Opening the text

Sukta 6.34
Indra
Trishtubh (probable for RV 6.34)
ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി, പുരാതനവും എപ്പോഴും പുതുക്കപ്പെടുന്നതുമായ സ്തുതിയുടെ പ്രവാഹം ഇന്ദ്രനിലേക്കു “ഒന്നിച്ചുകൂടുകയും” അവനിൽ നിന്നുതന്നെ വിശാലമായ പ്രചോദനമായി “ഒഴുകിപ്പുറപ്പെടുകയും” ചെയ്യുന്നതിനെ സമാഹരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ അക്ഷയത്വം ഇതിൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നു—ഏതൊരു ചിന്തയ്ക്കും വാക്കിനും അവനെ പൂർണ്ണമായി വിവരണം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. കൂടാതെ വൃത്രനെ ജയിച്ച അവന്റെ മാതൃകാപരമായ വിജയം സ്മരിച്ച്, ആരാധകനു സംരക്ഷണത്തിനും വർധനയ്ക്കും ജീവിതപൂർണ്ണതയ്ക്കും ഉറപ്പായി അതിനെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
सं च त्वे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च त्वद्यन्ति विभ्वो मनीषाः । पुरा नूनं च स्तुतय ऋषीणां पस्पृध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, പുരാതന ഗിരുകൾ (വചനങ്ങൾ) നിനക്കുള്ളിൽ തന്നെ ചേർന്ന് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; നിനക്കിൽ നിന്നുതന്നെ വ്യാപകവും ഫലപ്രദവുമായ മനീഷകൾ (ചിന്താശക്തികൾ) പുറപ്പെടുന്നു. മുമ്പും ഇപ്പോഴും ഋഷിമാരുടെ സ്തുതികൾ ഇന്ദ്രനിലേക്കു മത്സരത്തോടെ പാഞ്ഞുചേർന്നു; അർക്കങ്ങൾ (ഋചകൾ) ഉക്ഥങ്ങൾ (സ്തുതിഗാനങ്ങൾ) നിന്റെ ദിശയിൽ മേലോട്ടു അമർന്നു ഉയരുന്നു.
Mantra 2
पुरुहूतो यः पुरुगूर्त ऋभ्वाँ एकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः । रथो न महे शवसे युजानोऽस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत् ॥
അനേകർ വിളിക്കുന്ന ‘പുരുഹൂതൻ’, അനേകരീതിയിൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ‘പുരുഗൂർത്തൻ’, ഏകനായ ഋഭ്വാൻ (കൗശല-ശക്തിസമ്പന്നൻ), യജ്ഞങ്ങളാൽ വിശാലമായി പ്രശസ്തനായവൻ—മഹാശവസിനായി രഥംപോലെ യുക്തനായ ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങൾക്ക് ‘അനുമാദ്യ’ (ഞങ്ങളുടെ അനുസരണം/അനുമോദനത്തിൽ സന്തുഷ്ടൻ) ആകട്ടെ.
Mantra 3
न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः । यदि स्तोतारः शतं यत्सहस्रं गृणन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै ॥
ഇന്ദ്രനെ ധീ-ചിന്തകൾ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നില്ല; വാണികളും അവന്റെ അന്ത്യത്തിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല—അവ എല്ലാദിക്കുകളിലും അവനെ കൂടുതൽ വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സ്തോതാക്കൾ നൂറ്, അതെ, ആയിരം സ്തുതികൾ പാടിയാലും, ഗാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ഗിർവണസനായ അധിപനു അതുതന്നെ ശാന്തിയും മംഗളവും ആകുന്നു.
Mantra 4
अस्मा एतद्दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे न्ययामि सोमः । जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वावृधुर्हवनानि यज्ञैः ॥
അവനു ഞാൻ ഇതു അർപ്പിക്കുന്നു—ദിവ്യജ്വാലപോലെ ഒരു സ്തുതി-ഋചയായി; മാസംതോറും സോമം ഇന്ദ്രനിൽ ഒഴുക്കി കലർത്തപ്പെടുന്നു. ഒഴുകുന്ന ധാരപോലെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ജനത്തെ ചുറ്റി ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് അമർത്തുന്നതുപോലെ, യജ്ഞങ്ങളാൽ ഹവന-ആഹ്വാനങ്ങൾ നിരന്തരം വർധിച്ചു.
Mantra 5
अस्मा एतन्मह्याङ्गूषमस्मा इन्द्राय स्तोत्रं मतिभिरवाचि । असद्यथा महति वृत्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वृधश्च ॥
അവനു—ഈ മഹത്തായ പ്രചോദിത അങ്ഗൂഷ; ഇന്ദ്രനു—ഈ സ്തോത്രം, നമ്മുടെ മതികളാൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു. മഹത്തായ വൃത്ര-തൂര്യത്തിൽ ഉണ്ടായതുപോലെ അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ: ഇന്ദ്രൻ—വിശ്വായു, അവിതാ, വൃധ—രക്ഷകനും വർധിപ്പിക്കുന്നവനും.
It says Indra is so vast that words and thoughts can never exhaust him, yet praise continually rises to him. By remembering his victory over Vṛtra, the hymn asks for strength, protection, and increase in life.
It presents Indra as both the receiver of devotion and the source of inspired intelligence. Worship (praise) connects the human mind to a larger power that expands insight and effectiveness.
It can be recited as an Indra-stuti before difficult tasks or when facing obstacles, to cultivate courage and clarity. In a ritual setting, it pairs well with simple offerings like ghee and a closing prayer for well-being (śam) and growth (vṛddhi).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.