
Sukta 4.38
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.38)
Aśvins (Nāsatyā) as divine benefactors (dual 'vām')
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം രഥങ്ങളുടെ അഗ്രഭാഗത്ത് അതിവേഗവും വിജയശാലിയുമായി മുന്നേറുന്ന ദധിക്രാ/ദധിക്രാവൻ എന്ന ശക്തിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു; ഒഴുകുന്ന കിരണങ്ങളെപ്പോലെ പൊടി ചിതറിച്ച് വിജയംയും ആനന്ദവും കൊണ്ടുവരുന്നതായി വര്ണിക്കുന്നു. ജനങ്ങൾക്ക് ബലവും വിപുലതയും നല്കുന്ന ദീപ്തമായ ദാനശീല ശക്തിയായി ഇതിനെ സ്തുതിച്ച്, കവിയുടെ വാക്കുകൾ “മധു”വാൽ (പ്രചോദനം, മാധുര്യം, വിജയം) നിറയ്ക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. യുദ്ധവേഗം, സൂര്യദീപ്തി, യജ്ഞമംഗല്യം—ഇവയെല്ലാം ഒരൊറ്റ ഉപകാരക സാന്നിധ്യത്തിൽ ലയിക്കുന്ന ദൃശ്യഭാവമാണ് ഇവിടെ.
Mantra 1
उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस्त्रसदस्युर्नितोशे । क्षेत्रासां ददथुरुर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिमुग्रम् ॥
ഉതോ ഹി വാം ദാത്രാ സന്തി പൂർവാ—ആ പുരാതന ദാനങ്ങൾ നിങ്ങളുടേതുതന്നെ; അവയാൽ പൂരുക്കൾക്കായി ത്രസദസ്യു ദൃഢമായ നിവാസം നേടി. നിങ്ങൾ അവർക്കു കൃഷ്യക്ഷേത്രങ്ങളും വിശാലമായ ഉർവരഭൂമികളും നൽകി; ദസ്യുക്കളുടെ ഘനമായ അന്ധകാരസൈന്യങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രചണ്ഡമായ, അഭിഭൂതികരമായ തകർക്കുന്ന ശക്തിയും സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 2
उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥
കൂടാതെ നിങ്ങൾ വാജിനനായ ദധിക്രാവനെ നൽകി—അനേകംവിധ പരിപൂർണസിദ്ധികളാൽ സമ്പന്നൻ, സർവ്വജനങ്ങൾക്കും ചേർന്നവൻ. ഋജുവായി പറക്കുന്ന ശ്യേനൻ, പുള്ളികളുള്ളവനും അതിവേഗവാനും, അക്ഷീണമായി വലംവയ്ക്കുന്നവൻ—ആര്യരുടെ നൃപതിയെപ്പോലെ, ശൂരനെപ്പോലെ; അത്തരം ശക്തിയെയാണു നിങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചത്.
Mantra 3
यं सीमनु प्रवतेव द्रवन्तं विश्वः पूरुर्मदति हर्षमाणः । पड्भिर्गृध्यन्तं मेधयुं न शूरं रथतुरं वातमिव ध्रजन्तम् ॥
അവനെ സർവ്വ അനേകം ജനസമൂഹങ്ങളും ഹർഷത്തോടെ അനുഗമിക്കുന്നു—ചരിവിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹംപോലെ അവൻ പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു. അവന്റെ പാദങ്ങൾ (ഗതിശക്തികൾ) അവനിലെ മേധാവിയായ ബലത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവൻ ബുദ്ധിയുടെ ശൂരൻ, രഥബലത്തിൽ ജയിക്കുന്നവൻ, വായുവിനെപ്പോലെ വിറച്ച് ധ്രജിക്കുന്നവൻ.
Mantra 4
यः स्मारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश्चरति गोषु गच्छन् । आविॠजीको विदथा निचिक्यत्तिरो अरतिं पर्याप आयोः ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ ദൃഢമായ രേഖയെ അചഞ്ചലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ട് സദാ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നവൻ, കിരണരൂപമായ ഗോകളിൽ (രശ്മികളിൽ) ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; നേരെ പോകുന്ന ഊർജത്തിൽ പ്രത്യക്ഷനായി യജ്ഞത്തിന്റെ വിധാനങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അശക്തിയെ അതിക്രമിക്കുന്നു, ആയസ്സ്-സമമായ ദൃഢശക്തിയെ സർവ്വത്ര പര്യവസാനിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 5
उत स्मैनं वस्त्रमथिं न तायुमनु क्रोशन्ति क्षितयो भरेषु । नीचायमानं जसुरिं न श्येनं श्रवश्चाच्छा पशुमच्च यूथम् ॥
കൂടാതെ സംഘർഷങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ അവന്റെ പിന്നാലെ വിളിച്ചുകൂവുന്നു—മൂടുപടം കീറിപ്പറിക്കുന്ന കൊള്ളക്കാരന്റെ പിന്നാലെ എന്നപോലെ; താഴെ ചാഞ്ഞ് പാഞ്ഞിറങ്ങുന്ന ശ്യേനനെപ്പോലെ അവൻ മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പോകുന്നു—ശ്രവസ്സിലേക്കും, ജീവശക്തികളാൽ സമൃദ്ധമായ പശുസമ്പന്നമായ യൂഥത്തിലേക്കും.
