
Sukta 4.39
Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)
Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners
Triṣṭubh
ಆರು ಋಚಿಗಳ ಈ ಸೂಕ್ತವು ವೇಗಶಾಲಿ, ವಿಜಯಶೀಲ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯಾದ ದಧಿಕ್ರಾವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ವೇಗವೂ ಜಯೋನ್ಮುಖ ಗತಿಯೂ ಗಾಯಕನನ್ನು ಅಪಾಯಗಳನ್ನೂ ಕಠಿನ ದಾಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು (ಪ್ರಭಾತಗಳನ್ನು) ಜಾಗೃತಿಗಾರರಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಎಬ್ಬಿಸುವವರಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಕ್ಷೇಮವೂ ಕೋರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸ್ವಸ್ತಿ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷೇಮ) ಸ್ಥಿರವಾಗಲು ಮರುತ್ತುಗಳು, ಮಿತ್ರ–ವರುಣ, ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಸಹಾಯಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಕ ಬೇಡಿಕೆ: ದಧಿಕ್ರಾವನು ಚೇತನೆಯ “ಮುಂಭಾಗ”ವನ್ನು ಸುಗಂಧ/ಪ್ರಕಾಶಮಯವಾಗಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ದಾಟಿಕೆಗಳಾಚೆಗೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥
ಶೀಘ್ರನಾದ ದಧಿಕ್ರಾನನ್ನು—ಇಗೋ ನಾವು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇವೆ; ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಯಿಸುವ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದುರಿತಗಳನ್ನೂ, ದುರ್ಗಮ ದಾಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ.
Mantra 2
महश्चर्कर्म्यर्वतः क्रतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वृष्णः । यं पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर्मित्रावरुणा ततुरिम् ॥
ಅಶ್ವ ದಧಿಕ್ರಾವಣನ—ಕ್ರತುವಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುವ, ಬಹುಧನದ ವೃಷಭನ—ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತನಾದ ಅವನನ್ನು, ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ನೀವು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ವೇಗವಂತ ಜಯಕರ್ತನಾಗಿ ದತ್ತಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.
Mantra 3
यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत्समिद्धे अग्ना उषसो व्युष्टौ । अनागसं तमदितिः कृणोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ॥
ಯಾರು ದಧಿಕ್ರಾವಣ—ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ—ಗಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆ/ಕರ್ಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಪ್ರಭಾತದ ವಿಶಾಲ ಉದಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಗಿರುವಾಗ—ಅದಿತಿ ಅವನನ್ನು ಅನಾಗಸ (ಅಂತರ್ದೋಷರಹಿತ)ನಾಗಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಅವನು ಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವರುಣರೊಂದಿಗೆ ಏಕರಸ, ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ.
Mantra 4
दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यदमन्महि मरुतां नाम भद्रम् । स्वस्तये वरुणं मित्रमग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम् ॥
ನಾವು ದಧಿಕ್ರಾವಣನನ್ನು ಪೋಷಣೆಯೂ ಬಲವೂ ಆದ ಮಹಾ ಪೂರ್ಣತೆಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಮರುತರ ಶುಭ ನಾಮವನ್ನು ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ—ನಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ತಿಗಾಗಿ ವರುಣನನ್ನೂ ಮಿತ್ರನನ್ನೂ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ, ವಜ್ರಬಾಹು ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 5
इन्द्रमिवेदुभये वि ह्वयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः । दधिक्रामु सूदनं मर्त्याय ददथुर्मित्रावरुणा नो अश्वम् ॥
ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕರೆಯುವಂತೆ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಕಗಳು ಎದ್ದು ಯಜ್ಞದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ನೀವು ಮರಣ್ಯ ಯಾತ್ರೆಗೆ ನಮಗೆ ದಧಿಕ್ರಾವಣನನ್ನು—ವಿಜಯದತ್ತ ತಳ್ಳುವ ಪ್ರೇರಕ ಅಶ್ವವನ್ನು—ದತ್ತಿದ್ದೀರಿ.
Mantra 6
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत्प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥
ದಧಿಕ್ರಾವಣನಿಗಾಗಿ—ಜಯಶೀಲ, ವಾಜಿಯ ಅಶ್ವನಿಗಾಗಿ—ನಾನು ಈ ಸ್ತುತಿ/ಕರ್ಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ನಮ್ಮ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು (ಅಗ್ರಚೇತನೆಯನ್ನು) ಸುಗಂಧಿತವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯವೂ ಮಾಡಲಿ; ನಮ್ಮ ಆಯುಷ್ಯ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಿತಿಯ ದಾಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ.
Dadhikrāvan is a divine “steed-power” praised for swift, conquering movement. In this hymn he represents victorious momentum that protects the worshipper and carries them safely beyond obstacles.
Uṣas are asked to “awaken” the singer as they rise. Dawn symbolizes the start of right action and clear perception, helping the worshipper move beyond wrong turns and difficult passages.
The hymn repeatedly seeks safe passage beyond duritāni (hard crossings, errors, dangers) and asks for svasti (well-being). It concludes by praying that the leading edge of life and consciousness be made auspicious and that the life-forces move forward.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.