Sukta 34
Sukta 6.34
Indra
Trishtubh (probable for RV 6.34)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತುತಿ, ಪುರಾತನವಾಗಿಯೂ ಸದಾ ನವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ತುತಿಯ ಪ್ರವಾಹವು ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ “ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದು” ಮತ್ತು ಅವನಿಂದಲೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ “ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದು” ಎಂಬುದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಅಕ್ಷಯತೆಯನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ—ಯಾವ ಚಿಂತನೆಯೂ, ಯಾವ ವಾಕ್ಯವೂ ಅವನ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾರದು. ಜೊತೆಗೆ ವೃತ್ರನ ಮೇಲಿನ ಅವನ ಆದರ್ಶ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆರಾಧಕನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಪೂರ್ಣತೆಯ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
सं च त्वे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च त्वद्यन्ति विभ्वो मनीषाः । पुरा नूनं च स्तुतय ऋषीणां पस्पृध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಪುರಾತನ ಗೀರುಗಳು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪಕವಾದ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮನುಷ್ಯತೆಗಳು (ಮನೀಷೆಗಳು) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೊಂದೂ ಈಗಲೂ ಋಷಿಗಳ ಸ್ತುತಿಗಳು ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿವೆ; ಅರ್ಕಗಳು (ಋಚೆಗಳು) ಮತ್ತು ಉಕ್ಥಗಳು (ಸ್ತುತಿ-ಗಾನ) ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಒತ್ತುತ್ತವೆ.
Mantra 2
पुरुहूतो यः पुरुगूर्त ऋभ्वाँ एकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः । रथो न महे शवसे युजानोऽस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत् ॥
ಯಾವನು ಪುರುಹೂತ (ಅನೇಕರಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿತ), ಪುರುಗೂರ್ಥ (ಅನೇಕರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿತ), ಏಕೈಕ ಋಭ್ವಾನ್ (ಕುಶಲ-ಶಕ್ತಿಮಾನ್) ಆಗಿ, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಬಹುಪ್ರಶಸ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೋ—ಮಹಾ ಶವಸಿಗೆ ರಥದಂತೆ ಯುಕ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನು ನಮ್ಮಿಗೆ ಅನುಮಾದ್ಯ (ನಮ್ಮ ಅನುಸರಣೆ/ಅನುಮೋದನದಿಂದ ಹರ್ಷಿತ) ಆಗಲಿ.
Mantra 3
न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः । यदि स्तोतारः शतं यत्सहस्रं गृणन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै ॥
ಇಂದ್ರನನ್ನು ಧೀ-ಚಿಂತನೆಗಳು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವಾಣಿಗಳೂ ಅವನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ—ಅವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಸ್ತೋತಾರರು ನೂರು, ಹೌದು ಸಾವಿರ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರೂ, ಗೀತದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವ ಗಿರ್ವಣಸ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅದೇ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 4
अस्मा एतद्दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे न्ययामि सोमः । जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वावृधुर्हवनानि यज्ञैः ॥
ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ದಿವ್ಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಸ್ತುತಿ-ಋಚೆಯನ್ನು; ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸೋಮ ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಸುರಿದು ಮಿಶ್ರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಗಳಂತೆ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಜನರ ಮೇಲೆ ಸೇರಿ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಹವನ-ಆಹ್ವಾನಗಳು ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ.
Mantra 5
अस्मा एतन्मह्याङ्गूषमस्मा इन्द्राय स्तोत्रं मतिभिरवाचि । असद्यथा महति वृत्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वृधश्च ॥
ಅವನಿಗೆ—ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರೇರಿತ ಅಙ್ಗೂಷ; ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನಿಗೆ—ಈ ಸ್ತೋತ್ರ, ನಮ್ಮ ಮತಿಗಳಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಹಾ ವೃತ್ರ-ತೂರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ: ಇಂದ್ರ—ವಿಶ್ವಾಯು, ಅವಿತಾ ಮತ್ತು ವೃಧ—ರಕ್ಷಕನೂ ವೃದ್ಧಿಕರನೂ ಆಗಿರುವವನು.