Mantra 6
उत स्मासु प्रथमः सरिष्यन्नि वेवेति श्रेणिभी रथानाम् । स्रजं कृण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत्किरणं ददश्वान् ॥
അവരിൽ അവൻ ആദ്യം തന്നെ കുതിച്ചുയർന്ന് മുന്നേറുന്നു; രഥങ്ങളുടെ ക്രമബദ്ധമായ ശ്രേണികളിലൂടെ അവൻ നെയ്തിറങ്ങുന്നതുപോലെ കടന്നുപോകുന്നു. മാല പിണയുന്നതുപോലെ, ദീപ്തനായ ജന്യ യോദ്ധാവിനെപ്പോലെ, അവൻ ധൂളിയെ ഒഴുകുന്ന കിരണങ്ങളായി ചിതറിക്കുന്നു—പ്രകാശത്തിന്റെ കളി കണ്ടും കീഴടക്കിയും ഉള്ളവൻ.
Mantra 7
उत स्य वाजी सहुरिॠतावा शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । तुरं यतीषु तुरयन्नृजिप्योऽधि भ्रुवोः किरते रेणुमृञ्जन् ॥
അതിനുപുറമെ ആ വാജി—സഹനശീലനായ ബലവാൻ, ഋതം വഹിക്കുന്നവൻ—യുദ്ധത്തിനായി തന്റെ ദേഹത്തിൽ തന്നെ ഉത്സുകനായി, ഗതികളിൽ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളവനെ ഓടിപ്പിക്കുന്നു. നേരായ അവയവങ്ങളുള്ളവൻ പാഞ്ഞുചെല്ലുമ്പോൾ ഭ്രൂകളുടെ മുകളിലേക്ക് പൊടി ചിതറിച്ച്, അതുകൊണ്ട് തന്നെ സ്വയം വർണ്ണിതനാകുന്നു.
Mantra 8
उत स्मास्य तन्यतोरिव द्योॠघायतो अभियुजो भयन्ते । यदा सहस्रमभि षीमयोधीद्दुर्वर्तुः स्मा भवति भीम ऋञ्जन् ॥
ഇടിമുഴങ്ങുന്ന ദ്യൗസിനെപ്പോലെ, അവന്റെ പാഞ്ഞുകയറ്റം ആക്രമകരെ ഭീതിയിലാഴ്ത്തുന്നു. ആയിരം പേർ എതിരായി വന്നാലും അവൻ പോരാടുമ്പോൾ, ദുർഗമമായ പാത പോലും ഭയാനകമാകുന്നു—അവൻ അതിനെ ഭീതിയാൽ വർണ്ണിതമാക്കി, വിജയത്തിനായി വഴിയെ തിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
उत स्मास्य पनयन्ति जना जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः । उतैनमाहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत्सहस्रैः ॥
ജനങ്ങൾ അവന്റെ പാച്ചിലിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു—വേഗവാനായ അവന്റെ അതിപ്രബല ജയത്തെ, അത് ജനസമൂഹങ്ങളെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ അവൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അവർ പറയുന്നു: ‘ദധിക്രാ ആയിരങ്ങളെ മറികടന്ന് മുന്നേ പാഞ്ഞുപോയി.’
Mantra 10
आ दधिक्राः शवसा पञ्च कृष्टीः सूर्य इव ज्योतिषापस्ततान । सहस्रसाः शतसा वाज्यर्वा पृणक्तु मध्वा समिमा वचांसि ॥
ദധിക്രാ തന്റെ ശക്തിയാൽ അഞ്ചു കൃഷ്ടികളെ വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ; സൂര്യൻ തന്റെ ജ്യോതിസ്സാൽ ജലങ്ങളെ പരത്തുന്നതുപോലെ. സഹസ്രങ്ങളാലും ശതങ്ങളാലും ജയിക്കുന്ന വാജി അശ്വൻ നമ്മുടെ ഈ വചനങ്ങളെ മധുരമായ മധുവാൽ ഒരുമിച്ച് നിറയ്ക്കട്ടെ.
The hymn praises Dadhikrā (Dadhikrāvan), a swift, victorious power pictured like a radiant racer at the head of chariots, bringing success and delight.
It asks for victorious forward movement and strength, and it also prays for inner clarity—so that the poet’s words become “honeyed,” sweet, and effective.
It is especially fitting at dawn or before beginning an important journey, contest, or undertaking where speed, success, and confident inspired speech are desired.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.