Sukta 46
Sukta 3.46
Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3)
Triṣṭubh (very likely)
ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ വജ്രധാരിയായ സ്വയംസാർവഭൗമനും, എപ്പോഴും യുവാവായിട്ടും വാർദ്ധക്യമില്ലാത്ത വൃഷഭസ്വഭാവമുള്ള പ്രഭുവുമായ ഇന്ദ്രനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വീരകൃത്യങ്ങൾ അതിവിപുലവും സർവത്ര പ്രസിദ്ധവുമാണെന്ന് ഇത് വരയ്ക്കുന്നു. അവൻ എല്ലാ അളവുകളെയും കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നവൻ—സ്വർഗ്ഗം, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം എന്നിവയെയും അതിക്രമിക്കുന്നവൻ—എന്നും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. കര്‍മ്മത്തിന്റെ അവസാനം സോമം തയ്യാറാക്കി അർപ്പിക്കുന്നു; അവൻ അത് പാനം ചെയ്ത് സംരക്ഷണവും വിജയവും ശക്തിപ്പെടുത്തട്ടെ എന്നതാണ് പ്രാർത്ഥന.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
युध्मस्य ते वृषभस्य स्वराज उग्रस्य यूनः स्थविरस्य घृष्वेः । अजूर्यतो वज्रिणो वीर्याणीन्द्र श्रुतस्य महतो महानि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! യുദ്ധോന്മുഖനായ വൃഷഭൻ—സ്വരാജൻ, ഉഗ്രൻ, യുവാവായിട്ടും സ്ഥിരൻ, ആക്രമണത്തിൽ ഘൃഷ്വൻ—അവന്റെ വീര്യങ്ങൾ നിനക്കേതാണ്. അജരനായ വജ്രധാരിയുടെ, മഹാശ്രുത മഹാബലവാനായ നിന്റെ മഹത്തായ കൃത്യങ്ങൾ സത്യമായും മഹത്താണ്.
Mantra 2
महाँ असि महिष वृष्ण्येभिर्धनस्पृदुग्र सहमानो अन्यान् । एको विश्वस्य भुवनस्य राजा स योधया च क्षयया च जनान् ॥
ഹേ മഹിഷാ! വൃഷണ്യങ്ങളാൽ നീ മഹാൻ—ധനം നേടുന്നവൻ, ഉഗ്രൻ, മറ്റുള്ളവരെ കീഴടക്കുന്നവൻ. സർവ്വഭുവനത്തിന്റെയും ഏക രാജാവ് നീയേ; നീ ജനങ്ങളെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കും, അതുപോലെ ക്ഷയ—സുരക്ഷിത വാസസ്ഥലം—ലും സ്ഥാപിക്കും.
Mantra 3
प्र मात्राभी रिरिचे रोचमानः प्र देवेभिर्विश्वतो अप्रतीतः । प्र मज्मना दिव इन्द्रः पृथिव्याः प्रोरोर्महो अन्तरिक्षादृजीषी ॥
അവൻ തന്റെ അളവുകളിൽ കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു, ദീപ്തനായി; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ദേവന്മാരെയും അതിക്രമിച്ച് മുന്നേറുന്നു—അപ്രതിഹതൻ. ഋജുപ്രയത്നിയായ ഇന്ദ്രൻ മഹിമയാൽ ദ്യൗവും പൃഥിവിയും കടന്ന് വളരുന്നു, അന്തരിക്ഷത്തിന്റെ വിശാല മഹത്തിനെക്കാളും അപ്പുറം.
Mantra 4
उरुं गभीरं जनुषाभ्युग्रं विश्वव्यचसमवतं मतीनाम् । इन्द्रं सोमासः प्रदिवि सुतासः समुद्रं न स्रवत आ विशन्ति ॥
വിശാലവും ഗഹനവും, ജന്മംകൊണ്ടുതന്നെ ഉഗ്രനും, സർവ്വവ്യാപിയും, ചിന്തകളുടെ (മതികളുടെ) സഹായിയും ആയ ഇന്ദ്രനിലേക്കു—പ്രദിവിയിൽ പിഴിഞ്ഞ സോമധാരകൾ, ഒഴുകുന്ന ജലങ്ങൾ സമുദ്രത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രവേശിക്കുന്നു.
