Opening the text

Sukta 4.39
Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)
Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners
Triṣṭubh
ആറ് ഋക്കുകളുള്ള ഈ സൂക്തം വേഗവും ജയശക്തിയും നിറഞ്ഞ അശ്വശക്തിയായ ദധിക്രാവനെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവന്റെ വേഗവും വിജയോന്മുഖമായ പ്രേരണയും ഗായകനെ അപകടങ്ങളെയും ദുഷ്കരമായ കടപ്പാടുകളെയും അതിക്രമിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുപോകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഉഷസ്സുകളെ (പ്രഭാതങ്ങളെ) ഉണർത്തുന്നവരായി ആഹ്വാനിച്ച്, ആരാധകനെ ശരിയായ ഗതിയിലേക്കു ഉണർത്തുന്നവരായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് സംരക്ഷണവും ക്ഷേമവും അപേക്ഷിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയായി വികസിച്ച്, സ്വസ്തി (സമഗ്രക്ഷേമം) ഉറപ്പാക്കാൻ മരുৎകൾ, മിത്ര–വരുണ, അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ സഹദേവതകളെയും ചുരുക്കത്തിൽ വിളിക്കുന്നു. അവസാനം പരിവർത്തനാത്മകമായ അപേക്ഷ: ദധിക്രാവൻ ചേതനയുടെ “മുൻഭാഗം” സുഗന്ധമോ പ്രകാശമോ നിറഞ്ഞതാക്കുകയും, ജീവശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കടപ്പാടുകൾ കടന്ന് മുന്നോട്ടു നയിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥
വേഗശാലിയായ ദധിക്രയെ—ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; ദ്യാവിലും പൃഥിവിയിലും നിന്നു അവനെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഉദയിക്കുന്ന ഉഷസ്സുകൾ എന്നെ ഉണർത്തട്ടെ; എല്ലാ ദുഷ്കര കടവുകളും എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും അതിക്രമിപ്പിച്ച് എന്നെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Mantra 2
महश्चर्कर्म्यर्वतः क्रतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वृष्णः । यं पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर्मित्रावरुणा ततुरिम् ॥
അശ്വനായ ദധിക്രാവണന്റെ—ക്രതുവിന് ശക്തി പകരുന്ന, അനേകം നിധികളുടെ വൃഷഭന്റെ—മഹിമ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അഗ്നിപോലെ ദീപ്തനായ അവനെ, മിത്ര-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങൾ അനേകം ജനങ്ങൾക്കായി വേഗമേറിയ ജയകനായി ദത്തമാക്കി.
Mantra 3
यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत्समिद्धे अग्ना उषसो व्युष्टौ । अनागसं तमदितिः कृणोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ॥
ദധിക്രാവൺ—അശ്വശക്തി—നുവേണ്ടി അർപ്പണം/കർമ്മം രൂപപ്പെടുത്തിയവൻ, പ്രഭാതത്തിന്റെ വിശാല ഉദയത്തിൽ അഗ്നി ജ്വലിക്കുമ്പോൾ—അദിതി അവനെ അനാഗസ (അന്തരദോഷരഹിതൻ) ആക്കട്ടെ; മിത്രനും വരുണനും കൂടെ ഏകമനസ്സോടെ, സമരസ സഹവാസത്തിൽ അവൻ വസിക്കട്ടെ.
Mantra 4
दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यदमन्महि मरुतां नाम भद्रम् । स्वस्तये वरुणं मित्रमग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम् ॥
പോഷണത്തിന്റെയും ബലത്തിന്റെയും മഹത്തായ പൂർണ്ണതയായി ഞങ്ങൾ ദധിക്രാവണനെ ഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; മരുৎകളുടെ ശുഭ നാമം ചിത്തത്തിൽ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു—ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്തിക്കായി വരുണനെയും മിത്രനെയും, അഗ്നിയെയും, വജ്രബാഹുവായ ഇന്ദ്രനെയും ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 5
इन्द्रमिवेदुभये वि ह्वयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः । दधिक्रामु सूदनं मर्त्याय ददथुर्मित्रावरुणा नो अश्वम् ॥
ഇന്ദ്രനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ, ഇരുവശങ്ങളും ഉയർന്നു യജ്ഞത്തിലേക്ക് മുന്നേറി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഹേ മിത്ര-വരുണരേ, മർത്ത്യയാത്രയ്ക്കായി നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് ദധിക്രാവണനെ—വിജയത്തിലേക്ക് തള്ളിനയിക്കുന്ന പ്രേരക അശ്വത്തെ—ദാനമായി നൽകിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 6
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत्प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥
ദധിക്രാവണനുവേണ്ടി—ജയശീലനും വാജിയുമായ അശ്വനുവേണ്ടി—ഞാൻ ഈ സ്തുതി/കർമ്മം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ നമ്മുടെ അഗ്രഭാഗത്തെ (അഗ്രചൈതന്യത്തെ) സുഗന്ധിതവും ദീപ്തവുമാക്കട്ടെ; നമ്മുടെ ആയുസ്സിന്റെ ശക്തികളെ പരിധിയുള്ള കടവുകൾക്കപ്പുറം കടത്തി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Dadhikrāvan is a divine “steed-power” praised for swift, conquering movement. In this hymn he represents victorious momentum that protects the worshipper and carries them safely beyond obstacles.
Uṣas are asked to “awaken” the singer as they rise. Dawn symbolizes the start of right action and clear perception, helping the worshipper move beyond wrong turns and difficult passages.
The hymn repeatedly seeks safe passage beyond duritāni (hard crossings, errors, dangers) and asks for svasti (well-being). It concludes by praying that the leading edge of life and consciousness be made auspicious and that the life-forces move forward.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.