Inside Sukta 34
How it unfolds
- Where it opens
Ancient words and praises converge into Indra, while expansive inspirations emerge from him—Indra as both receiver and source of inspired speech.
- Development
The hymn stresses Indra’s inexhaustibility: thoughts and words cannot diminish or complete him; praise multiplies his celebrated presence without reaching an end.
- Climax
The archetypal memory of Vṛtra’s great breaking stands as the peak proof of Indra’s decisive power to remove obstruction and restore flow and life.
- Where it settles
The poet offers a ‘mighty inspired utterance’ and prays that Indra remain the universal-life power—protector and increaser—for the worshipper’s well-being.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the girvaṇas (delighting in songs), the mighty hero praised by seers of old and now, whose greatness is not exhausted by words. He is celebrated as the slayer of Vṛtra and the one who makes life and prosperity expand for his devotees.
- Cosmic functionHe breaks obstruction (Vṛtra), releases the waters and life-force, secures victory and order, and empowers the community through strength, protection, and increase.
- Inner significanceIndra symbolizes the awakened will and victorious energy that shatters inner blockage—fear, inertia, and constriction—so that inspiration, clarity, and vitality can flow.
The seer
- Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition (exact individual rishi uncertain in this sukta)Bharadvāja gotra (Mandala 6 is predominantly Bharadvāja) · The Bharadvājas are renowned for powerful Indra hymns and for shaping the theological-poetic style of Mandala 6, especially praise that links inspired speech (gír, uktha, arka) with Indra’s might and protection.
Famous verses
सं च त्वे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च त्वद्यन्ति विभ्वो मनीषाः । पुरा नूनं च स्तुतय ऋषीणां पस्पृध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का ॥gṛṇanti girvaṇasaṃ
mahati vṛtratūrye
Attributes of the deity
- Vṛtra-slayer (obstruction-breaker)
- Inexhaustible greatness beyond full verbal capture
- Protector (avitā) and increaser (vṛdha)
- Delights in hymns and inspired speech (girvaṇas)
- Bestower of strength, victory, and well-being (śam)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 6 attributed to Bharadvāja seers
- Notable Indra praises across RV 6 (e.g., Indra-centered sūktas in the Bharadvāja collection)
- Hymns to Agni and other deities within Mandala 6 in the Bharadvāja corpus
The rite, step by step
- Ācamana and saṅkalpa: state the intention for protection, strength, and removal of obstacles (vṛtra-bheda as inner/outer).
- Kindle/attend the sacred fire (or inner agni through breath and attention) and begin with a brief Indra-dhyāna.
- Recite RV 6.34 in Trishtubh cadence, emphasizing the movement of praise ‘into’ Indra and inspiration ‘from’ Indra (as in 6.34.1).
- Offer oblations with Indra’s names and epithets (girvaṇas, vṛtrahan, avitā, vṛdha), optionally repeating a chosen key verse.
- Conclude with a śānti-prārthanā: seek śam (well-being/peace) and vṛddhi (increase), aligning with the hymn’s closing aspiration.
Offerings
- Soma (where ritually appropriate) or Soma-substitute
- Ghee (ājya) into Agni as Indra’s share in the yajña
- Milk/curds and grains (anna) as strength-invoking offerings
- Water libation symbolizing the released waters after Vṛtra’s breaking
Frequently Asked Questions
It says Indra is so vast that words and thoughts can never exhaust him, yet praise continually rises to him. By remembering his victory over Vṛtra, the hymn asks for strength, protection, and increase in life.
It presents Indra as both the receiver of devotion and the source of inspired intelligence. Worship (praise) connects the human mind to a larger power that expands insight and effectiveness.
It can be recited as an Indra-stuti before difficult tasks or when facing obstacles, to cultivate courage and clarity. In a ritual setting, it pairs well with simple offerings like ghee and a closing prayer for well-being (śam) and growth (vṛddhi).
Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