Mantra 5
यं सोममिन्द्र पृथिवीद्यावा गर्भं न माता बिभृतस्त्वाया । तं ते हिन्वन्ति तमु ते मृजन्त्यध्वर्यवो वृषभ पातवा उ ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, പൃഥിവിയും ദ്യാവാ (ആകാശവും) നിനക്കായി മാതാവ് ഗർഭത്തെപ്പോലെ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ സോമത്തെ—അധ്വര്യവർ നിനക്കായി പ്രവഹിപ്പിക്കുന്നു, നിനക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഹേ വൃഷഭാ, നീ കുടിക്കേണ്ടതിന്.
Inside Sukta 46
How it unfolds
- Where it opens
Indra’s heroic powers are proclaimed—battle-ready, self-ruling, fierce, and unaging in might (vajrin).
- Development
His radiance and force are described as overflowing all measures; he advances irresistibly and surpasses cosmic bounds (heaven, earth, and midspace).
- Climax
Indra’s immeasurable greatness is affirmed—his expansion and supremacy are set as the hymn’s revelation of divine magnitude.
- Where it settles
The ritual returns to the offering: Soma, upheld by Heaven and Earth like a mother’s child, is pressed and cleansed for Indra to drink—sealing praise into sacrificial action.
The deity: Indra
- In the VedaHe is depicted as overflowing all measures and advancing irresistibly, exceeding even the gods in might.
- Cosmic functionChampion of ṛta through victory over obstructive forces; releaser of waters/light, giver of strength, protection, and success in conflict; recipient of Soma that fuels divine power.
- Inner significanceThe awakened force of courage and decisive will that breaks inner obstruction, expands consciousness beyond limiting ‘measures,’ and channels purified vitality (Soma) into clear, victorious action.
The seer
- Viśvāmitra GāthinaGāthina (Kauśika/Viśvāmitra lineage; traditionally associated with the Bharadvāja–Viśvāmitra mandala complex) · A royal-turned-seer celebrated for powerful Indra hymns and for shaping the spiritual authority of the Viśvāmitra tradition within the Rig Veda.
Famous verses
svarāja (self-sovereign) / vajriṇo vīryāṇi (heroic powers of the thunderbolt-bearer)
प्र मात्राभी रिरिचे रोचमानः प्र देवेभिर्विश्वतो अप्रतीतः । प्र मज्मना दिव इन्द्रः पृथिव्याः प्रोरोर्महो अन्तरिक्षादृजीषी ॥garbhaṃ na mātā bibhṛtaḥ (borne like a child by its mother)
Attributes of the deity
- Vajra-bearer (vajrin)
- Bull-like strength (vṛṣabha)
- Self-sovereign (svarāj)
- Irresistible and expansive beyond measure
- Unaging power; youthful vigor with firm steadiness
- Protector and victory-giver
- Soma-drinker, energized by the offering
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 3 (many Indra- and Agni-sūktas) are traditionally ascribed to the Viśvāmitra family.
- Hymnic themes of Indra’s cosmic vastness, victory, and Soma-invocation recur across RV 3 in the Viśvāmitra corpus.
- Later tradition strongly associates Viśvāmitra with the Gāyatrī mantra (RV 3.62.10), though this sukta is specifically an Indra praise-hymn.
The rite, step by step
- Prepare Soma (pressing/expressing) and purify it (straining/cleansing).
- Recite the hymn to invoke Indra as vajrin and vṛṣabha, recalling his famed heroic deeds.
- Offer the purified Soma with appropriate libations, inviting Indra to drink.
- Conclude with petitions for empowerment—victory, protection, and expansive strength for the sacrificer and community.
Offerings
- Soma juice (pressed, strained, and offered)
- Ghee/libations (as customary accompaniments in Indra rites)
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra’s unmatched, immeasurable power—he overflows all limits—and it directs that praise into the Soma offering so Indra may drink and empower the sacrificer.
It is a poetic way of saying Indra cannot be contained by ordinary limits: his might and radiance surpass even the cosmic domains of heaven, earth, and the midspace.
Soma is the purified offering prepared by the priests; it is upheld by Heaven and Earth and then pressed and cleansed so Indra, the Bull, may drink and become fully invigorated.
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
