ—అదాభ్యుడు (అజేయుడు).
Mantra 3
एष देवो विपन्युभिः पवमान ऋतायुभिः । हरिर्वाजाय मृज्यते ॥
ఇతడు దేవుడు—పవమానుడు—విపన్యులు (ప్రేరితులు) మరియు ఋతాయులు (ఋతాన్ని అనుసరించువారు) చేత శుద్ధి చేయబడతాడు; హరి (తామ్ర/హరితవర్ణుడు) వాజం (బల-సమృద్ధి) కొరకు మృజ్యతే—మెరుగు పెట్టబడతాడు.
Mantra 4
एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः । पवमानः सिषासति ॥
ఈ శూరుడు పవమానుడు (సోముడు) తన సత్త్వబలాలతో ముందుకు నడిపిస్తున్నట్లుగా, సమస్త వరణీయ (వార్య) నిధుల వైపు ప్రయత్నిస్తాడు.
Mantra 5
एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति । आविष्कृणोति वग्वनुम् ॥
ఈ దేవుడు పవమానుడు (సోముడు) రథంలా సంచరిస్తూ, స్తుతి-సమర్పణను (దశస్యతి) పొందుతాడు; వాగ్వను—ప్రేరిత గాయకుణ్ణి—ప్రకటింపజేస్తాడు.
Mantra 6
एष विप्रैरभिष्टुतोऽपो देवो वि गाहते । दधद्रत्नानि दाशुषे ॥
ఈ దేవుడు, విప్రులచే అభిష్టుతుడై, అప్ (జలము) లోనికి దిగుతాడు; రత్నాలను ధరించి, దాశుష్ (దానకర్త) కు వాటిని ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 7
एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया । पवमानः कनिक्रदत् ॥
ఈ పవమానుడు తన ధారతో రజస్సు (అంతరిక్ష ప్రాంతాలు) దాటి దివ్యలోకాన్ని (దివం) చేరేలా వేగంగా దూసుకుపోతాడు; ముందుకు పరిగెత్తే ఉత్సాహంలో గట్టిగా నాదం చేస్తాడు.
Mantra 8
एष दिवं व्यासरत्तिरो रजांस्यस्पृतः । पवमानः स्वध्वरः ॥
ఈ పవమానుడు దివం వైపు ప్రవహించి బయలుదేరాడు; రజస్సు (లోక ప్రాంతాలు) ఏదీ తాకని విధంగా దాటి పోయాడు; అతడు స్వధ్వరుడు—సత్యమైన, స్వయంచాలిత యజ్ఞస్వరూపుడు.
Mantra 9
एष प्रत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः । हरिः पवित्रे अर्षति ॥
ఈ దేవుడు తన ప్రాచీన జన్మబలంతో దేవుల కొరకు పిండబడినవాడు; హరి (తామ్రవర్ణుడు) పవిత్రంలో (పవిత్రకంలో) ధారగా ప్రవహిస్తాడు.
Mantra 10
एष उ स्य पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः । धारया पवते सुतः ॥
ఇతడే బహువ్రతుడు (అనేక కర్మ/వ్రతములు గల) సోముడు—జన్మించి ప్రేరణలను (నిషః) జనింపజేస్తాడు. పిండబడినవాడు, ధారగా ప్రవహిస్తాడు—తానే తన్ను పవిత్రం చేసుకుంటూ.
Frequently Asked Questions
It describes Soma after pressing: he rushes to the vats, is purified through water and straining, and then becomes a powerful, clarified flow fit for offering and blessing the sacrificer.
Because water is part of Soma’s purification process in the ritual. Symbolically, it also represents cleansing and clarification before Soma’s power is offered and received.
The hymn says Soma bears and grants “treasures” (ratnāni) to the giver (the patron/sacrificer) and also generates inner energies or impulses (iṣaḥ), linked with strength and inspiration.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.