Sukta 39
Sukta 4.39
Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)
Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners
Triṣṭubh
ଏହି ଛଅ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତରେ ଦଧିକ୍ରାବନ୍—ଦ୍ରୁତ, ବିଜୟୀ ଅଶ୍ୱ-ଶକ୍ତି—ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କର ବେଗ ଓ ବିଜୟୀ ଗତି ଗାୟକଙ୍କୁ ବିପଦ ଓ କଠିନ ଗମନପଥ/ସଙ୍କଟମୟ ଅତିକ୍ରମଣରୁ ପାର କରାଉ—ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଅଛି। ଉଷାମାନେ (ଉଷସ୍) କୁ ଜାଗ୍ରତକାରୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯେମାନେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଗତି-ପଥରେ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରନ୍ତି। ପରେ ସୂକ୍ତଟି ରକ୍ଷା ଓ କୁଶଳତାର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ, ସ୍ୱସ୍ତି (ସମଗ୍ରତା) ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମରୁତ, ମିତ୍ର–ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସହଯୋଗୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଡାକେ। ଶେଷ ଭାବଟି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ: ଦଧିକ୍ରାବନ୍ଙ୍କୁ ଚେତନାର “ଅଗ୍ରଭାଗ” କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ/ଦୀପ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଜୀବନ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସୀମାବଦ୍ଧ ଅତିକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକୁ ପାର କରାଇ ଆଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥
ଶୀଘ୍ର ଦଧିକ୍ରାକୁ—ଏବେ ଆମେ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ; ଦ୍ୟାଉ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛୁ। ଉଦୟମାନ ଉଷାମାନେ ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର ଅତିକ୍ରମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁରିତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ମୋତେ ପାର କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
महश्चर्कर्म्यर्वतः क्रतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वृष्णः । यं पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर्मित्रावरुणा ततुरिम् ॥
ଅଶ୍ୱ ଦଧିକ୍ରାବଣର—କ୍ରତୁକୁ ବଳ ଦେଇଥିବା, ବହୁ ଧନର ବୃଷଭର—ମହିମାକୁ ମୁଁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ତାଙ୍କୁ, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଆପଣମାନେ ବହୁ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ବିଜୟୀ ଭାବେ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 3
यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत्समिद्धे अग्ना उषसो व्युष्टौ । अनागसं तमदितिः कृणोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ॥
ଯେ ଦଧିକ୍ରାବଣ—ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି—ପାଇଁ ଅର୍ପଣ/କର୍ମ ଗଢ଼ିଛି, ପ୍ରଭାତର ବିଶାଳ ଉଦୟେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେବାବେଳେ—ଅଦିତି ତାକୁ ଅନାଗସ (ଅନ୍ତର୍ଦୋଷରହିତ) କରୁ; ଏବଂ ସେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ସହ ଏକରସ, ସମଞ୍ଜସ ସହବାସରେ ରହୁ।
Mantra 4
दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यदमन्महि मरुतां नाम भद्रम् । स्वस्तये वरुणं मित्रमग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम् ॥
ଯେହେତୁ ଆମେ ଦଧିକ୍ରାବଣକୁ ପୋଷଣ ଓ ବଳର ମହା ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ, ଏବଂ ମରୁତମାନଙ୍କ ଶୁଭ ନାମକୁ ଚିତ୍ତରେ ଧାରଣ କରିଛୁ—ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ବଜ୍ରବାହୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।
Mantra 5
इन्द्रमिवेदुभये वि ह्वयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः । दधिक्रामु सूदनं मर्त्याय ददथुर्मित्रावरुणा नो अश्वम् ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ପରି, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଉଦ୍ଧତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ମର୍ତ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଦଧିକ୍ରାବଣ—ବିଜୟ ଦିଗକୁ ଠେଲିନେଇଯାଉଥିବା ପ୍ରେରକ ଅଶ୍ୱ—ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 6
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत्प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥
ଦଧିକ୍ରାବଣ ପାଇଁ—ଜୟୀ, ବାଜୀ ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ—ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୁତି/କର୍ମ ରଚିଛି। ସେ ଆମ ଅଗ୍ରଭାଗକୁ (ଅଗ୍ରଚେତନାକୁ) ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କରୁ; ଏବଂ ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସୀମାବଦ୍ଧ ପାରାବାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ଆଗକୁ ନେଇଯାଉ।
Frequently Asked Questions
Dadhikrāvan is a divine “steed-power” praised for swift, conquering movement. In this hymn he represents victorious momentum that protects the worshipper and carries them safely beyond obstacles.
Uṣas are asked to “awaken” the singer as they rise. Dawn symbolizes the start of right action and clear perception, helping the worshipper move beyond wrong turns and difficult passages.
The hymn repeatedly seeks safe passage beyond duritāni (hard crossings, errors, dangers) and asks for svasti (well-being). It concludes by praying that the leading edge of life and consciousness be made auspicious and that the life-forces move forward.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.